Elbasynyń bıylǵy kezekti Joldaýyn tyńdaǵanda rýhymyz kóterilip, keýdemizde maqtanysh sezimi uıalady. Bıylǵy Joldaýdyń mańyzy zor. Sebebi, Joldaý «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń oryndalýynyń negizgi joldaryn aıqyndap berdi.
Qarap otyrsaq, sonaý 1997 jyldyń qońyr kúzinen bastaý alǵan Elbasy joldaýlary – táýelsiz Qazaq eliniń saıası ómirindegi asa mańyzdy tarıhı qujattar.
«Qazaqstan-2050» Strategııasy jarııalanǵanda, qoǵamda jetken jetistikterge qanaǵat tutsaq, sonsha bıik maqsattardy qoıyp ne qajeti bar, oǵan jete alamyz ba degen suraqtar týyndady. Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda osy suraqtarǵa jaýap berildi. Joldaýda Elbasy mundaı maqsatqa jetý ońaı emestigin atap kórsetti. Degenmen, elimizdiń táýelsizdik jyldarynda jetken tabystary: damýdyń negiziniń qalanýy, halqymyz áleýetiniń, elimizdiń shıkizatqa baı bolýynyń, elde tatýlyq pen tynyshtyq ornaýynyń bul maqsatqa jetýge múmkindik beretinin aıtty.
Elimizdi biriktiretin Máńgilik El patrıottyq jobasy – Strategııany oryndaýdyń basty túpqazyǵy. Al bizdi, joǵary oqý orny ókilderin aıryqsha tolǵandyrǵan otandyq ǵylym salasyn jańasha qarjylandyrý máselesi boldy. Sondaı-aq, ýnıversıtet oqytýshylarynyń jalaqysy men stýdentteriniń shákirtaqylaryn kóbeıtý, sóz joq, olardy materıaldyq jáne moraldyq turǵydaǵy úlken qoldaý bolmaq. Bolashaq ǵylym men bilimdi damytýǵa óz úlesterin qosatyn úlgerimi jaqsy stýdentter men oqýshylardy qoldaý maqsatynda, Elbasy 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap stıpendııalar mólsherin 25 paıyzǵa ósirýdi Úkimetke tapsyrǵany – stýdentterdiń bilim men ǵylymǵa degen ynta-yqylasyn, qulshynysyn oıatyp, bolashaqta ǵylymda jetistikterge jetýge umtyldyrary sózsiz.
Jalpy, bıylǵy Joldaýda qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa erekshe kóńil bólingen. Ol úshin áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtýdy qolǵa alý basty mindetterdiń biri bolyp bekitildi. Bul – halyq úshin asa mańyzdy. Sondaı-aq, bul jolǵy Joldaýda da halyqtyń qolaıly jáne jaıly ómir súrýi úshin qalalyq ınfraqurylymdardy zamanaýı úlgilerge sáıkes jańǵyrtý, jol, kólik jáne medısına salasyn ilgeri damytýǵa da nazar aýdarylǵan.
Prezıdent Joldaýyndaǵy gýmanızmniń jáne áleýmettendirýdiń erekshe bir kórinisi – múmkindigi shekteýli azamattarǵa kóbirek kóńil bólý. Elbasy olardyń maqsat-múddelerin oılap, qoǵamnyń tolyqqandy múshesi retinde qamqorlyq bildirip, jumysqa qabyldaýdy tapsyrsa, al biz, bilim berý mekemeleri ınklıýzıvti bilim men tárbıe berýdi jandandyrýymyz kerek.
Prezıdent Joldaýynda mádenıetti damytýǵa da jańasha serpin berdi. Mádenı saıasattyń uzaqmerzimdi tujyrymdamasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Elbasymyzdyń Joldaýdaǵy qazaq tiliniń Máńgilik til bolatyndyǵy týraly málimdemesi Qazaq eli tarıhyna altyn áriptermen jazylatyn bolady. Shyndyǵyn aıtý kerek, Prezıdenttiń Máńgilik El atty ulttyq ıdeologııany qalyptastyrý týraly tapsyrmasyn bárimiz de zor maqtanysh sezimmen, úlken tebirenis ústinde otyryp qabyldadyq. Bul ıdeologııanyń arqaýy retinde qazaqstandyqtardy patrıottyq, qonaqjaılyq jáne meımandostyq rýhynda tárbıeleýde teńdesi joq halqymyzdyń salt-dástúri men ádet-ǵuryptary tańdalsa, nur ústine nur bolar edi.
Elbasy bıylǵy Joldaýynda jastarǵa úlken senim bildirdi. Bilim berý mekemeleri maman daıarlaýmen qatar, segiz qyrly, bir syrly, erik-jigeri myǵym, elin, jerin qasterleıtin, alda turǵan asýlardy qınalmaı alýǵa qabiletti adam tárbıeleýge mindetti.
Bilim berý isindegi tárbıeniń orny qaı kezde de mańyzyn joımaıdy. О́ıtkeni, bilim berý isi patrıotızm, adamgershilik, rýhanı damý, zańǵa baǵynýshylyq sııaqty qundylyqtarmen astasa júrýi kerek ekendigi qoǵam tarapynan qoldaý taýyp otyrǵanyn aıtýymyz kerek. Aıtylǵandardyń bárine nemquraılyqpen qaramaı, tárbıe isinde usaq-túıek bolmaıtyndyǵyn barlyǵymyz jete túsinip, ata-ana, qoǵam múshesi retinde kózqarasymyzdy aıqyn tanytyp, jastarymyzdyń boıyna adamı qundylyqtardy sińire bilsek, nur ústine nur bolar edi. О́ıtkeni, osy oraıda bizdiń aldymyzda tárbıe jumysyn túbirinen qaıta qurý mindeti tur.
