Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń resmı saıtynda jarııalanǵan málimetke súıensek, IMD reıtıngisi degenimiz – «Ekonomıkalyq qyzmet», «Úkimet tıimdiligi», «Bıznestiń tıimdiligi» jáne «Infraqurylym» faktorlaryn esepke ala otyryp, básekege qabilettilikti baǵalaıtyn keshendi zertteý nátıjesi.
Bıylǵy zertteýge álemniń 64 eli alynǵan. Reıtıngte jetekshi orynǵa Shveısarııa ıe. Úzdik bestikke Shvesııa, Danııa, Nıderland jáne Sıngapýr kirgen.
2021 jyldyń zertteý nátıjeleri boıynsha Qazaqstan 2020 jylǵy reıtıngpen salystyrǵanda 7 tarmaqqa kóterilip, 35-oryndy ıelengen. Osylaısha, bizdiń el Portýgalııa (36-oryn), Indonezııa (37-oryn), Latvııa (38-oryn), Ispanııa (39-oryn), Slovenııa (40-oryn), Úndistan (43-oryn), Reseı (45-oryn), Túrkııa (51-oryn) sııaqty elderdiń aldyna shyqty.
«Bıyl Qazaqstan reıtıngtiń barlyq faktory boıynsha óz pozısııasyn jaqsartty. «Úkimettiń tıimdiligi» faktory boıynsha Qazaqstan óz pozısııasyn 8 tarmaqqa jaqsartyp, 21-orynǵa turaqtady. Jalpy, 5 sýbfaktorda da elimizdiń pozısııasy kóterilgen. Atap aıtsaq, «Memlekettik qarjy» – 19-oryn (4-pozısııaǵa jaqsardy), «Salyq saıasaty» – 5-oryn (11 pozısııaǵa jaqsardy), «Instıtýsıonaldyq orta» – 46-oryn (4 pozısııaǵa jaqsardy), «Bıznes týraly zańnama» – 25-oryn (3 pozısııaǵa jaqsardy) jáne «Qoǵamdyq qurylys» –
29 -oryn (9 pozısııaǵa jaqsardy)», delingen mınıstrliktiń málimetinde.
«Bıznestiń tıimdiligi» faktory boıynsha Qazaqstan pozısııasynyń 6 tarmaqqa – 28-orynǵa deıin jaqsarǵany baıqalady. Osy faktor aıasynda 4 sýbfaktor boıynsha kórsetkishter jaqsarǵan. Qazaqstannyń «Eńbek naryǵy» sýbfaktory boıynsha pozısııasy – 20-oryn (12 pozısııaǵa jaqsardy), «Qarjy» – 46-oryn (1 pozısııaǵa jaqsardy), «Menedjment praktıkasy» –
13-oryn (6 pozısııaǵa jaqsardy), «Qatynastar men qundylyqtar» – 23-oryn (6 pozısııaǵa jaqsardy).
Al «Ekonomıkalyq qyzmet» faktory boıynsha Qazaqstan úsh pozısııaǵa kóterilip, 45-orynǵa ıe boldy: «Ishki ekonomıka» – 37-oryn (4 pozısııaǵa jaqsardy), «Halyqaralyq saýda» – 58-oryn (2 pozısııaǵa jaqsardy), «Syrtqy ınvestısııalar» –
47-oryn (1 pozısııaǵa jaqsardy), «Jumyspen qamtý» – 24-oryn (9 pozısııaǵa jaqsardy) jáne «Baǵalar» – 13-oryn (3 pozısııaǵa jaqsardy).
«Infraqurylym» faktory boıynsha Qazaqstan tórt pozısııaǵa kóterilip, 47-oryndy ıelendi. Úsh sýbfaktor boıynsha pozısııalardy kóterý jaqsy nátıje kórsetken: «Bazalyq ınfraqurylym» – 25-oryn
(6 pozısııaǵa jaqsardy), «Ǵylymı ınfraqurylym» – 57-oryn (1 pozısııaǵa jaqsardy), «Densaýlyq saqtaý jáne qorshaǵan orta» – 55-oryn (2 pozısııaǵa jaqsardy).
Respondentterdiń pikirinshe, Qazaqstan ekonomıkasynyń neǵurlym tartymdy bes faktorynyń qataryna qolaıly bıznes-orta (respondentterdiń
60%-y), ekonomıkanyń serpindiligi (46,4%), qarjylyq jaǵdaıǵa qoljetimdilik (45,5%), saıasattyń turaqtylyǵy men boljamdylyǵy (42,7%) jáne salyq júıesiniń básekege qabilettiligi atalǵan (40,9%).
Buǵan deıin Boston Consulting Group Sustainable Ecot Asnomic Developmensessment 2021 (08.06.2021 j.) jańartylǵan zertteýi barysynda Qazaqstan ekonomıkasyna bergen baǵasyn joǵarylatqan edi. Zertteý nátıjesi ekonomıkalyq ornyqtylyq, ınfraqurylym sapasy, memlekettik ınstıtýttar men qyzmetter syndy salalar boıynsha saralanǵan.