О́rkenıet pen mádenıet toǵysyn basynan ótkergen Uly Dala talaı zardap shegip, kóptegen qııanat kórdi. Bir ǵana KSRO kezeńinde 70 jyl boıy ortalyqty astyqpen, etpen qamtamasyz etken qazaq jeri túrli synaqtardyń alańyna aınaldy. Ult rýhanııatynyń ustynyna aınalǵan azamattar dúnıege kelgen Semeı ıadrolyq bombany synaqtan ótkizetin alańǵa aınalǵany málim. Bıyl sol polıgonnyń jabylǵanyna 30 jyl. Kórme adamzat balasyna qaýip tóndirgen synaqtyń azaly tarıhyna jan bitirdi.
«1991 jyly jabylǵany jarııalanǵan Semeı polıgonynyń shyndyǵyn jarty álemge pash etý úshin biraz ter tógilip, úlken eńbek atqaryldy. Orys tilindegi túrkilik sózderdiń túp atasyn tanystyrǵan áıgili aqyn Oljas Súleımenovtiń bastamasymen jumys júrgizgen «Nevada – Semeı» qozǵalysy ıadrolyq synaqtardyń jalpy sany 456 jarylysqa jetkenin, sonyń 116-sy ashyq keńistikte, jer betinde nemese aýada jarylǵanyn dáleldep baqty. Sonyń nátıjesinde Keńestik ıdeologııanyń teris pıǵyly belgili boldy», deıdi qalalyq arhıv dırektory Meıram Bektembaev.
Esterińizde bolsa, QR Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaev 1991 jyly 28 tamyzda Semeı polıgonyn jabý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Sol arqyly qazaq eli ıadrolyq qarýdan bas tartqan beıbit memleket retinde álemge tanyldy. Semeı polıgony jabylǵan soń Reseı, Fransııa, AQSh syndy alpaýyt memleketter ıadrolyq qarýdy synaýǵa moratorıı jarııalap, halqynyń kúpti kóńilin jaılandyrdy.
Vıtýaldy kórmede uıymdastyrýshylar 1989 jyldyń qaqaǵan aqpanynda óz jumysyn bastaǵan «Nevada – Semeı» qozǵalysynyń fotolaryn jarııalaǵan. Olar sondaǵy ýly zattardyń qosyndysynan shegetin zardap tek Uly Dala halqyna ǵana emes, kúlli álem jurtshylyǵyna tıesili ekendigin dáleldeýge tyrysqan.
О́tkenge salaýat, tirige tirshilik kerek. Keler kúnderimizdiń jarqyn bolýyn, elimizdiń tynyshtyqta, beıbitshilikte kún keshýin, halqymyzdyń amandyqta, esendikte ómir súrýin tileımiz!
