Japonııa Syrtqy ister mınıstrliginiń burynǵy basshysy Fýmıo Kısıda sársenbide ótken ekinshi týrdaǵy daýys berý qorytyndysy boıynsha eldegi bıleýshi Lıberaldy-demokratııalyq partııanyń (LDP) jańa tóraǵasy bolyp saılandy.
Kısıda ekinshi týrda 427 daýystyń 257-in jınady, bul daýys jeńiske jetýge jetkilikti boldy. Onyń qarsylasy – Japonııanyń burynǵy syrtqy ister jáne qorǵanys mınıstri Taro Kono 170 daýys jınady. Osylaısha, Kısıda LDP-nyń jańa tóraǵasy laýazymyna ıe boldy jáne kóp uzamaı ol Japonııanyń jańa, 100-shi premer-mınıstri bolady.
Kono men Kısıdadan basqa, saılaýǵa buryndary mınıstr laýazymynda bolǵan Sanae Takaıtı men Seıko Noda da qatysty, biraq olar birinshi týrda jetkilikti daýys jınaı almaı dodadan shyǵyp qaldy. Jańa úkimet basshysynyń kandıdatýrasyn bekitetin Parlament sessııasy 4 qazanda ótedi dep kútilýde.
LDP tóraǵasyn saılaý premer-mınıstr Esıhıde Sýga ókilettiginiń aıaqtalýyna baılanysty ótip jatyr. Ol bul laýazymdy ótken jyly Sındzo Abeniń kenetten otstavkaǵa ketýine baılanysty qabyldaǵan. Qazirgi úkimet basshysy Sýga saılaý aldyndaǵy jarysqa qatysýdan bas tartty. Ol bul sheshimdi qyzmetiniń qalǵan bóligin koronavırýspen kúresýge arnaý nıetimen túsindirdi.
Partııanyń zań shyǵarýshylarynyń jınalysynda sóılegen sózinde Kısıda áriptesterin qarasha aıynda ótetin jalpy saılaýǵa jáne kelesi jyly joǵarǵy keńesshiler palatasyna saılaý qarsańynda birlikke shaqyrdy.
«Biz halyqqa qaıta jańǵyrǵan partııany kórsetip, onyń qoldaýyna ıe bolýǵa tıispiz. Saılaý aıaqtaldy. Bizde endi taraptar joq, kandıdattar arasynda báseke joq», dedi jeńiske jetken Kısıda saılaý qorytyndysy boıynsha. Ol sonymen qatar kúzde parlamenttik saılaý bolatynyn jáne tıisti nátıjege jetý úshin LDP-nyń barlyq múshesi birigýi kerek ekenin eske saldy.
Partııanyń jańa tóraǵasy ózi dereý qyzmetine kirisýge daıyn ekenin aıtty. Basym mindetterdiń biri retinde ol koronavırýstyń saldarymen kúresýdiń ekonomıkalyq tusyn, áleýmettik máselelerdi sheshýdi atady.
Lıberaldy fraksııany basqaratyn Kısıda bul joly kóptegen ardager zań shyǵarýshylardyń qoldaýyna ıe bolyp, partııa prezıdenttigine túsken ekinshi dodasy sátti aıaqtaldy. Ol ótken jyly Sýgadan jeńilip qalǵan edi.
Kısıda 2007-2008 jyldary Okınava jáne «Soltústik aýmaqtar» (Japonııada Ońtústik Kýrıl araldaryn osylaı ataıdy) isteri jónindegi mınıstr boldy. 2012 jyldyń jeltoqsanynan 2017 jyldyń tamyzyna deıin Sındzo Abe kabınetinde SIM basshysy boldy. Sodan keıin ol LDP partııasynyń saıası keńesin basqardy. Sodan beri Kısıda ózin partııa tóraǵasy laýazymyna kandıdat retinde belsendi túrde usynyp keldi. Alaıda ótken jyly Abe otstavkaǵa ketkennen keıin partııanyń basshylyǵy Esıhıde Sýgaǵa ótken bolatyn. Kısıdanyń partııada 46 parlamenttik depýtattan turatyn jeke fraksııasy da bar.
Ol jańa mınıstrler kabınetin quryp, qazan aıynyń basynda LDP basshylyǵynda ózgerister jasaıdy dep kútilýde.
Japonııada saılaýmen qatar, indetke baılanysty qabyldanǵan qatań sharalar da jeńildeı bastady. Bul prosess búginnen bastalady. Japon bıligi 2021 jyldyń sáýirinen bastap lokdaýnda bolǵan ulttyq ekonomıkany qalpyna keltirý úshin osyndaı qadamǵa barmaqshy. Sheshim sheneýnikterdiń sarapshylarmen keńesýinen keıin qabyldandy.
Úkimet shekteý sharalarynyń ornyna koronavırýspen kúresýdiń basqa tásilderin qoldanady. Vaksına pasporttaryn jáne indetti anyqtaý úshin mindetti test engizý qarastyrylýda. Shekteýler barlyq 27 prefektýrada jeńildeıdi. Indettiń jańa tolqynynyń alǵashqy belgileri paıda bolǵan jaǵdaıda Japonııadaǵy tótenshe jaǵdaı dereý qalpyna keltiriletini aıtyldy.
