Úzilip túsken monshaqtaı ásem kógildir kólder men qoldyń salasyndaı aq qaıyńdar, máńgi jasyl qaraǵaılar kómkergen kórkem óńirdegi týrızm salasyndaǵy aýqymdy iske 500-den astam kásiporyn úles qosýda. Oǵan «Býrabaı», «Buırataý» jáne «Kókshetaý» memlekettik ulttyq tabıǵı parkteri men «Qorǵaljyn» memlekettik tabıǵı qoryǵyn qossańyz, salanyń salmaǵy tarazy basyn qanshalyqty tartyp turǵandyǵyn kóz aldyńyzǵa elestete alar edińiz. Jalǵyz tabıǵat qana emes, týǵan jerimizdiń tylsym tarıhymen tanysyp, ótkenniń órnekti jolyn oı eleginen ótkizip, ekshegisi kelgen zerdeli týrıster úshin kádimgideı kádege jaraıtyn 900-den astam tarıhı jáne mádenı eskertkishter samsap tur. Kóne tarıhtyń kómbesi qattalyp jınalǵan, jalpaq jurt kıelige sanaıtyn oryndar da az emes. Búginginiń týrısiniń kóńil aýdaratyny da osy másele. El tarıhy Býrabaı, Zerendi, Sandyqtaý, Qorǵaljyn, Ereımentaý, Birjan sal aýdandarynda tunyp tur. Qadam bassańyz kókiregińdi qat-qabat syrymen meltektetip jiberetin qazynaǵa kezigesiz. Tyńdaı bilgen qulaqty, uǵa bilgen kókirekti rýhanı mol muramen kemeldendiretin ańyz-áńgime, sulbasy solǵyn tartqanymen, máni ózgermegen derekter qanshama?! Júrgen aıaqqa jórgem iliktirer, búgingi urpaqty ultjandylyqqa tárbıeler qanshama mysal bógip tur. Eger oblystaǵy 73 týrıstik marshrýtty alapat teńizdiń túbinen aqyq izdegendeı súzip shyqsańyz, on san oljaǵa keneler edińiz.
Jalpaq álemdi jaman tumaý jaılap turǵan ýaqytta da týrızm salasynan túńilýge bolmas. 2020 jyly óńirge 500 myńnan astam týrıst at basyn burǵan. Statıstıkalyq derekterge qaraǵanda, osy jyldyń alǵashqy jartysynda kelýshiler sany 317,8 myńǵa jetipti. Onyń ishinde shıpajaılar men saýyqtyrý oryndarynda 55,6 myń adam Kóksheniń kógildir, saf aýasyn jutyp, jibek jelimen jelpinip, kúmis kólderine túsken. Jyl sońyna deıin týrıster sany 600 myńǵa jetedi degen úmit bar. Jaz boıy dúmep kelip jatqan týrısterge 1,9 mlrd teńgeniń qyzmeti kórsetilipti. О́tken jylmen salystyrar bolsaq, 55,8 paıyzǵa joǵary.
Jyl saıyn týrıster sanynyń kóbeıýine ne sebep bolyp otyr? Endi osy máselege sál nazar aýdarsaq. Aldymen qyzmet kórsetý sapasynyń jaqsarýy. Ol úshin árıne, qomaqty qarajat qajet. Bıyl qańtar-maýsym aılarynda osy salaǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 5,6 mlrd teńgege jetti. Oqyrmanǵa túsinikti bolýy úshin ótken jylmen salystyrsaq, qarjy kólemi 1,7 esege kóbeıgendigin aıta ketý lázim.
Qyzmet sapasymen birge jurt nazaryn ózine aýdaratyn jaǵymdy jańalyq ta az emes. Máselen, Býrabaı baýraıy jyl ótken saıyn boıaýy qalyńdap, jańa leppen býyrqanyp, ózgeshe bir keıipke enip, ajary ádemilene túsýde. Otandyq týrıster ǵana emes, talǵamy joǵary, talaby kúshti sheteldik týrısterdi de qushaq jaıa qarsy alyp, kórkem jerdiń symbatyna suqtandyryp, kókirekterin sáýlelendirip jiberýge tolyq múmkindik bar. Tylsym tarıhty tarqatyp, tamasha syr shertetin ashyq aspan astyndaǵy «Botaı-Býrabaı» etno kesheni aıryqsha qyzyǵýshylyq týdyrýda. Eń basty máni Alash balasynyń jylqyny taqymǵa basýy qashan bastalǵandyǵyn kesip kórsetedi. Munyń jalǵyz tarıhı ǵana emes, ózge de máni bar. Álemde balamasy joq «Býrabaı» halyqaralyq tramplın kesheni de demalýshylar úshin qyzǵylyqty. Áıgili Abylaı han alańyndaǵy «Abylaı han» ekspozısııalyq kesheni kózi ashyq, kókiregi oıaý demalýshylardy tylsym syrdyń tunyǵyna shomyldyryp, ózine tartatyn orynǵa aınaldy. Discovery aýmaǵyndaǵy akva parktiń áseri óz aldyna.
