Qanatqaqty jobaǵa otandyq 7 óndirýshi qatysyp jatyr. Iаǵnı kásiporyndarda ónimdi tańbalaý prosesi synaqtan ótkizilýde. Joba sheńberinde jabdyqqa arnalǵan shyǵyndarǵa esepteý júrgizilgen eken. Atap aıtqanda, bir jeli úshin tańbalaý jabdyqtarynyń quny kásiporyn men ónimniń kólemine baılanysty 0,5 mln teńgeden 9,2 mln teńgege deıin ózgerip otyrady.
– Mundaǵy negizgi áńgime kez kelgen jaǵdaıda merzimdi túrde júrgizilip otyratyn óndiristik jelilerdi jańǵyrtý jaıynda bolyp otyr. Bul jaǵdaıda kompanııalar qaptamaǵa sıfrly tańbalaý kodyn qoldanýǵa múmkindik beretin jabdyqty satyp alýy qajet. Iаǵnı qosymsha jabdyqty satyp alý ónimniń túpkilikti qunynyń qymbattaýyna ákeletini shart emes. О́nimniń túpkilikti baǵasyndaǵy jabdyq shyǵyndarynyń úlesi ádette 0,06-0,15 paıyzdy ǵana quraıdy.
Bólshek saýda baǵasyna áser etetin faktorlar kóp. Sońǵy 5 jylda sút ónimderi qunynyń ortasha jyldyq ósý qarqyny tańbalaýsyz-aq 6 paıyzdan 13 paıyzǵa deıin ózgerdi. Bul baǵanyń turaqty ósý tendensııasyn aıqyndaıdy. Sondyqtan taýarlardy tańbalaý men qadaǵalaýdy engizý ónimniń túpkilikti qunyna aıtarlyqtaı áser etpeıdi. Kerisinshe, bul jerde tutynýshy tarapynan ónimniń shyǵarylýyna jáne jaramdylyq merzimine qatysty senimdilik paıda bolady. Osynyń ózi úlken tabys, – deıdi Sıfrly ekonomıkany damytý ortalyǵynyń basqarýshy dırektory Oljas Bekturov.
Sondaı-aq sút ónimderin óndirýshiler úshin tańbalaý jabdyqtaryna jáne kodtarǵa tapsyrys berýge jumsalatyn shyǵyndardyń 50 paıyzyna deıin ótemaqyny qamtamasyz etýge múmkindik beretin memlekettik qoldaý sharalary kózdelgen. Shaǵyn óndiriske arnalǵan taǵy bir jol bar. Ol – óndiristik jelige tańbalaý kodtaryn engizetin jabdyqtardy ornatpaı, kodty baspahana arqyly ornatýǵa tapsyrys berý. Bul jaǵdaıda tańbalaý shyǵyndary taǵy 2,5-4 ese azaıady.
Bólshek saýda núkteleri Data Matrix kodymen belgilengen ónimderdi skanerleý úshin 2D skanerlerimen jabdyqtalǵan. О́tken jyly temeki ónimderine mindetti sıfrly tańbalaý engizilip, olar tańbalanǵan ónimdermen jumys isteýde. Bul rette tańbalaýdy engizýdiń bastapqy kezeńindegi bıznes shyǵyndaryna qaramastan, orta jáne uzaq merzimdi keleshekte tańbalaý júıesi eleýli paıda ákelmek.
– Birinshiden, sıfrly tańbalaý arqyly biz josyqsyz básekelestiktiń aldyn alyp, tutynýshyǵa taýardyń túpnusqalyǵyn rastaýǵa múmkindik beremiz. Sonymen qatar taýarlardyń qozǵalysyn esepke alý rásimderi standarttalyp, birizdendiriledi. Tańbalaý arqyly biz sút ónimderiniń óndirýshiden bólshek saýda dúkenine jetýine deıingi aralyqta qadaǵalaýdy qamtamasyz etemiz. Bul óz kezeginde óndirýshilerge de, memleketke de belgili óńirde naqty ónimge suranysty jáne óndiristi josparlaýdy qamtamasyz etedi, – deıdi O.Bekturov.
Eske sala keteıik, Qazaqstanda temeki men teri ónimderin mindetti sıfrly tańbalaý engizildi. 2021 jylǵy 1 shildede aıaqkıimniń mindetti sıfrly tańbalanýy engiziletin bolady. Sondaı-aq qazirgi ýaqytta dárilik preparattardy, alkogol ónimderin, jeńil ónerkásip taýarlaryn tańbalaý boıynsha qanatqaqty jobalar iske asyrylýda.
