Sport • 17 Maýsym, 2021

Maırbek Iýsýpov: Tokıoǵa tek myqtylar barady

145 ret kórsetildi

Shilde aıynyń ekinshi jartysynda Tokıoda alaýy tutanatyn XXXII jazǵy Olımpııa oıyndarynyń erkin kúres sheberleri saıysynda Qazaqstannyń bes balýany óner kórsetetini belgili. Olar – Nurıslam Sanaev, Dáýlet Nııazbekov, Danııar Qaısanov, Álisher Erǵalı jáne Iýsýp Batyrmurzaev. Kúni keshe ǵana jerlesterimiz ózderiniń kezekti oqý-jattyǵý jıynyn ótkizý úshin Daǵystannyń Hasavıýrt qalasyna attanyp ketti. Osy sapar aldynda elimizdiń ulttyq qurama komandasynyń keńesshi-bapkeri Maırbek Iýsýpovpen suhbattasýdyń sáti tústi.

– Maırbek Nagabekuly,  2019 jyly Nur-Sultanda uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda Qazaqstannyń erkin kúres sheberleri tórt joldamaǵa ıelik etse, bıyl kóktemde Almatyda ótken týrnırde taǵy bir balýanymyzdyń baǵy jandy. Osylaısha, bizdiń komanda lısenzııalar sanyn beske jetkizdi. Bizdiń bilýimizshe, 74 kg salmaq dárejesi boıynsha «Tórt jyldyqtyń basty dodasyna kimdi aparsaq?» dep biraz bas qatyrǵan sekildisizder?

– Iá, onyńyz ras. 74 kg salmaqta qos balýanymyzdyń ózgelerden kóshi ilgeri. Olar – Nurqoja Qaıpanov pen Danııar Qaısanov. Ekeýi de baıraqty básekelerde eleýli tabystarǵa qol jet­kizip júr. Taıaý kúnderi 23 jasqa tol­ǵaly otyrǵan Nurqoja 2019 jylǵy álem chempıonatynyń 70 kg salmaq dáre­jesinde kúsh synasyp, kúmis medaldy ıelendi. 2019 jáne 2021 jyldary Azııa chempıonatynda ol aldyna jan salmady. 28 jastaǵy Danııardyń álem chempıonatynyń qola (2019) jáne Azııa oıyndarynyń kúmis (2018) júldegeri, Azııa chempıonatynyń eki dúrkin jeńimpazy (2019, 2020) degen ataǵy bar. Osy oraıda, bapkerlerge de tańdaý jasaý ońaı bolǵan joq. Sodan kúni keshe ǵana Polshanyń astanasynda shymyldyǵy túrilgen Vaslav Sıolkovskıdiń memorıalyna ekeýin de apardyq. Aıtýly ja­rysta kim jaqsy nátıje kórsetse, sony ǵalamdyq dodaǵa aparamyz degen she­shimge keldik. О́kinishke qaraı, Qaıpanov tusaýkeser kezdesýinde mysyrlyq Ámir Reda Ramazan Hýssenge ese jiberdi. Al Varshavada ózin óte jaqsy qyrynan kórsetken Qaısanov qola medaldy ıelenip, Olımpııa oıyndarynda Qazaq eliniń namysyn qorǵaýǵa laıyq ekenin dáleldedi.

– 125 kg salmaqta kúsh synasatyn Iýsýp Batyrmurzaev pen Oleg Boltın de qazir jaqsy babynda. Sáýir aıynda Almatyda jalaýy jelbiregen jarys­ta ekeýiniń de atoı salýy – joǵaryda aıtylǵan sózimizdiń aıqyn dáleli: Batyrmurzaev lısenzııalyq týrnırde top jarsa, Oleg Azııa chempıony atandy. Desek te tańdaý Iýsýpqa túsken eken. Ne sebepti?

– Oleg Boltınniń myqty balýan ekeni esh daý týǵyzbaıdy. Ásirese óz eli­mizde ótetin jarystarda ol jaqsy óner kórsetýde. Boltın buǵan deıin de álem chempıonaty, Azııa oıyndary jáne qurlyq birinshiligi sekildi dúbirli dodalarǵa qatysty. Biraq sol básekelerdiń kóbinde jerlesimiz jeńilistiń kermek dámin tatty. Iýsýp Batyrmurzaev syrtta jaqsy kúresedi. Ony qandaı dúrmekke qossaq ta, jerge qaratqan kezi joq. Al elishilik jarystarda ekeýi bir-birimen aıanbaı aıqasyp, alma-kezek jeńiske jetýde. Osy jaıttyń barlyǵyn eskere otyryp, Olımpııa oıyndary qarsańynda qos alypty taǵy bir synaqtan ótkizýdi qup kórdik. Vaslav Sıolkovskıdiń týrnırinde Iýsýptyń asyǵy alshysynan tústi. Nebir saqa sportshylarǵa san soqtyrǵan ol qola medaldy oljalasa, Oleg alǵashqy aınalymnan asa almady. 

– Nurıslam Sanaevtyń 57 kg sal­maq­tyń kóshbasshysy ekeni esh daý týǵyz­basa kerek. Elishilik jarystarda oza shapqany bylaı tursyn, ol Azııa chem­pıonatynda altyn alyp, álemdik dodada eki ret júldegerler qatarynan kórindi. Desek te bul salmaqta taǵy bir da­ryndy balýan daralanyp júr. Sol sa­ıypqyranǵa senim artýǵa bolmas pa edi?

