Qanekeńdi eki ret kórdim
− Siz ǵylymı fantastıkalyq shyǵarmalar jazyp júrip, Qanysh Sátbaev týraly kólemdi dúnıe jazýǵa bet burdyńyz, osy romandy jazýǵa kim oı saldy, qalaı keldińiz?
− 1963 jyly «Kórinbestiń kóleńkesi» degen povesimdi orysshaǵa aýdartý úshin Almatyǵa kelip, taý qoınaýyndaǵy demalys úıinde demalyp jatqanmyn. Bir kúni Ulttyq ǵylym akademııasyna qarasty Til jáne ádebıet ınstıtýtynda isteıtin Baltash Ysqaqov degen týǵan bajam: «Medeý, seni Álkeı Marǵulan aqsaqal kórgisi keledi» desin. Sodan Álkeı aǵaǵa sálemdese bardym.Ústelde meniń «Ǵajaıyp sáýle» men «Kórinbestiń kóleńkesi» degen eki kitapsham jatyr. «Medeý, men seniń myna eki prozalyq jınaǵyńdy oqyp, rıza boldym. Qııalyń zor eken, jasymda men de solaı bolǵanmyn. Qazir qaıdasyń?» dep jónimdi surady. Men úshin bul kezdesý jumbaq bolsa da, ádebıetke jastaı úıir bolǵanymdy aıttym. Kenet shamaly oılanyp, ol kisi: «Qanysh aǵańdy bilesiń be, ony júzbe-júz kórdiń be?» dedi.
− Osy suraqty sizge men de qoıǵym kelip otyr. Shynynda da, ol kisini kórip, bir aýyz tildese aldyńyz ba?
− Qanysh aǵany Almatyda oqyǵan jyldarymda eki márte kórdim.
Birde Abaı atyndaǵy opera jáne balet teatrynyń áldebir qoıylymyna bardym. Sonda Úndi elinen kelgen bir top ǵalym azamattarmen birge kele jatqan, alyp turqy erekshe bıik, ústine aq kostıým kıgen Qanysh aǵany kórip, aýzym ańqıyp qaldy. Ekinshi, 1961 jyly Muhtar Áýezov qaıtys bolyp, sol kisimen qoshtasýǵa teatrǵa bardyq. Zırat basynda qaraly mıtıng bolyp, sol minbege taıaý jerde turyp, Qanekeńdi jaqynnan kórdim. Ol kisige sóz tıip edi, kibirtiktep, qınalyp sóıledi. Sol týraly aıtqanymda Álkeı aǵa: «Áńgimeni júıelep jaqsy aıtady ekensiń, bári durys, týra shyndyq. Sol jerde men de boldym» dedi de, kenet: «Já, Medeý qalqam, men saǵan úlken sharýa tapsyrýǵa shaqyrdym. Qanysh aǵań týraly derekti kitap jaz, mamandyǵyń da jaqyn, ınjenersiń» dedi. Shoshyp kettim. «Oı, aǵa, ol kisi asqar taý ǵoı, onyń bir tóbesine shyǵý úshin kem degende 10 jyl qajet, sóıtýge mende shama joq, keshirińiz!» dep birden bas tartyp edim, Álekeń: «Mine, bizdiń qazaqtyń ıt minezi, men seni bilimdi, qalamynyń jeli bar daryndy jas dep, naqty usynys aıtsam, sen at-tonyńdy ala qashasyń» dedi. Men de sastym. «Aǵa, shynymdy aıtsam, esim shyǵyp ketti. Bala kúnimde «Qanekeń sekildi ınjener bolsam dep armandaǵanym ras, biraq ol kisideı bilikti maman bolý qaıda dep oılaıtynmyn», dedim. Álekeń jadyrap: «Bul sóziń maǵan unady, úsh kún mursat berem, oılan» dedi.
