Qoǵam • 14 Qyrkúıek, 2021

Eńbekqor adamnyń eńsesi tik bolady

855 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Munaıly óńirdegi mereıli áýlettiń qataryn­da Kenjeshovter otbasy da bar. Isataı aýdanynyń Isataı aýylynda máýeli báıte­rek­teı japyraq jaıǵan bul otbasynyń bas­taýynda qurmetti temirjolshy Qurmanbek tur. Jıyrma jasynda bastalǵan eńbek ótili­niń 44 jylyn temir jol salasyna arnaǵan.

Eńbekqor adamnyń eńsesi tik bolady

Bir tańdanarlyǵy, Qurmanbektiń ómirlik jary da temirjolda eńbek etken. Esimi – Gúlden. Ekeýi 1974 jyly otaý qurǵan. Sodan beri erli-zaıyptylar ózderi shamshyraǵyn jaqqan shańyraqtyń shýaǵyna bólenip keledi. Tórt uly men úsh qyzynan otyzdan astam nemere-jıen, eki shóbere súıip otyr.

– Eńbek jolymdy 1969 jyly Qurman­ǵazy aýdanyndaǵy Orly orta mektebin bitirgen soń shóp shabatyn mehnızatorǵa tirkeýshi bolyp bastadym. Sol jyly kúzde ásker qataryna shaqyryldym. Eki jyldyq áskerden oralyp, 1971 jyly temir jol salasyna bet bur­dym. Bastapqyda Ganıýshkındegi №57 dıs­tansııasynda jol jóndeýshi boldym. Eki jyldan keıin dıstansııa basshylary Jam­byl qalasyna 11 aılyq kýrsqa jiberdi. Bul kýrstyń temirjolshy retinde bilimim­di shyńdaýǵa kóp septigi tıdi, – deıdi ómir­lik kásibin temirjolmen baılanystyrǵan Qurmanbek Kenjeshov.

Kúni-túni batys pen shyǵysqa aýyr-aýyr vagondar quramyn saldyr-gúldir qozǵap, alys stansalarǵa súıregen teplovozdardyń toqtaýsyz júrýine tikeleı septigi tıgenine marqaıady. О́ıtkeni ár stansanyń janynan «ysqyryp» ótetin, keıde saǵattap kidiretin tep­lovozdardyń toqtaýsyz júrýi jol jón­deý­­shiler men monterlerdiń bilikti­ligine ty­­ǵyz baılanysty. Sol sebepten 11 aılyq kýrs­­tan keıin 4-dárejeli monterlik kásipti meń­­gergen Qurmanbek Kenjeshov óz isin jaýap­ker­shilikpen atqarýdan jańylmady. Eń­­bek­­qor­lyqty basty qaǵıdasyna aınal­dyr­­­ǵan ke­ıip­kerimiz basshylar júktegen ár tap­­syr­­many tııanaqty oryndap, ásirese jas­tarǵa ónege kórsetti. Sodan shyǵar, 1974 jy­­ly №8 temir jol beketi ashylyp, temir­­jol­­­­shylarǵa jetekshilik etetin brıga­dır­­lik min­­det Qurmanbekke júkteldi. Basshy­lar­­dyń mun­­daı tańdaýy ony odan ári shıryqtyra tústi.

Oǵan ómirlik jary Gúlden Muhamed­janova udaıy qoldaý kórsetti. Sebebi ekeýi de dana Abaı ulaǵat etkendeı, «Eńbek qyl­maı, tapqan mal dáýlet bolmas, qardyń sýy sekildi tez sýalar» degendi basty qaǵı­da­syna balady. Ekeýiniń ustanymy – adal eńbek etý. Mańdaı termen tapqan nannyń dámi tátti bolaryn bildi.

– Qurmanbektiń otbasyna 20 jasymda kelin bolyp túsken edim. Ata-enem – ómirden túıgeni mol, óte keremet jandar. Ekinshi dú­nıe­júzilik soǵysqa qatysqan atamyz beı­bit kúnniń, adal eńbektiń qadirin biletin. Al­ǵashqy nemeresi ómirge kelgende, qýa­nyshynda shek bolmady. Al enemiz meni qyzyn­daı kórip, baýyryna tartty. Bilme­genimdi úıretti, aqyl-keńesin berdi. Ekeýi de «tatý-tátti, qaıyrymdy, qarapaıym bolyńdar, birlikke uıyńdar» dep otyratyn. Osynyń bári qaıtalanbaıtyn ónegege toly tárbıe ǵoı. Qazir kelinderimniń mańdaıyna shań tıgizgim kelmeıdi. Bir úıde eki bala-kelinmen birge turamyz, – dep aqtaryla syr shertedi Gúlden Muhamedjanova.

Ata-enesinen alǵan osynaý tálimdi Gúl­den boıyna sińirip, sanasyna túıdi. Qınal­­ǵan janǵa kómek berdi. Qaıyrymdy­lyq tanytýdan jalyqpady. Qurmanbektiń úlken áp­kesi ómirden ótkende artynda qalǵan tórt bala­­syna bar meıirin tógip, baýyryna bas­ty. Qaıy­n­aǵasynyń bes balasyna da son­daı sha­r­apaty tıdi. Bárin óz balasyndaı tárbıeledi.

Erli-zaıypty temirjolshylar ulaǵatty urpaq tárbıeledi. Balalary ár salada eńbek etedi. Aıbek pen Tólebı munaı salasyn tań­dady. Meıramgúl men Anargúl – muǵalim, Ba­qyt – memlekettik qyzmetshi. Medı­sı­na­lyq kol­­ledjge oqýǵa túsken Mahambet qazir ásker qata­ryn­da boryshyn ótep júr. Ot­basylyq kásip­tiń izin jalǵaǵan Asylbek 2006 jyldan beri vagon qurastyrýshy bolyp jumys isteıdi.

– Temir jol salasyn tańdaýyma áke-sheshemniń eńbekqorlyǵy áser etti. Qurmetti temirjolshy atanǵan ákem men oǵan qoldaý bildirgen sheshemdi úlgi tutamyn. Olardyń abyroıly isin jalǵastyrý – paryzym, – deıdi uly Asylbek. 

Qazir ekeýi de zeınetker bolǵanymen, úıde qol qýsyryp otyrmaıdy. Otaǵasy sharbaǵyna sıyr men túıe baılap, qoı ósiredi. Al otanasy on jyldan beri baq­shasyn baptap, nemerelerin eńbekke baýlyp keledi. «Abyroıdyń da, berekeniń de bastaýy – adal eńbekte. Eńbekqor adamnyń abyroıy bıik, eńsesi tik bolady. Eshkimniń ala jibin attamaı, jumys isteýden jalyqpadyq. Bizdi eńbekqorlyq qana abyroıly, tanymal etti», deıdi erli-zaıypty temirjolshylar bir-biriniń oıyn oqyp qoıǵandaı.

 

Atyraý oblysy