Bıyl Shýche-Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytýǵa 7,8 mlrd teńge qarajat bólindi. Oblys ákimdigi Bi-Group kompanııasymen birlesip, Býrabaı kentin damytýdyń tujyrymdamasyn ázirledi. Sondaı-aq Berguttu demalys ortalyǵyn salýdy kózdeıtin Koktal town kópsalaly parkiniń «baqyt araly» jobasyn ázirledi. Bul joba Jókeı kóliniń jaǵasynda júzege asyrylmaq.
О́ńirdiń týrıstik ınfraqurylymdyq keshenin damytý maqsatynda bıyl jalpy kólemi 6,7 mlrd teńgeni quraıtyn 22 joba júzege asyrylmaq. Onyń ishinde mańyzdylaryn ataı ketýge ábden bolady. Máselen, Wyndham Garden qonaqúıi men AQBURA Resort otbasylyq úlgidegi kýrort qurylysy. Búgingi tańda Býrabaı kentiniń týrıstik ınfraqurylymyna ınvestısııa quıýǵa nıetti iri kompanııalarmen kelissózder júrgizilýde. Jaman tumaýdyń áseri ishki týrızmniń áleýetin arttyrdy. Sonydan soqpaq izdegen kásipkerler demalystyń jańa túri ári bolashaǵy zor dep esepteletin glempıngti damytýǵa yntaly. Osy jyldyń shilde aıynan bastap «Baıbosynova» jeke kásipkerligi «Orbıta Jókeı» jańa glemplıngti aımaǵynda meımandardy qabyldaı bastady.
Týrısterge jaǵdaı týǵyzý máselesin sheshý úshin kýrortty aımaqtaǵy jol jaqsartylýda. Máselen, Shýchınsk-Zerendi kólik jolyn paıdalanýǵa berý táp-táýir septigin tıgizip otyr. Aldaǵy ýaqytqa da aýqymdy josparlar jasalǵan. Aımaqtyń áleýetin damytý úshin arnaıy baǵdarlama qabyldandy. Jalǵyz Býrabaı men Zerendi tóńireginde ǵana emes, elordanyń mańyndaǵy kórikti jerlerge de qamqorlyq jasalýda. Elorda mańyndaǵy aýdandarda 642 mln teńgeniń 5 jobasy iske asyrylýda. Onyń ishinde 20 glempıng ornatý, Aqkól aýdanynda «Eko ferma» salý, Selınograd aýdanynda «Chıstye prýdy» demalys aımaǵynyń óndiristik qýatyn keńeıtý jáne jol boıyndaǵy qyzmet nysanyn salý qolǵa alynýda. Bul jerlerde týrızm qyzmetterin usynatyn abattandyrylǵan demalys aımaqtarynyń jelisi jumys isteıdi.
О́ńirdegi týrızm salasyndaǵy jaǵymdy jańalyqtarmen jurtshylyqty tanystyrý oń jolǵa qoıylǵan. Úsh tilde aqparat taratatyn saıt jumys isteıdi. Anyqtamalyq-aqparattyq jolsiltemeni, baǵalary men baılanystary bar týrıstik marshrýttardy qamtıtyn Visit Aqmola mobıldi qosymshasy bar. Áleýmettik jelilerde kórikti óńirdiń tartymdylyǵyn jan-jaqty baıandaıtyn «Zerttelmegen Aqmola» jobasyn iske asyrý jalǵasýda. Týrısterge qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda týǵan jerdiń tylsymymen tanystyratyn mamandar qysqa merzimdi daıarlaý kýrsynda oqytylýda.
Osyndaı oralymdy sharýa ońynan ońǵarylyp jatqannan soń óńirdegi týrızm salasy sony serpinge ıe bolyp, ıgiligin eseleı túsedi deıtin úmit mol.
Aqmola oblysy