Osy úsh kún boıy oılanyp, tórtinshi kúni Álkeı aǵaǵa baryp, keliskenimdi aıtyp: «Qazir demalysym aıaqtalyp qaldy, bir-eki aı oılanyp, suraqtarymdy ázirlep alyp keleıin, sosyn meni Qanekeńe ózińiz jolyqtyrasyz» dedim. Álkeı aǵa aıtqanymdy quptap, «Semeıde Qanyshtyń 6 jyl ómiri ótti, 4 jyl sonda oqyp, 2 jyl muǵalimder daıyndaıtyn kýrsqa sabaq berdi. Osy jyldardy arhıvten muqııat qarap, tolyq zertte. Erteń Qanekeńniń aldyna bos barmaı, osy jyldardaǵy ómirinen suraq qoıasyń. Jáne ol kisige ózim ertip aparamyn. Basqa materıaldardy zertteýge de kómektesem» dep naqty sózge kóshti. Bul 1963 jyldyń maýsym aıy. Álekeń meni aldaǵy naýryzda Qanysh aǵamen jolyqtyrýǵa ýádesin berdi. Semeıge kelgesin arhıvke baryp, Qanekeńe qatysty biraz tyń dúnıe taptym, ol kisi pedsemınarııany beske oqyǵan. Odan keıin eki jyldyq qazaqsha muǵalimder kýrsynda sabaq bergen.
Álqıssa, sodan 1964 jylǵy qańtardyń sońǵy kúni erteńgi asymdy iship otyrǵanymda bólmedegi radıotabaq: «31 qańtarda Qanysh Sátbaev qaıtys boldy»dep habarlady, bireý ústimnen muzdaı sý quıyp jibergendeı titirkenip, kózimnen jas burq ete qaldy. Aldyma qoıǵan josparymnyń bári byt-shyt boldy.
− Bir esteligińizde sol aıtýly tulǵa týraly derekti ocherk jazǵanyńyzdy aıtypsyz, sol da osy áreketke daıyndyq pa?
− 1958 jylǵy kúzde «Lenınshil jas» gazetine qyzmetker bolǵannan keıin meniń alǵashqy issaparym Jezqazǵannan bastalǵan-dy. Bul Qanysh aǵanyń tabany tıgen ólke. Sol sapardan ol kisi týraly ocherk jazdym. Ol ǵalymnyń týǵan kúninde shyǵatyn bolyp kelisildi. Gazet shyǵatyn kúni ertemen jumysqa kelsem, ocherkim shyqpaǵan. Sóıtsek, gazet terilip, qol qoıylyp jatqanda Ortalyq komıtetten «Sátbaevtyń alpys jyldyǵyna baılanysty eshnárse jarııalamańdar» degen buıryq túsipti.
Ebineı Bóketovtiń bir qateligi
− Álkeı aqsaqalǵa qaıtyp barǵan joqsyz ba?
− Qanekeń týraly derekti kitap jazýǵa bekinip, aldymen ǵalymnyń jeke muraǵatymen tanysý úshin Almatyǵa keldim. Ǵalymnyń murasy jınaqtalǵan arhıvtiń basshysy Dodonova degen áıel, buǵan deıin biraz jyl Qanysh aǵanyń kómekshi hatshysy bolǵan. Jeńgemiz Taısııa Alekseevna Qanekeńe adal dep arhıv meńgerýshisi etip alypty. Sonymen sol kisige men: «Álkeı Marǵulannyń tapsyrmasymen Qanysh aǵa týraly kitap jazbaqpyn» desem, ol kisi: «Jaqyn aradaǵy eki-úsh jylda arhıvke kire almaısyz, barlyq qujatty tirkep jatyrmyn, ekinshiden geologııa ınstıtýty dırektorynyń ruqsaty kerek» dedi. Sol kezdegi geologııa ınstıtýtynyń dırektory Aıtmuhamed Abdýlın degen akademıkke kirip em, odan eshqandaı kómek bolmady.
Sosyn Taısııa Alekseevnaǵa habarlasyp, bir saǵatqa qabyldaýyn suradym. Jyly qarsy aldy, bireýden bilgen bolýy kerek, meni syrtymnan tanyp otyr. Tártipti, mádenıetti jan eken. «Kitap jazamyn degen ıdeıańyzdy qoldaımyn, alaıda Qanyshtyń arhıvin áli tirkep, aıaqtamadyq, sál erterek keldińiz, 3-4 aıdan keıin kelseńiz, ruqsat etemin» dedi. Men sol joly Qanekeńniń ózi qolymen jazǵan ómirbaıanynyń kóshirmesin alaıyn. Dodonovaǵa sony aıtsańyz, dedim. Taısııa Alekseevna arhıv meńgerýshisine «Myna jigit sonaý Semeıden kelipti, suraǵan materıalyn kórset» dedi. Ol bolsa aldyma ishi qaǵazǵa toly bir úlken papkini ákep qoıdy. Osynda Qanysh aǵanyń óz qolymen jazǵan 13 ómirbaıany bar eken, solardy qarap otyryp, Kýznesov degen orystyń 1943 jyly Qanekeńniń ómir jolyn 12-13 betke tolyq jazǵan stenogrammasyn kóshirip aldym.