– Qazaqstanda asa jeńil salmaqta kú­re­­sip júrgender arasynda myqty balýan­dar az emes. Biraq dáp qazirgi kezde Nur­ıslamnyń aldyn oraıtyn eshkim joq. Ony barshamyz moıyndaýǵa tıispiz. Aqtóbelik sańlaqtyń ózi qatys­qan jarys­tardan oljasyz oralǵan kezderi sırek. Sol sebepti de Tokıo Olım­­pıadasynda tájirıbesi ábden to­lys­qan Sanevqa senim artyp otyrmyz. Al sizdiń aıtyp otyrǵanyńyz Adlan Asqarov qoı. Adlannyń alymdy ári asa daryndy balýan ekenine qylaýdaı da shúbá keltirmeımiz. Jasóspirimder men jastar arasyndaǵy jarystarda jasyndaı jarqyldaǵan ol eresekter dýyna da erkin qosyldy. Byltyr el birinshiliginde 61 kg salmaqta beldesip, qarsylas shaq keltirmegen ol bıyl Azııa chempıonatynyń kúmis medalin moınyna ildi. Jıyrma jastan endi asqanyna qaramastan, Asqarov ákki balýandardaı óte saýatty ári sapaly kúresedi. Teh­nı­kalyq arsenaly mol, taktıkalyq daıar­ly­ǵy jaqsy. Jyldamdyǵy men eptiligi de kóńil marqaıtarlyq. Alaıda bul jigitke qaıta-qaıta salmaq qýdyrýǵa biz túbegeıli qarsymyz. О́ıtkeni bul prosestiń paıdasynan zııany kóp. Kúres salasynyń basy-qasynda júrgen mamandar ony jaqsy biledi. Adlannyń aǵzasy áli jas, boıy da uzyn. Ýaqyt oza jas jigittiń salmaǵy taǵy da arta túsetini anyq. Sondyqtan da, jeke bapkeri jáne ózimen kelise otyryp, osyndaı uıǵarymǵa keldik. Kelesi olımpıadalyq sıklde biz Adlan Asqarovty 65 kg salmaq dárejesinde kúrestirýdi kózdep otyrmyz. 

– 65 kg salmaqta beldesip júr­gen Dáýlet Nııazbekovtiń ózge báse­ke­les­te­rinen shoqtyǵy bıik ekenin túr­li baıraqty básekeler barysynda baı­qap júrmiz. Sol sebepti de Olım­pıa­da­da baq synaıtyndardyń tizimine ony birden qosqan bolarsyzdar?

–  Oıyńyz durys. Álem chempıonatynda eki ret jeńis tuǵyryna kóterilip, Azııanyń úsh dúrkin chempıony jáne tórt dúrkin qola júldegeri atanǵan saqa sportshynyń bul kúnderi aldyna túsetin eshkimdi kórmeı turmyz. Iá, bir kezderi jaraqatyna baılanysty Nııazbekovtiń biraz jarystan shet qalǵany ras. Sol ýaqytta birde ony Saıatbek Oqasov, endi birde Ádil Ospanov almastyrdy. Saıatbek artylǵan senimdi aqtap, Azııa oıyndarynda qola jáne qurlyq birinshiliginde kúmis medaldy enshiledi. Ádil bolsa, sátsizdikke ushyrady. Túrli jarystarda barlyq úmitkerdiń shama-sharqyn baıqap kórdik. Shyny kerek, qazir Dáýlettiń aldyn oraıtyn eshkim joq. Sol sekildi 97 kılo salmaq dárejesinde aıqasyp júrgen Álisher Erǵalıdiń de sheberlik deńgeıi barsha qarsylastarynan bir bas joǵary. Oǵan ulttyq qurama bapkerleriniń kózderi áldeqashan jetken. Sondyqtan da Dáýlet pen Álisherdiń Tokıoǵa barýyna esh kedergi joq. 

 – Olımpıada qarsańyndaǵy oqý-jat­tyǵý jıynyn Daǵystannyń Hasa­vıýrt qalasynda ótkizýdiń qupııasymen bólisseńizder?  

– Onda esh qupııa joq. Birinshiden, Ha­sav­ıýrtta esh alańsyz daıarlanýymyzǵa barlyq múmkindik bar. Jattyǵý zaly, jatyn oryn, ashana – bári de bir jerde shoǵyrlanǵan. Ary-beri júrip, ýaqy­tyńdy zaıa ketirmeısiń. Ekinshiden, Da­ǵys­tannyń balýandyq ónerde jeńispen órilgen baı dástúri bar. Iаǵnı bul jaq­ta bizdiń jigittermen sparrıng jasaıtyn sportshylar tabý esh qıyndyq týǵyz­baıdy. Sóıtip, birer apta Daǵystanda ter tógýdi jón kórdik. Sońǵy jattyǵý jıy­nyn 9-26 shilde aralyǵynda Almaty oblysy Talǵar aýdanynyń aýmaǵynda ornalasqan AIBA-nyń bazasynda ótki­zýdi kózdep otyrmyz. Ol jerde de biraz josparly jumystarymyzdyń júzege asyrmaq nıettemiz. Al 27 shildede ushaqqa minemiz de, Japonııanyń astanasyn betke alamyz. 

– Áńgimeńizge rahmet! Kúlli qa­zaq­­­standyq jankúıerler senim artyp otyrǵan erkin kúres sheberleri Tokıo Olımpıadasynan mol oljamen oralýy­­­na tilektespiz!  

–  Aıtqanyńyz kelsin! Sizderge de kóp rahmet! El senimin aqtaý úshin balýandarymyz baryn salatynyna senimdimin.

 

Áńgimelesken Ǵalym SÚLEIMEN,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Suıytylǵan gaz baǵasy óspeıdi

Qoǵam • 01 Shilde, 2022

Uqsas jańalyqtar