IPO kompanııalarǵa tıimdi me?

IPO – qandaı da bir kom­pa­nııanyń óz aksııalaryn jalpyǵa usynýy. Jarııa ornalastyrýdyń negizgi sebepteri – joba­lar­dy qarjylandyrý jáne kom­panııanyń odan ári ósýin qam­tamasyz etý, mindet­te­melerdi ártaraptandyrý. Sonyń ishinde eń bastysy – sol mekemege kapıtal tartý úshin ótkiziledi.

Sessııany uıymdastyrý­shylar Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy bırjasynda aksııa ornalastyrý ja­ıyn qaty­sýshylarǵa túsindirdi. Maman­dardyń aıtýynsha, Astana International Exchange bırjasynda aksııany ashyq ornalastyrý úshin kompanııalarda eń aldymen aýdıttelgen qarjylyq esebi bolýy kerek. Sondaı-aq aýdıt júrgizgen kompanııalardyń AIX talaptaryna sáıkes keletindigine, aksııalardyń eń az kólemi erkin aınalymynda bar ekendigine kóz jetkizip alǵany jón jáne usynystyń kólemi kem degende 1 mln AQSh dollaryn quraýy qajet. «Kez kelgen kompanııa alǵa umtylýdy, órkendeýdi qalaıdy. IPO da – kompanııany alǵa súıreıtin tetiktiń biri. Eger kompanııa basshylyǵy ózderiniń naryq­taǵy bolashaǵyna senimdi bolsa, onda IPO basqa kom­panııalarǵa satýdan góri aksıonerler úshin tıimdi bolýy múmkin. Jeke ınvestorlaǵa qaraǵanda IPO menedjmentke kóp qarajat jınaýǵa múmkindik beredi. Degenmen bıznestiń jalpy baǵasy joǵary, óıtkeni kez kelgen adam aksııalardy satyp ala alady», deıdi Astana International Exchange naryqty damytý departamentiniń dırektory Ásel Muqajanova.

Aksııalaryn jarııaǵa usyn­­bas buryn sol kompanııa­nyń basshylyǵy da, qyzmet­kerleri de oǵan daıyn bolýy qajet. «IPO-ny tıimdi júr­gizýdiń mańyzdy sharttary kóp. Oǵan daıyndyq jáne ótkizý úderisi joǵary jaýapkershilik júkteıdi. Kompanııalar oǵan úlken daıyndyqpen kelýi kerek. Kompanııanyń tájirıbeli basqarý toby, oń qarjylyq ná­tıjesi, ózgelerden erekshe­lenip turatyny sapaly ónimi men qyzmeti, naqty bıznes-jospary, senimdi qarjylyq, operasııalyq baqylaýy bolýy qajet. Joǵary bilikti qy­z­met­ker­leri men joǵary sapaly adamı kapıtaldyń bolýy da – aksııa satylymynda joǵary nátıjege jetýdiń basty ke­pili», deıdi AHQO Úzdiksiz kásibı damý bıýrosynyń Damý baǵytynyń jetekshisi Eleo­nora Kýsembaeva.

Qyzmetkerlerdi oqytý men biliktilikti arttyrý strategııasyn qurý kezinde AHQO Úzdiksiz kásibı damý bıýrosy kásibı sertıfıkattaý tási­lin – bilim men daǵdylardy halyq­aralyq deńgeıde rastaýdy usyndy. Al arnaıy sertı­fıkattaýdan ótken mamandar kompanııaǵa eń jaqsy halyqaralyq standarttar men tájirıbelerdi engizýge jáne naryqtaǵy kompanııanyń báse­kege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etedi.

IRO ótkizýdiń bir maqsaty  kompanııaǵa ınvestor tartý dep joǵaryda aıttyq. О́zi­ne ınvestorlardyń kó­ńi­lin aýdarǵysy keletin kompa­nııa­nyń aýdıttik qarjy ese­bi de minsiz bolýy qajet. «Kóp­shi­likke aksııalaryn usynǵysy keletin kompanııa qarjylyq esep­tiligine muqııat bolǵan jón. Bul býhgalterlik esep pen qar­jylyq eseptilik máselelerimen shek­telmeıdi. Onyń eń kúrde­lisi – negizgi fýnksııalardy tal­daý jáne kompanııany jarııa­ly­lyqqa daıyndaý úshin qan­daı salalardy qurý kerek, qaı salany keńeıtý qajet – osy­ny anyqtap alǵan abzal», deıdi AHQO Úzdiksiz kásibı damý bıýrosynyń, Develop baǵyty­nyń jetekshisi Ásel Musaǵul.

Sarapshylardyń pikirinshe, kompanııalar múddeli ta­rap­tardyń qajettiligin qana­ǵat­tandyrý úshin ishki baǵalaý júrgizýi kerek. Bul talaptarǵa derekterdiń ashyqtyǵy, bıýdjetter men boljamdardy qatań taldaýy kiredi, ıaǵnı ishki aýdıt qyzmetin kúsheıtý – IPO sátti ótýiniń taǵy bir alǵysharty. «Investısııalardy basqarý prosesin jetildirý kezinde qar­jylandyrýdyń jalpy strategııasyn, onyń ishin­de maqsatty kapıtal qury­lymyn jáne áleýetti aksıo­nerler tólemderi strategııa­syn, dıvıdendtik saıa­sat pen ak­sııalardy satyp alý baǵdar­lamalaryn eskerý mańyzdy. Negizinen tabys­ty kompanııalar táýekelderdi basqarýdyń qundylyǵyn jaqsy túsinedi. Sońǵy onjyldyqtaǵy álemdik qarjylyq kúızelister ınvestorlardy, retteýshilerdi, basqa da múddeli taraptardy táýekelderge basqasha qaraýǵa úıretti, olar memle­kettik kom­panııalardyń tájirı­besine de muqııat qaraýǵa mashyq­tandy», dep sózin qorytty Á.Musaǵúl.

Al Strategııalyq másele­ler jónindegi dırektor, «Astana» halyqaralyq qarjy ortaly­ǵynyń ǵylymı keńesiniń tóra­ǵasy jáne korporatıvti bas­qarý­dyń tóraǵasy, professor Aleksandr Van de Pýt IPO josparlap otyrǵan kompanııa­lar daıyndyqty kemi bir jyl buryn bastaýy kerektigin es­kertti. О́ıtkeni bul adam resýrs­taryn basqarý jáne jobalardy basqarý kompanııalardy trans­formasııalaý men IPO-ǵa ǵana tirelip otyrǵan joq. Bul –  korporatıvtik basqarýdy jetildirýdiń, odan ári turaqty damýdyń mańyzdy tetigi.

Sessııa sońynda uıym­das­­tyrý­shylar Úzdik­siz bilik­tilikti arttyrý bıýrosynyń «Bolashaq ýnıversıteti» atty jańa jobasyn usynyp, onda ártúrli baǵyttar boıynsha oflaın, onlaın jáne vırtýal­dy kýrs­tar men trenıngter, daıyndyq baǵdarlamalary, biliktilikti arttyrýǵa arnalǵan IPO-ǵa trans­­­formasııalyq daıyndyq baǵ­darlamasy bo­ıynsha sertıfıkattaý ótkizi­letinin jetkizdi.