− Sol kezde kórnekti ǵalym jaıynda sizden basqa da kitap jazýǵa talpynǵandar boldy ma?
− Boldy. Qanekeń ómirden ótkennen keıin Taısııa Alekseevna Jazýshylar odaǵyna, Ǵabıt Músirepovke baryp: «Otaǵasymnyń artynda mol mura qaldy, sony iske asyryp, kitap jazatyn adam taýyp berińiz nemese ózińiz jazsańyz qalaı bolady?» degen ótinishin aıtady. Ǵabeń bolsa, jeńgemizge «Qazir meniń jasym 61-de, al Qanekeń týraly kitap jazýǵa kem degende 15 jyl kerek, ondaı ýaqyt mende bar ma, joq pa bilmeımin. Bir jazsa Qanyshty jaqsy biletin Ebineı Bóketov jazady» dep sol kisini nusqaıdy. Bul áńgimeni keıin maǵan Ǵabeńniń ózi aıtty. Ebineı aǵamyz kitap jazýǵa kelisim bergenmen, qyzmetten qoly tımeıdi, sodan latynsha biletin bir aqsaqaldy taýyp alyp, Almatydaǵy arhıvke jiberedi. Ol kisimen men arhıvte san márte kezdestim. Alaıda Ebineı aǵamyzdyń bir qateligi – «Qanekeń týraly kitap jazyp jatyrmyn» dep jurtshylyqqa jarııalap qoıǵan-dy. Mysaly, «Qazaq ádebıetine» «Taısııa Alekseevnaǵa hat» degen úzindisi de gazettiń eki betine jarııalandy. Jalpy Ebineı Bóketovtiń qýdalanýy osydan bastaldy.
− Ulttyq ǵylym akademııasyn quryp, qanshama ken oryndaryn ashqan ardaqty azamat týraly jazý ońaı emesi anyq. Jalpy, ǵumyrnamalyq eńbekti jazýdy neden bastadyńyz?
− Aldymen Qanekeńniń izi qalǵan jerdiń túgin qaldyrmaı sharladym. Kezinde ǵalym joǵary bilim alǵan Tom, odan Máskeý, qazirgi Sankt-Peterbýrgtegi arhıvterge baryp, keıipkerime qatysty derekter jınadym. Jezqazǵan men Ulytaýdy tórt jyl udaıy aralap, aıdan astam saparda boldym. Dál sol jyldary Jezqazǵan qalalyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy kánigi dosym Kákimbek Salyqov edi, sol azamat jáne kóptegen jezqazǵandyqtar maǵan qoldaý kórsetti. Qysqasy, osy kitapty jazýǵa 13 jyl ýaqytymdy sarp ettim. Álqıssa sodan 1973 jyly «Jazýshy» baspasynyń dırektory, belgili qalamger Ilııas Esenberlın maǵan: «Medeý, bizdiń baspa Máskeýdegi «Tamasha adamdar ómiri» serııasy sekildi «О́negeli ómir» degen jańa toptama bastamaq, sonyń alǵashqy kitabyn Qanysh Sátbaevqa arnap otyrmyz, sen sol kisiniń ómirinen derekti kitap jazyp, maǵan ákel», dedi. 1974 jyldyń orta kezinde Ilııas aǵa: «Qanekeń týraly kitapty josparǵa kirgizdik, 25 baspa tabaq berip otyr, qoljazbany tezdet», desin. Mashınkamen tergende sol kezde 834 bettik qoljazbany baspaǵa ótkizdim. Endi osy kitap týraly 3-4 ǵylymı bilgirdiń pikiri qajet eken, aldymen bir danasyn Álekeńe: «Mine, tapsyrmańyzdy oryndadym» dep aparyp berdim, ol kisi qoljazbany muqııat oqyp, eskertýlerin qaryndashpen jazyp otyrypty. Álkeı aǵanyń kitapqa kóńili toldy. Al akademık Ábiken Bekturov kerisinshe «shyǵarýǵa jaramsyz, bos sóz» dep qarsylyq tanytty. Obaly neshik, synshy Muhamedjan Qarataev alty betke toly jyly pikirin jazbasha berdi. Al geologııa ınstıtýtynyń úsh jigiti – bári de ǵalym geologtar qoljazbany oqyp, 25 bettik jaqtaǵan resenzııa jazǵan. Osy aralyqta «Jazýshy» baspasynda