Prezıdent • 03 Qyrkúıek, 2021

Ǵylym – ulttyń ustyny

92 ret kórsetildi

Memleket myqty bolýy úshin eń aldymen halyqtyń birligi myǵym bolýy kerek. Al halyqtyń birligi myqty bolýy úshin onyń ál-aýqaty, áleýmettik jaǵdaıy jaqsy bolýy tıis. Ol úshin tıisti reformalar kezeń-kezeńimen, ýaqytynda júrip otyr­ýy qajet. Osyndaı irgeli qadamdardyń barlyǵy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa Joldaýynda aıqyn kórinis taýyp otyr.

Joldaýda Memleket basshysy elimizdegi ǵylym, bilim salalaryn damytý máselelerine de aıryqsha toqtaldy. El Prezıdentiniń ózi de ǵa­lym adam. Q.Toqaev – saıası ǵylymdar doktory, professor, Máskeý memlekettik halyqaralyq qaty­nastar ınstıtýtynyń túlegi. Bul ınstıtýtty jaqsy bilemin. Sebebi ózim de D.Mendeleev atyn­daǵy Máskeý hımııa-tehnologııalyq ınstıtýtynda bilim alǵan edim. Sondyqtan Memleket basshysyn tereń bilimdi adam dep túsinemin. Bul rette Prezıdentimiz bilim men ǵylymǵa óte jaqsy kóńil bólip kele jatyr.

El tizginin ustaǵaly bergi jyldarda Prezı­dent memleketimizdegi joǵary bilim beretin ýnı­ver­sıtetterdiń qyzmetin retke keltirdi. Endigi máse­le, elimizdegi ǵylym salasyn damytý bolyp otyr. Osy ýaqytqa deıin Qazaqstandaǵy bilim orda­la­rynyń sanyn qysqartýmen keldik. Budan bylaı qalyptasqan úrdisti toqtatyp, jaqsy ýnıversıtetter ashý máselesin alǵa qoıǵan jón bolar edi. Máselen, ózimizge kórshiles О́zbekstan memleketi 4 jylda jańadan 33 ýnıversıtet, 12 ǵylymı-zertteý ınstıtýtyn ashty. Minekeı, bizge de osy jolǵa túsý qajet.

Bizdiń keıbir zertteýlerimiz 1-2 jyldyq, ári ketse 3 jyldyq boldy. Ǵylymda úsh jyl kóle­min­de aýqymdy máseleler sheshilmeıdi. Bul – tym az ýaqyt. Máselen, Keńes ókimeti kezeńinde zertteý­lerge 5 jyl beriletin edi. Anyǵynda osylaı bolýy kerek. О́kinishtisi sol, osy úrdisten ajy­rap qal­ǵan bo­la­tynbyz. Prezıdent sony qaıta qal­py­­na kel­­tirip, zertteý máselesin júıeli jolǵa qoı­dy. Bas­­tal­ǵan dúnıe sońyna deıin jetkizilýi tıis. Osy­­laı­sha, ǵalymdardyń jemisi tájirıbege engizilýi
kerek.

Sonymen qatar Prezıdent «Eń aldymen, je­tek­shi ǵalymdarymyzǵa turaqty jáne óz eńbe­gine laıyqty jalaqy tóleý máselesin sheshý kerek», deı otyryp, jetekshi ǵalymdardy da nazardan tys qaldyrǵan joq. Jetekshi ǵalym degenińiz – árbir ǵylymı mekteptiń ıesi. Ondaı ǵalymdardyń orny erekshe. Ǵylymnyń turaqty kúshi de osy jetekshi ǵalymdar. Oıymdy túıindeıtin bolsam, Joldaýda nazarǵa alynǵan naq osyndaı qadamdar ǵana elimizdiń ǵylym salasyn alǵa bastyratyny anyq.

 

Murat JURYNOV,

Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti

 

Sońǵy jańalyqtar

Áýezov jáne túrki álemi

Rýhanııat • Keshe

Áskerdegi álimjettik

Qoǵam • Keshe

Ideologııa

Rýhanııat • Keshe

Meıirim men qatygezdik

Rýhanııat • Keshe

Eski men jańa arasy

Rýhanııat • Keshe

Bı padıshasy

Rýhanııat • Keshe

Sapa qaıtse jaqsarady?

Qazaqstan • Keshe

Qaıyrymdylyqtyń úlgisi

Qazaqstan • Keshe

Saq dáýiriniń tasy

Tanym • Keshe

Uqsas jańalyqtar