Ekologııa • 14 Maýsym, 2021

Kómirtegi izi: Planeta resýrsyn sarqyp almaý týraly paıym

732 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Almaty qalasynda kómirtegi izin azaıtý jónindegi áriptestik joba bastaý alyp, mámilege kel­gen taraptar bul isti aǵash otyr­ǵyzýdan bastady. Osylaısha Eurasian Environmental Fund (EEF) kommersııalyq emes uıy­my, Mastercard, Eýrazııalyq bank jáne qalanyń Jasyl ekono­mıka basqarmasy turaqty damý qaǵıdattaryna sáıkes kómir­tegi izin azaıtý maqsatynda eko­logııalyq jobalardy iske asyrý jónindegi yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoı­dy.

Kómirtegi izi: Planeta resýrsyn sarqyp almaý týraly paıym

Alǵashqy qadam retinde maý­symnyń basynda Esentaı ózeniniń rekreasııalyq aımaǵynda alleıa otyrǵyzyldy. Biraq karantın sharalary eskerile otyryp, jumysty mamandandyrylǵan kompanııa júrgizdi. Eýrazııalyq bank jaqsy jersinýi úshin 75 aǵashty óz topyraǵymen otyr­ǵyzýdy qarjylandyryp ári budan bylaı eki jyl boıy alleıa­ny kútip-baptaý shyǵyndaryn óz moınyna aldy.

«Byltyr qala boıynsha re­kord­qa qol jetkizip, 282 myń aǵash otyrǵyzdyq. Buryn qalada jylyna 30-40 myńdaı aǵash otyrǵyzylatyn. Kógaldandyrý jumystary negizinen Alataý jáne Naýryzbaı aýdandarynyń biriktirilgen aýmaqtarynda júr­gizildi. Kóktemde 64 myń aǵash kósheti boı túzedi. Jalpy jyl sońyna deıin 300 myń shybyq otyrǵyzý josparlanyp otyr. Sondyqtan qala ákiminiń 1 mln aǵash otyrǵyzý jónindegi bas­tamasyn qoldaýda bıznes pen qoǵamnyń kez kelgen kómegin qýana qabyldaımyz», dedi Jasyl ekonomıka basqarmasynyń basshysy Natalıa Lıvınskaıa.

«Biz qala men onyń tóńiregin­degi ekologııalyq ahýaldy jaq­sartý úshin memlekettik or­gan­­­darmen, bıznespen, qo­ǵam­­dyq uıymdarmen jáne eko­kóshbasshylarmen birlesken túr­li tabıǵat qorǵaý sharalaryn iske asyrǵaly otyrmyz. Maq­satymyz – jahandyq ekologııalyq syn-qaterlerge na­zar aýdarý jáne ony sheshý úshin naqty qa­damdardy jú­zege asyrý. Osy maqsatta 2021 jyldyń 13 mamyrynda «As­tana» halyqaralyq qarjy or­ta­­lyǵynyń ókilet­tigimen AHQO Jasyl qarjy or­ta­ly­­ǵynyń qoldaýymen Eura­sian Environmental Fund kom­mersııalyq emes uıymy tirkeldi», dedi Eurasian Environmental Fund KEU bas dırektory Roza Nurtazına.

«El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev 2060 jylǵa qaraı Qazaqstandy kómirtegi táýel­diliginen aryltý mindetin qoıdy. Ony iske asyrýdyń bir tásili – qalalardy kógaldandyrýdy qarqyndatý jáne jasyl tehnologııalardy engizý. AHQO Qa­zaqstannyń ekologııalyq baǵdar­la­masyna belsene qatysady jáne bıznes pen qoǵamdastyqty yntalandyrý úshin qajetti ın­fraqurylymdy qurady», dedi AHQO Jasyl qarjy orta­ly­ǵynyń bas dırektory Aıdar Qazybaev.