ózgerister bolyp, Ilııas aǵamyz Jazýshylar odaǵynyń ekinshi hatshysy bolyp ketti de, onyń ornyna Ábilmájin Jumabaev keldi. Baspanyń jańa redaksııa alqasy: «834 bettik qoljazbany úsh aı ishinde 600 betke qysqartyp ákelseńiz», dedi. Úıge kelip, qoljazbany 580 betke túsirip, qaıtadan alyp bardym. Bul jerde kitapqa redaktor bolǵan jazýshy Dýlat Isabekovtiń de eńbegi mol boldy. Sóıtip, 1975 jylǵy shilde aıynda qoljazbany baspaǵa tapsyryp, ózim otbasymmen bir aı demalýǵa Baltyq jaǵalaýyna kettim. 13 jyl izdeniste eshqandaı demalys bolmaǵan edi. Ol jaqtan 3 qyrkúıekte oraldym. Kelesi kúni Ábilmájin aǵaı telefon shalyp: «Kitaptyń terimin toqtatyp qoıdyq, Almatyǵa kelgin» dedi. Bir shataqtyń bastalǵanyn ishim sezdi. Bóketovtiń «Qanyshtyń jastyq shaǵy» osyndaı tárkige ushyraǵan-dy. Ábilmájin qoljazbanyń eki danasyn aldyma qoıyp, «osydan 10 kún buryn OK-nyń hatshysy S. Imashev meni jáne Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi memlekettik komıtet basshysy Sh. Eleýkenov ekeýmizdi shaqyryp, «Sátbaev týraly kitap jaryqqa shyqpaıdy degendi ashyq jarııalady», dedi.
− Sosyn ne istedińiz?
− Túńilgenim sonsha, 5-6 aı qolyma qalam alǵan joqpyn. Sodan aýylǵa kelip,1976 jyldyń basynda ózim kitapty sózbe-sóz aýdarýǵa kirisip, bir jylda sony aıaqtadym. Endi ony Máskeýdiń «JZL» serııasymen shyǵarýdy jobaladym. Sóıtip, 1977 jyldyń jeltoqsanynda Máskeýge kelip, 50-shy jyldary Qazaqstanǵa saıası qýǵyndalyp kelgen, Semeıge eki ret kelip, meniń saıajaıymda qonaq bolǵan, ataqty Paýstovskııdiń shákirti, talantty jazýshy Alekseı Belıanınovti taýyp alyp, sharýamdy aıttym. Ol «Molodaıa gvardııa» baspasynyń baıyrǵy avtory jazýshy dosyna habarlasyp, maǵan kómek berýdi ótindi. Esimi Vadım Aleksandrovıch Prokofev. Erteńine sol kisimen jolyǵyp, ol maǵan: «Erteń «JZL» serııasynyń basshysy Iýrıı Aleksandrovıch Seleznevke kir, «men ınjenermin, Qanysh Sátbaev týraly oryssha kitap jazdym» dep qoljazbańdy óziń ótkiz, qalǵan sharýany maǵan tapsyr», dedi. Sonymen Iý.A.Seleznevtiń qabyldaýynda bolyp, 680 bet qoljazbanyń eki danasyn aldyna qoıdym, ol menen qazaqshasyn surap edi: «Qanysh Sátbaev – Odaq kólemindegi akademık, sol sebepti oryssha jazdym, aýdarmasyn keıin jasaımyn» dedim. «Bizge Qazaqstannan osyndaı kitap shyǵarýǵa eshkim kelmeıdi, qoljazbańyzdy alam,tek asyqtyrmańyz» dedi. Sosyn «Qazaqstannan resenzııa alýǵa kimge jiberemiz» dep surady, men: «Qazaqstanǵa jibermeńiz, Qanysh Sátbaev – ulttyq qaharmanymyz. Sondyqtan ony bári maqtaıdy, odan da osyndaǵy Ǵylym akademııasy men Geologııa ınstıtýtynan resenzııa alyńyzdar» dedim. «Onda bes-alty aı tosasyz, ózimiz habarlasamyz...» dep qoljazbany qabyldady. Sol jyldyń tamyzynda, ıakı 5 aıdan keıin baspadan hat keldi, «Ǵylym akademııasy men geologııa ınstıtýty qoljazbańyzdy qanaǵattanarlyq dep tanydy. Ádebıettanýshylar da qoldap otyr. Endi jyl aıaǵyna deıin qoljazbanyń qaı jyly kitap bolyp shyǵatynyn sheshemiz» depti.
