Aımaqtar • 22 Maýsym, 2021

Jetisýda jem-shóp baǵasy qymbattady

986 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jetisýda shóp shabý naýqany qyzyp tur. Sharýalar shalǵysyn saılap, iske kiriskeli biraz bolǵan. Bıyl óńirde jaýyn-shashyn az bolyp, mal azyǵyna qajetti daqyldardyń shyǵymy jyldaǵydan tómen bolǵanymen, jıyn-terimniń bastapqy nátıjesi jaman emes sııaqty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Jetisýda jem-shóp baǵasy qymbattady

Derekke júginsek, aımaqta mal azyǵynyń alqaptary byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 7,1 myń gektarǵa artyp, 257,9 myń gektardy qurap otyr. Osy alqaptan 3,5 mln tonna shóp, 1,3 mln tonna shyryndy mal azyǵyn jáne 684 myń tonna jem daıyndaý josparlanypty. Qazirge deıin oı men qyrǵa shalǵy salǵan shópshiler kóp jyldyq daqyldardyń alǵashqy kezeńin aıaqtap bolǵan. Jınalǵan shóp kólemi jaman emes, maıalanǵan shóptiń mólsheri 418,1 myń tonnadan assa, onyń 285,2 myń tonnasy jońyshqa eken.

Sharýalar shóp shabýmen qatar kúzdik egindi de jınaýǵa daıyndalyp jatyr. Kúzdik daqyldar egilgen alqap kólemi de bıyl kóbeıgen. Iаǵnı, egis alqaby 2,5 myń gektarǵa ulǵaıyp, jalpy kólemi 105,9 myń ga alqapqa jetipti. Al kúzdik orý naýqany 10 shildede bastalmaq. Orylǵan dándi qabyldaıtyn qamba da ázirlenip jatyr. Búgindeóńirde 771 myń tonna astyq sııatyn 265 saqtaý qoımasy bar. Jumystyń toqtaýsyz júrip, ónimniń shyǵynsyz jınalýy úshin sharýa qojalyqtarynda 1468 kombaın, 180 shóp taılaǵysh, 263 astyq tıegish, 203 dán tıeýshi jáne 164 astyq tazalaǵysh mashına saqadaı saı tur eken. Orylǵan dán 256 avtotarazyǵa tartylyp, qoımaǵa jóneltilmekshi.

- Egis alqaptaryn ártaraptandyrý saıasatyna sáıkes, oblystaǵy mal azyǵy daqyldarynyń kólemi 17,8 myń gektarǵa ulǵaıdy. Jospar boıynsha bıyl 2842,2 myń tonna shóp ázirlenýi kerek. Búginge deıin 124,9 myń tonna shóp daıyn. Oraqpen qatar pishendeme, saban, jemdik azyq, súrlem ázirleý jumystary da talapqa saı júrip jatyr. Oraq naýqan qońyr kúzge deıin jalǵasatynyn eskersek, qajetti mal azyǵynyń qoryn artyǵymen daıyndap úlgeremiz, - deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy MaqsutJaparov.

Aımaqta jem-shóp qoryn jetkilikti daıyndaý úshin shabyndyqtan bólek qamys pen quraq orý isi qolǵa alynypty. Tabıǵı shópti balǵyn kúıinde daıyndap, qysqa saqtaý Balqash aýdanynda qyzý júrip jatyr. Bul bir jaǵynan jekelegen sharýashylyqtardyń egistik alqaptaryndaǵy qurǵaqshylyq saldaryn joıýǵa sep bolmaq. Iаǵnı, bir sharýa qojalyǵy qamys pen quraqty oryp, bastarsa, ekpe shóbi bitik shyqqan ekinshi sharýashylyqpen ózara jem-shóp almasýǵa múmkindik beredi eken. Al Balqash aýdanynda egistikpen irili-usaqty 11 sharýashylyq aınalysyp otyr. Olar 12 730 gektar sýarmaly alqapqa kópjyldyq shóp ósiredi. Qazirge deıin tıesili alqaptyń 5 676 gektary shabylyp, alǵashqy nátıje boıynsha 2740 tonna shóp daıyndalǵan.

- Bizdiń sharýashylyqta 540 gektar sýarmaly alqap bar. Osy jerdiń 180 gektaryna kópjyldyq shóp ósiremiz. Búgindikke 145 gektardy shaýyp bolyp, 90 gektardaǵy ónimdi baýlap, bastyryp jatyrmyz. Oraq naýqanyn kún raıy buzylmaı aıaqtaý úshin qosymsha adam kúshi men tehnıka jumyldyrýdamyz. Qazir shópshiler qosynynda 26 adam eńbek etip jatyr, - deıdi «Baýyrjan-7» seriktestiginiń dırektory Talǵat Sultanov.

Aıtpaqshy, oblysta oraq aıaqtalmaı jatyp-aq shóp baǵasy kúrt qymbattap ketti. Mysaly, Kóksý aýdanyndaǵy jem-shóp bazaryndaǵy 1 baý jońyshqanyń quny 2000 - 2300 teńgeden asqan. Al dál osyndaı tabıǵı shóptiń quny 1500-1700 teńge shamasynda. Bul negizinen aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn aýdandaǵy jaǵdaı. Iаǵnı, byltyrǵy sáıkes kezeńde taılanǵan jońyshqanyń baǵasy 1200 teńge bolǵan eken. Jergilikti jurt bıyl jem-shóp qunynyń 100 paıyzǵa óskeni birden bilindi deıdi. Sondaı-aq qurama jem men untaqtalǵan mal azyǵynyń baǵasy da sharyqtap barady. Bıylǵy ónimniń áli de saýdaǵa túspegenin eskersek, mal azyǵyna qajetti dándi-daqyldardyń bazardaǵy narqyna qarapaıym turǵyndardyń qoly jetpeı qala ma degen qaýip te joq emes.