Ishki ister departamenti ǵımaratynyń terezeleri osy rotondarǵa jáne burynǵy jaǵajaıdyń aýmaǵyna tónip tur. Dál osy jerde qalalyq ákimdiktiń atynan qoqys tastaýǵa qatań tyıym salynatyny jóninde qańyltyr taqtaıshalar qoıylǵan. Mundaı jaǵdaıǵa jol berilse, jeke jáne zańdy tulǵalarǵa 45-65 myń teńge aralyǵynda aıyppul salynatyny da qosa kórsetilgen.
Bul eskertý belgilerdegi jazbalar aǵaryp, kómeskilenip, jyrym-jyrym bolyp japyrylyp ketipti. Qoǵamdyq tártipti baqylaýǵa tıisti bas departamenttiń terezeleri osy jerge tónip turǵandyqtan da rotonda janynda aıta qalarlyqtaı kúl-qoqys kózge shalyna bermeıdi. Asyqpaı tura turyńyz... Jaǵalaýdaǵy aǵashtardyń arasymen alǵa qaraı taǵy da 50 metr qadam jasap kórińizshi?! Taý demesek te, tóbeshik bolyp úıilgen, jan-jaqqa shashylǵan jaǵymsyz, ıisi múńkigen tamaq qaldyqtary men synǵan shólmek qalbyrlarǵa, kúl qaldyqtaryna tap bolar edińiz.
Departament terezelerinen tasalaý bul ara sál jazyqtaý eken. Sondyqtan da boı jazyp otyrýǵa, tipti qısaıyp jatýǵa bolatyndaı kishkene keńistik bar. Bulaı bolǵany ne kerek, aınalanyń barlyǵy qoqys-qaldyqtardyń oshaǵyna aınalsa. Onyń qaı ýaqyttan beri jınalmaǵanyn dál basyp aıtý qıyn-aq. Áıteýir basty aınaldyryp, júrekti aınytatyndaı kórinis. Soǵan qaramastan osy qoqystyń ortasynda otyrǵandardyń qarasy da ájeptáýir kórindi. Olar sýǵa túsip keledi de, ala kelgen azyqtaryn iship-jep bolǵan soń onyń qaldyqtaryn aınalasyna laqtyrýda. Konteıner qoıylsa ǵoı... Biraq bul oıymnan tez qaıttym. О́ıtkeni «Jabaıy jaǵajaıǵa» kim konteıner qoıady.
Osyndaı kóńil kúı jeteginde turǵan meni:
– Sálemetsiz be? Siz jergilikti osy jerdiń turǵynysyz ba? – degen áıel daýsy selk etkizdi. Jalt qarasam, jastary elý-elý bes shamasyndaǵy bir er jáne úsh áıel adam jeńil kıingen kúıinde tereńdigi tizeden ǵana keletin Jaıyq ózeniniń aıdynyna jáne aınaladaǵy qoqys pen qaldyqtarǵa kóz tastap tur eken. Saýalynyń tórkinine qaraǵanda, basqa jaqtan kelgen qala qonaqtary shyǵar dep shamaladym.
– Iá, osy Oral qalasynda turamyn, – dedim.
Beıtanys áıeldiń júzinde tańdaný ma, joq áldebir nársege kóńili tolmaýshylyq pa, áıteýir sózben aıtyp jetkizgisiz jabyrqaý shyraı ornaı qaldy da:
– Mynalaryń qalaı? – dep janjaǵyndaǵy kúl-qoqystardy nusqady. Osy sátte jaǵym qarysyp qalǵandaı boldy. Qapelimde ne dep jaýap qaıtararymdy bilmeı tosylyp qaldym da:
– Endi árkimniń turmystyq mádenıeti ártúrli bolady ǵoı, – dep mińgirledim.
Mundaı aıran-asyr kóriniske jeke óz atymnan emes, tutastaı Aqjaıyq jurty atynan jaýap qaıtarý ońaı emes ekendigin tuńǵysh ret túısindim. Kádimgideı qınaldym. Budan keıingi az-kem til qatysýdan bilgenim, olar Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Ertis ózeniniń jaǵasynda turatyn qandastarymyz eken. Jaıyq jurtymen quda-qudandaly kórinedi. Oralǵa osy dástúrli rásim jolymen joldary túsipti. Bir shaı iship alǵan soń Jaıyq ózenin tamashalap kórip qaıtýǵa shyqqan betteri eken. Soltústikqazaqstandyqtar jaǵalaýda kóp aıaldamaı, bul jerden tezirek ketýge asyqty.
Mine, osylaısha qalamyzdyń qonaqtary qatty uıaltty. Múmkin joǵaryda qoıylǵan saýal jerlesterimizge qozǵaý salar, sanasyna sáýle júgirter degen oımen osy joldardy jazýdy jón dep taptym.
ORAL