Osy jerde taǵy bir oqıǵany aıta ketsem deımin.
− Ol qandaı oqıǵa?
− 1976 jyldyń naýryzynda Qanekeńniń qyzy ǵalym-geolog Meıiz Semeıge telefon shalyp: «Medeý, anamnyń jaǵdaıy óte aýyr, seni kórgisi keledi, tez kelip kete alasyz ba?» desin. Buǵan deıingi kitaptyń jarııalanbaǵan jaǵdaıyn Meıiz jaqsy biletin-di. Almatyǵa ushaqpen keldim, Taısııa Alekseevna jeńgeı tósek tartyp jatyp qalypty. «Qyzdarym menen jasyrady, sizdiń kitabyńyzdy baspanyń shyǵarmaı qoıǵanyn bilemin» dedi. «Onyń bári ýaqytsha ǵoı» dep jubatqan boldym. Sosyn: «Men aýyryp qaldym, jaǵdaıym joq, jazǵa jetpeımin...» dep jastyǵynyń astynan bir konvert alyp berdi. Onda úsh márte Sosıalıstik Eńbek Eri, KSRO atom mınıstri E.P.Slavskıı men onyń orynbasary, buryn KSRO geologııa mınıstri bolǵan P.Iа.Antropovtyń jáne Qanekeńniń jaqyn dosy Sovmınniń Tóraǵasy A.N.Kosygınniń aty jóni, qyzmettik telefondary jazylǵan. «Osy hatqa ıe bol, men seniń kitabyńdy kóre almaımyn, qazaqsha da oqı almaımyn, biraq ony shyǵarmaı tastaǵanyna qaraǵanda, «erimniń ıgi ataǵyna laıyq dúnıe» dep oıladym. Sen ony eshkimge bildirmeı orysshaǵa aýdaryp, osy úsh kisiniń bireýine apar, solar saǵan kómektesedi», dedi. Sodan bir sátte jeńgeı «Aıaǵyńdaǵy tápishkeniń kimdiki ekeniń bilesiń be? Qanysh aýyryp júrgende alyp berip edim, sony saǵan álginde ádeıi kıgizdim», dedi. Osy sózdi estigende kózime jas keldi. Ol kisi sodan kóp uzamaı, 16 sáýirde qaıtys boldy.
«Sen týmasań da, meniń ulymsyń»
− Aǵa, sol azamattarmen kezdese aldyńyz ba?
– Osy jerde men oılanyp, Qanysh aǵanyń úsh tileýlesi týraly aqylshym V.A.Prokofevke aıtyp edim. «Ol qoljazbany «JZL» redaksııasy áýeli oqysyn. «Unattyq» dese, bul endi 6-7 aıǵa sozylatyn áýre. Sodan keıin redaksııa kitabyńdy baspa josparyna tirkeıdi. Iаkı 4-5 jyl kezegińdi kútip eriksiz tosasyń. Al anaý aka-
demık Sátbaevtyń jankúıerlerine sol kezde kómek surap bararsyń. Qazir barma, shyda», dedi.
Máskeýge qoljazbamen kelgennen keıin úsh márte Sosıalıstik Eńbek Eri, atom mınıstri Slavskııdi izdep, kómekshisimen sóılestim. Ol kisi aýyryp qalyp, shetelde emdelip jatyr eken. Sodan Qanekeń jóninde estelik jazǵan, atom mınıstriniń orynbasary Petr Iаkovlevıch Antropovtyń telefonyn suradym. Onymen habarlasyp, erteńine meni qabyldap, jyly júzdi adam eken, jaıdary qarsy alyp: «Men sizdi úlken adam dep oılasam, jas jigit ekensiz. Qanysh Sátbaev qandaı baqytty, artynda osyndaı izdeýshisi bar», dep rızalyq tanytty. Sodan men ol kisige Taısııa Alekseevnanyń jazyp ketken qaǵazyn kórsetip, Qanekeń týraly kitapty Almatydan shyǵarmaı tastaǵanyn, sondyqtan ony osyndaǵy «Molodaıa gvardııa» baspasynyń «JZL» serııasyna tapsyrǵanymdy, endi sonyń tezirek jaryq kórýine kómektesýin suradym. «Qazir mınıstrimiz Slavskıı aýyryp jatyr, qańtarda keledi, siz soǵan deıin shydańyz, mindetti túrde sheshemiz máseleni», dep shyǵaryp saldy.
