Ekologııa • 29 Shilde, 2021

Qurylys qaldyqtaryn kádege jaratady

880 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ýaqyt ótken saıyn aýqymy keńeıip kele jatqan Nur-Sultan qalasynyń aýasy tarylmaýy – udaıy qadaǵalaýdy qajet etetin másele. Jańa nysandar kóptep salynatyn elordada qoqystyń birshama bóligin qurylys qaldyqtary quraıdy. Sondyqtan qala ekologııasyn jaqsartý baǵytyndaǵy júıeli is-sharalar aıasynda bıyl qurylys qaldyqtaryn jınaýǵa jáne óńdeýge arnalǵan alań iske qosylmaq.

Qurylys qaldyqtaryn kádege jaratady

Osy jyly astanada «Soltústik jotasy» karerin odan ári rekýltıvasııalaı otyryp, qurylys qaldyqtaryn jınaıtyn ári óńdeıtin arnaıy alań jumysy jolǵa qoıylady. Bul alańda kirpish, asfalt, beton qaldyqtary sııaqty qurylys qaldyqtaryn qaıta óńdeıtin usatý keshenin ornatý qarastyrylǵan. Munda qurylys qaldyqtarynyń 50%-yn qıyrshyq tasqa, 10-15%-yn armatýraǵa jáne basqa da materıalǵa óńdeýge bolady.

Jalpy, shaharda qoqys óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jumystary jalǵasyp jatyr. Bul kásiporyn qýatyn eki esege – jylyna 250 myń tonnadan 450 myń tonnaǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. Buǵan qosa qatty turmystyq qaldyqtardy jeke jınaý úshin arnaıy konteınerler, sondaı-aq quramynda synaby bar shamdardy jınaýǵa arnalǵan konteınerler ornatyldy. Turmystyq qatty qaldyqtardy óńdeý deńgeıi 75%, qaıtalama shıkizatty alý 17% kórsetkishine jetti.

Nur-Sultan ákimdigi qala ekologııasyn jaqsartý boıynsha júıeli jumys júrgizýde. Sonyń ishinde qala aýmaǵynda ruqsat etilmegen qoqys úıindilerin joıý jáne boldyrmaý boıynsha jumystar qolǵa alynǵan. Jyl basynan beri ekologııalyq polısııamen birlesip 100-den asa ruqsat etilmegen qoqys orny joıyldy. Polıgonǵa 70 myń tonnadan asa qaldyq shyǵaryldy.

Qoqysty belgilenbegen oryndarǵa jınap qoıǵany jáne zańsyz túsirgeni úshin 1000 quqyq buzýshy (qury­lys uıymdary, kásipkerler jáne t.b.) ákimshilik jaýapker­shilikke tartyldy. Quqyq buzýshylar iKomek qyzmetiniń arqasynda jaýapqa tartylady. Birneshe ret qaıtalanǵan jaǵdaıda qurylys jumysy toqtatylady.

Elordalyq qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵatty paıdalaný basqarmasynyń málimetinshe, jýyrda Aqmola obly­synyń Aınalma joly aýmaǵynda, sondaı-aq Baı­qońyr aýdanynda vedomstvo ınspektorlary apatty qoqys úıindi­leri boıynsha reıdtik is-sharalar ótkizdi. Reıd barysynda polıgondar joıyldy.

О́tken jylmen salystyrǵanda ruqsat etilmegen qoqys tastaıtyn oryndar sany ákimdik tarapynan kúsheıtilgen baqylaýdyń nátıjesinde 533-ten 385-ke deıin, ıaǵnı úshten biri azaıǵan. Bıyl astanada 42 myń tonnadan astam qoqys kádege jaratylyp, 100-den astam ruqsat etilmegen qoqys úıindisi joıyldy.

Al ruqsat etilmegen qoqys oryndary jyl saıyn «Qazaq­stan Ǵarysh Sapary» AQ Geoportalynyń ǵaryshtyq monıtorın­gi arqyly tabylyp, joıylyp jatqanyn atap ótken jón.