Jol qozǵalysyn jan-jaqtan baqylap turatyn beınekameralar ornatylǵannan beri halyqtyń kókeıinde kóp suraq júr. Soǵan oraı Shyǵys Qazaqstan oblysy Polısııa departamenti Ákimshilik polısııa basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, polısııa polkovnıgi Erkin Anýarbekulymen áńgimelesken edik.
– «Sergek» kameralary ornatylmas buryn júrgizýshiler arasynda san túrli pikirler aıtyldy. Basym kópshiliginiń qarsy pikirde bolǵany da shyndyq. Jyl ótpeı jatyp, kóbi úırenisip ketti. Kerisinshe paıdasy bar sııaqty.
– Eń birinshiden, beınebaqylaý júıesi qala kóshelerinde quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýǵa kóp septigin tıgizip jatyr. Eger, qandaı da tártip buzylsa, beınekameralardaǵy jazbalar tergeý amaldaryn júrgizýdi neǵurlym jeńildetedi. Jalpy jol qozǵalysyn baqylaýǵa arnalǵan 1228 kamera jumys istep tur. Ol qurylǵylar memlekettik tirkeý belgilerin taný, jyldamdyqty arttyrǵandardy beıne jáne fotoǵa túsirý múmkindikteri bar.
– Iá, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alyp jatyr. Kópshiliktiń bilgisi keletini, «Sergek» qansha qashyqtyqtan túsiredi?
– Jyl basynan beri 19 maýsymǵa deıingi aralyqta 53 780 buzýshylyq tirkeldi. Olardyń 30 163 aıyppul tóledi. Nusqaýlardy jetkizý gıbrıdti poshta arqyly jáne 1414 nómirinen SMS habarlama arqyly júzege asyrylady. Al kópshiliktiń suraǵyna jaýap berer bolsam, jyldamdyqty belgileý kezinde qatelik saǵatyna 4 km quraıdy. Quqyq buzýshylyqtardy 20 metrden 100 metrge deıingi aralyqtarda tirkeı beredi.
– «Sergek» kameralaryna túsip qalyp,aıyppuldy burynǵydaı 7 kún ishinde tólese, jeńildik bar ma?
– Iá, QR ÁQBtK-niń 811-babyna sáıkes, eger ákimshilik quqyq buzýshylyq avtomatty rejımde jumys isteıtin sertıfıkattalǵan arnaıy baqylaý-ólsheý tehnıkalyq quraldarymen tirkelgen bolsa, tulǵa aıyppul tóleý týraly nusqama jetkizilgen kezden bastap 7 táýlik ishinde kórsetilgen somanyń 50% mólsherinde tóleýge quqyly.
– Keıbir jaǵdaıda júrgizýshiler dál kameranyń aldynda tutas syzyqty kesýge, asyp ketýge májbúr bolady. Máselen, jedel járdem kele jatsa...
– Eger kólik quralyn basqarý kezinde amalsyzdan tutas syzyqty kesip ótse, ákimshilik jaýapkershilikke tartylmaıdy. Biraq, О́skemendegi Qabanbaı batyr kóshesi, 152 mekenjaıyndaǵy Polısııa bólimine baryp, ótinish berýińiz kerek. О́zińiz aıtqandaı, jedel járdemdi ótkizseńiz nemese jol jumystaryn jóndeý kezinde ereje buzylsa, aıtqanymdaı ótinish bergen jón.
Eger siz kólik quralynyń ıesi bola turyp,mindetti saqtandyrý shartyna sáıkes kóligińizdi basqa tulǵa basqaryp kele jatyp, ereje buzsa, sizdi ákimshilik jaýapkershilikten bosatý úshin Qazaqstan kóshesi, 59/1 mekenjaıyndaǵy «Sergek» ABK-ge júginý qajet. Álbette, ereje buzǵan azamat kýáligin alyp, birge barýy kerek.
– Osy kameralardyń kómegimen ashylǵan qylmystar kóp pe?
– Jyl basynan beınebaqylaý ınspektorlary О́skemende «Sergek» arqyly 62 qylmystyq quqyq buzýshylyq ashyldy. Onyń ishinde alaıaqtyq, tonaý, buzaqylyq, urlyq, tipti adam óltirý de bar.
– Mundaı kameralar Semeı qalasynda da ornatylady degen sóz shyqqan edi...
– Iá, bıyl oblys ákimdiginiń qoldaýymen Semeıdegi qyryq shaqty jol qıylysynda, jáne 74 jelilik ýchaskelerde «Sergek» kameralaryn ornatý josparlanǵan.
– Osy «Sergektiń» kózine túspeý úshin júrgizýshiler túrli amal jasap jatady. Kómegi bar ma?
– Eń durysy, júrgizýshi mádenıetin saqtap, erejeni buzbaı júrý ǵoı. Ol degenimiz – sizdiń, jolaýshylardyń qaýipsizdigi. Osyny túsinse ekendeımin.
