Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Qazaq tilin damytý memlekettik saıasattyń basym baǵytynyń biri bolyp qala beredi. Bul salada aıtarlyqtaı nátıje bar. Qazaq tili, shyn máninde, bilim men ǵylymnyń, mádenıet pen is júrgizýdiń tiline aınalýda. Jalpy, memlekettik tildi qoldaný aıasy keńeıip keledi. Bul – zańdy qubylys, ómirdiń basty úrdisi», dep, memlekettik tildiń jyl saıyn keńinen qoldanylyp kele jatqanyn atap ótti. Osy turǵyda, Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti shyǵarmashylyq mamandardy daıarlaýmen qatar, bilimgerlerdiń memlekettik tildi meńgerýine de asa zor kóńil bóledi. Mysaly, «Men qazaqsha sóıleımin» atty respýblıkalyq jobasynda «Drama
teatr rejısseri» mamandyǵynyń 3-kýrs stýdenti Svetlana Tarasova jeńimpaz atandy. Jobanyń uıymdastyrýshylary Svetlana týraly beıne-reportaj túsirip, ǵalamtorǵa shyǵardy. Bul memlekettik tilge degen qurmet jəne ózge jastar úshin úlgi.
Əleýmettik-ekonomıkalyq jəne saıası məselelerge basymdyq berilgen bıylǵy Joldaýda densaýlyq saqtaý júıesiniń tıimdiligin arttyrý, qoljetimdi əri sapaly bilim qalyptastyrý, ǵylymdy damytý sııaqty baǵyttarmen qatar, mədenıet jəne óner salasyna qatysty mańyzdy məseleler de sóz boldy. Məselen, Joldaýda Prezıdent kreatıvti ındýstrııa salasyna erekshe nazar aýdara otyryp, Qazaqstannyń mədenıetin tanystyrýǵa zor úles qosyp jatqan kreatıvti jastardy qoldaý jaıly aıtyp ótti. Jyldyń aıaǵyna deıin osyǵan baılanysty usynystar jasaýdy tapsyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke jəne sarapshylar qaýymdastyǵyna udaıy izdeniste júretin, jańa janr túrlerin ıgerýge basymdyq bergen músinshiler, sýretshiler, teatr qyzmetkerleri, mýzykanttar, qalamgerler sııaqty mədenıet jəne óner salasynda júrgen jas əri daryndy azamattarǵa memleket tarapynan qoldaý kórsetý tetikterin qalyptastyrýǵa qatysty naqty tapsyrmalar berdi.
Osy rette, ýnıversıtetimiz jańa mədenıetti jəne onyń daryndy ókilderin dəripteýge baǵyttalǵan naqty sharalar josparyn qurastyrý jumysyna aldaǵy ýaqytta óz úlesin qosady degen senimdemin. Sózsiz, búgin Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti – mədenıet jəne óner salasynyń alma-materi, kreatıvti ındýstrııanyń lokomotıvi ekendigin óz jetistikterimen dəleldep otyr. Ýnıversıtetimizdiń ónerli jastary mədenıettiń ər salasy boıynsha qazaqstandyq óner men mədenıetti dəripteı otyra, qazaqstandyq brendke aınaldy desek, artyq bolmas. Osynyń dəleli retinde, ýnıversıtetimizdiń túlegi Dımash Qudaıbergen qazaq ónerin əlem sahnalarynan kórsetip júrse, bıyl baǵy janǵan jaryq juldyzymyz Rýhııa Baıdúkenova «Slavıan bazary-2021» baıqaýynyń Gran-prı ıegeri atandy. Sonymen qatar «Kıno óneri jəne televıdenıe» fakýltetiniń stýdent jastary men oqytýshylary Qanysh Sətbaev týraly kınotýyndy-
nyń jumysyna belsene qatysýda.
«Bizdiń bilim berý júıemiz qoljetimdi əri ınklıýzıvti bolýǵa tıis. Sonymen birge, jaǵymdy jańalyǵymyz da bar. Bıyl birneshe oqýshy halyqaralyq pən olımpıadalarynyń jeńimpazdary men júldegerleri atandy. Ondaı daryndy balalarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetý qajet. Biz olarǵa joǵary oqý ornyna túsý úshin konkýrstan tys granttar beremiz. Bir rettik aqshalaı syıaqy da tóleımiz. Balalardyń ustazdaryn da moraldyq jəne materıaldyq turǵydan yntalandyrǵan jón. Turmysy tómen otbasynda ósip jatqan balalarǵa orta bilim berýdiń jalpyǵa mindetti standarty aıasynda qoldaý kórsetý aıryqsha mańyzdy», dedi Prezıdent. Osy oraıda óz oıymdy bildirgim keledi. Jas talanttardy izdestirý jəne tərbıeleý barysynda Mýzykalyq jəne óner mektepteriniń órisin keńeıtip, jumystaryn jandandyrý qajet. Əsirese, bul məselege aımaqtarda kóńil bólý kerek, óıtkeni talanttardy tərbıeleý úzdiksiz eńbekti qajet etedi. Mysaly, bizdiń ýnıversıtet 5 satyly úzdiksiz bilim beredi: mektep-kolledj-ýnıversıtet-magıstratýra-doktorantýra.
Sondaı-aq Prezıdentimiz bıylǵy Joldaýda azamattyq qyzmetkerler sanatyna jatatyn mədenıet salasynyń qyzmetkerleriniń jalaqysyn 2022 jyldan bastap 2025 jylǵa deıin jyl saıyn orta eseppen 20%-ǵa arttyrýdy tapsyrdy. Joldaýda kóterilgen bul məsele mədenıet jəne óner salasynyń serpindi qadamy úshin mańyzy zor. Bul óz kezeginde qoǵamdy toptastyrýda jəne ulttyq biregeılikti nyǵaıtýda mədenıet jəne óner salasynyń róli men mańyzdylyǵyn odan əri arttyratyny sózsiz. Qoryta aıtqanda, Prezıdent Joldaýynda naqty mindetter qoıylyp, olardy sheshýdiń ózekti joldary usynyldy. Bul óz kezeginde Qazaqstan halqynyń ulttyq múddesi men Prezıdentimizdiń strategııalyq josparlary bir núktede túıisip, ushtasyp jatqandyǵyn, sondaı-aq bərimiz bir maqsatqa qaraı ilgerilep kele jatqanymyzdy kórsetedi. Osy tusta, men, zııaly qaýym ókili retinde, Joldaýda qoıylǵan mindetter men strategııalyq josparlardyń oryndalýy úshin qolymyzdan kelgenniń bərin jasaýǵa tyrysatynymyzdy aıtqym keledi. Prezıdentimiz aıtqandaı, «adamdy jəne qoǵamdy ýaqyt talabyna saı jetildirý qajettigin ómirdiń ózi kórsetip otyr. Jańarǵan ult qana jańǵyrǵan eldiń jetistigin jahan jurtyna tanyta alady». Jıyrma birinshi ǵasyrdyń urpaǵy retinde bizdiń mindetimiz tereń bilimdi bolý, erinbeı eńbek etip, joǵary kəsibı deńgeıdegi urpaqty daıarlap, adaldyq, uqyptylyq, tııanaqtylyqqa tərbıeleý. Prezıdentimizdiń Joldaýy búgingi kúnniń syn-qaterlerine berilgen laıyqty jaýap bolatynyna senimdimin.
Aıman MUSAQOJAEVA,
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Eńbek Eri, Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń rektory, professor