Osynaý kókeıkesti sharýada Eýrazııalyq bank jasyl qar­jy tehnologııalaryn paıdalana otyryp, óziniń damýynyń ja­ńa kezeńin bastaıdy jáne eko­lo­gııalyq mazmundaǵy arnaıy bank ónimin ázirleıdi. Onyń ús­tine bank kez kelgen qazaq­stan­dyq banktiń tólem kartasyna bir janasý arqyly aǵash otyrǵyzýǵa qarajat aýdarýǵa múmkindik be­retin Qazaqstandaǵy alǵashqy NFC-posterlerdi ornatady.

«Búginde bankterdiń qyzmeti tek qarjylyq kórsetkishtermen jáne saýatty basqarýmen ǵana baǵalanbaıdy. Bank qoǵamnyń áleýmettik jáne ekologııalyq damýyna atsalysýy tıis. Bizdiń banktiń kúsh-jigeri jasyl ekonomıka jobalaryn qoldaýǵa jáne ekologııalyq dostyq bank servısin qurýǵa baǵyttalady. Bul qashyqtan qyzmet kórsetý arnalary men onlaın-tólemderdi damyta otyryp, plastık pen qaǵaz paıdalanýdy birtindep azaıtyp, qaıta jańǵyrtylmaıtyn resýrstardy ońtaıly jum­saıtynymyzdy bildiredi. Biz klıentterimizben birge arnaıy bank ónimderi arqyly aǵash otyrǵyzýdy jalǵastyratyn bolamyz», dedi Eýrazııalyq banktiń basqarma tóraǵasy Valentın Morozov.

«Búgingi tańda klımattyń ózgerýi árqaısymyzǵa óziniń teris áserin tıgizýde. Ásirese, ha­lyq­tyń áleýmettik-ekonomı­kalyq osal toptaryna ońaı soqpaıdy. Biz bul jaǵdaıda bıznes eko­logııalyq jaýapkershilikti óz moınyna alýy tıis dep sanaımyz. О́ıtkeni, planeta re­sýrstaryn sarqı otyryp, eko­nomıkalyq órleýge qol jetkizý múmkin emes. Bul joba jaqsy ózgeristerge alyp keletinine senimdimin. Qor­shaǵan ortany qorǵaý – bizdiń ortaq isimiz», dedi Mastercard kom­panııasynyń Ortalyq Azııadaǵy bas dırektory Rafal Trepka.

Oraıy kelip turǵanda, Mas­tercard shyǵaryndylardy qys­qartý jónindegi maqsattaryn óz bastamasymen SBTI (Science Based Targets Initiative) maqul­daǵan alǵashqy tólem kompanııasy ekendigin aıtý kerek. Jaqynda kompanııa 2025 jylǵa qaraı parnık gazdarynyń energetıkalyq tikeleı jáne janama shyǵaryn­dylaryn 38%-ǵa, al basqa ja­nama shyǵaryndylardy 2016 jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa qysqartýǵa nıetti eke­nin má­limdedi. Mastercard jańǵyr­tylatyn energııa kózderi men ener­gııa tıimdiligin arttyrý baǵdar­lamalaryna basymdyq beredi: kún panelderine Mas­tercard data-ortalyqtary tuty­natyn energııanyń 50% úlesi tıesili. Kompanııa jetkizilim tizbegine baılanysty shyǵa­ryndylar 2020 jyldyń so­ńynda onyń kómirtegi iziniń 70%-dan astamyn quraǵanyn atap ótti. Osyǵan baılanys­ty Mastercard jetkizýshilerge par­nık gaz shyǵaryndylaryn azaıtý maqsattaryn anyqtaýǵa jáne oǵan qol jetkizýge qoldaý kórsetýdi josparlap otyr. Árip­testiktiń nátıjesinde Mas­tercard klıentteri ózderi qaldyr­ǵan kómirtegi izin eseptep, tutynýshylyq minez-qulqynyń áserin baǵalaı alady. Sonymen qatar Mastercard qaıta óńdelgen shıkizattan plastık kartalar shyǵarý jónindegi áriptestikke de muryndyq boldy.

 

ALMATY