− Sosyn ne boldy?
− Qysqasy, 1979 jyldyń basynda «Molodaıa gvardııa» baspasynan «Sizdiń kitabyńyzdy 1980 jylǵy josparǵa jedeǵabyl kirgizip, 100 myń dana etip jarııalaýdy bekittik. Aýdarmashyńyzdy qosyńyz» degen jedelhat keldi. Olar maǵan Sergeı Plehanov esimdi tájirıbeli aýdarmashyny qosyp berip, ekeýmiz bir aı Máskeýde, úsh aı Semeıde qoljazbamen jumys istedik. Sodan baspadan qoljazba jóninde Qanekeńniń týǵandary men bir ǵylymı qazaqstandyq áriptesinen resenzııa kerek dedi ǵylym doktory Meıiz Qanyshqyzy men akademık Arqataı Qaıypovtyń pikirin alyp, Máskeýge keldim. Endi kitaptyń shyǵýy qaldy. Jaz ótip, kúz keldi, sońyn ala qar jaýyp, alǵashqy qansonarda aýylǵa ańǵa baryp, bir aptadaı jol júrip kelsem, Máskeýden redaktorym telefon shalyp: «Medeý, kitap jaqsy bolyp shyqty, mine, meniń aldymda tur» dep qýanyshyn bólisti. Ile, poshtamen úıge kitap ta jetti. Kitapty alǵash qolyma alǵanda kózimnen sorǵalaǵan jasty tyıa alsamshy...
Qanekeńniń týǵan kúni qarsańynda ıakı 1981 jyly Almatydaǵy Jazýshylar odaǵynyń quryltaıyna kelip, týra 12 sáýirde ertemen Qanysh aǵanyń zıratyna barsam, basynda eki nemeresi eskertkishtiń shańyn súrtip júr eken. Odan keıin eki avtobýspen dostary, áriptesteri kelip, mıtıng ótkizdi. Sonda sóz alǵan adamdar Qanekeń týraly kitaptyń jaryq kórgendigin aıtyp, meni quttyqtady. Sodan birer kúnnen keıin ǵalymnyń ortanshy qyzynyń kúıeý balasy Orazaı Batyrbekovtiń úıinde qonaqta boldym. Onda Qanekeńniń báıbishesi Shárıpa apaı Orazaıdyń qolynda turady. Sol otyrysqa Qanysh aǵanyń qyzdary, nemereleri, qysqasy barlyq jaqyndary jınaldy. Aldymen Shárıpa apaı sóz alyp, menen «Áke-shesheń bar ma, Medeý qaraǵym, bar bolsa, olardan keshirim suraımyn, Alla taǵala maǵan aǵańnan ul berdi, ol 14 jasynda ólip qaldy, Taısııa da bir ul tapty, ol da bir jasynda ketip qaldy. Qyzdar, kúıeýler, nemereler bar, soǵan shúkirshilik etemin. Sen menen týmasań da, endi sen meniń ulymsyń. Áke-shesheńe sálem aıt, úsh qyz ben eki kúıeýdiń qolynan kelmegendi sen jasadyń. Sondyqtan men saǵan sheshe bolamyn», dep ıyǵyma shapan japty.
− Al kitaptyń qazaqsha nusqasy qashan jaryq kórdi?
−1986 jyly Qazaqstannyń saıası basshylyǵy zeınetke ketip, «Jeltoqsan» oqıǵasy basylǵannan keıin Almatyǵa keldim. Jazýshylar odaǵyndaǵy jıynda «Jalyn» baspasynyń dırektory Seıdahmet Berdiqulov jolyǵyp qalyp, «Erteń maǵan kirip shyqshy», dedi. Ekeýmiz sonyń kabınetinde áńgimelesip otyrǵanda ol: «Qanysh Sátbaev týraly kitabyńnyń qazaqshasy daıyn ba?» dep surady. «Tap qazir daıyn emes, baıaǵy terilgen qalpynda jatyr, toǵyz taraýdy tyńnan qospaqpyn» dep edim, «Onda bıylǵy jeltoqsannan qaldyrmaı, maǵan ákel, ózim-aq shyǵaryp beremin», dedi. Sóıtip Qazaqstan KP Ortalyq komıteti 14 jyl boıy baspadan shyǵarýǵa qarsy bolǵan eńbek 1987 jyly 30 myń taralymmen jaryq kórdi.
− Aǵa, áserli áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Azamat ESENJOL,
«Egemen Qazaqstan»