Jas urpaqqa sapaly bilim men tárbıe berý otbasynan, balabaqshadan jáne orta mektepten bastaý alady. Elbasynyń Joldaýda osy máselege jáne bir ret kóńil aýdarýy qoǵamdaǵy senimdilikti nyǵaıtyp otyr. Sebebi, qoǵamnyń asa mańyzdy qundylyqtarynyń biri – bilim. Jalpy, bıylǵy Joldaýdy elimizdi serpindi, ekpindi órkendetýdiń basty temirqazyǵyn aıqyndap bergen strategııalyq qujat retinde baǵalaýǵa bolady.
Halyqaralyq təjirıbe erte balalyq shaqtan eresek jasqa deıin adamı kapıtalǵa, atap aıtqanda, bilim berýge bólinetin ınvestısııanyń ekonomıka men qoǵamǵa eleýli qaıtarymy bolatynyn dəleldep otyr.
Adamı kapıtalǵa bólinetin ınvestısııalar jyldam ózgeretin əlemde beıimdele alatyn tehnıkalyq progressıvti, ónimdi jumys kúshin qurý úshin asa qajet. Bolashaqtyń tabysty ekonomıkasy bilim berýine, halyqtyń daǵdylary men qabiletine ınvestısııalaıtyndar bolmaq. Bilim berýdi əleýmettik qajettilikterge jumsalatyn shyǵyndar retinde ǵana emes, ınvestısııalar retinde túsiný qajet.
Qazaqstan Respýblıkasynda el basshylyǵynyń adamı kapıtaldy damytýdyń qajettiligi men mańyzdylyǵyn túsinip, bilim berý júıesin reformalaýdy bastaýǵa jəne júrgizýge jan-jaqty qoldaý kórsetýiniń nətıjesinde bilim berýdi qarqyndy damytý men jańǵyrtý múmkin bolyp otyr.
Bilim berý salasyndaǵy memlekettik saıasattyń basym baǵyty óskeleń urpaqty tərbıeleý júıesin damytý bolyp tabylady. Joǵary bilim respýblıka ekonomıkasynyń barlyq salalary úshin quzyretti jəne bəsekege qabiletti mamandardy kəsibı daıarlaýdy qamtamasyz etýde, ǵylym men óndiristi biriktirýde mańyzdy ról atqarady.
Joldaýda Máńgilik Elge tán bolýy tıis tezısterdiń bári aıtyldy. Basqa salalardy sala mamandary jiktep aıta jatar, men ózim bilim ordasynda qyzmet etkendikten, jastardy tárbıeleý, oqytý, izdeniske – ǵylymǵa baýlý máselesine mán berdim. Jastar – qoǵamdaǵy tegeýrini myqty kúsh. Prezıdentimiz jastardyń zaman talabyna saı qalyptasyp, eńbek etýin, bilim alýyn, túrli jańashyldyqtardy jete qabyldap, jastyq kúsh-jigerlerin Otany úshin jumsaǵanyn qalaıdy. Qalap qana qoımaı oǵan jaǵdaı týǵyzyp otyrady.
El damýynyń san-salaly baǵyttaryn júıelep, qordalanǵan máselelerdi sheshýdiń, tabysty bolýdyń joldaryn aıqyndaǵan Elbasy Joldaýy eńbektegen baladan, eńkeıgen kárige deıin rýh berdi desem qatelespespin. Ulttyq dástúr men urpaq tárbıesin sabaqtastyrǵan salada júrip, búginde aq samaıly aqylman ájelerdiń basy-qasynda bolý zamanaýı qoǵamǵa belsendilikpen aralasýdy talap etedi. Aǵa býyn keıingi urpaqtyń bilimi men biligin, alapat kúsh-qýatyna súısine otyryp, ulttyq til men dilden, dinnen alshaqtamaýǵa kóp kóńil bóledi.
Qoryta aıtqanda, aldymyzdaǵy baǵyndyrar bıikter men alynar asýlar aıqyn, endigi barshamyzdyń mindetimiz, osynaý asqaq murat-maqsattardy iske asyrý úshin jan aıamaı eńbek etý.
Sattar QÝAShBAEV,
Ońtústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń
depýtaty, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory,
professor.
Jalpy, bıylǵy Joldaýda qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa erekshe kóńil bólingen. Ol úshin áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtýdy qolǵa alý basty mindetterdiń biri bolyp bekitildi. Bul – halyq úshin asa mańyzdy. Sondaı-aq, bul jolǵy Joldaýda da halyqtyń qolaıly jáne jaıly ómir súrýi úshin qalalyq ınfraqurylymdardy zamanaýı úlgilerge sáıkes jańǵyrtý, jol, kólik jáne medısına salasyn ilgeri damytýǵa da nazar aýdarylǵan.
Prezıdent Joldaýyndaǵy gýmanızmniń jáne áleýmettendirýdiń erekshe bir kórinisi – múmkindigi shekteýli azamattarǵa kóbirek kóńil bólý. Elbasy olardyń maqsat-múddelerin oılap, qoǵamnyń tolyqqandy múshesi retinde qamqorlyq bildirip, jumysqa qabyldaýdy tapsyrsa, al biz, bilim berý mekemeleri ınklıýzıvti bilim men tárbıe berýdi jandandyrýymyz kerek.
Prezıdent Joldaýynda mádenıetti damytýǵa da jańasha serpin berdi. Mádenı saıasattyń uzaqmerzimdi tujyrymdamasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Elbasymyzdyń Joldaýdaǵy qazaq tiliniń Máńgilik til bolatyndyǵy týraly málimdemesi Qazaq eli tarıhyna altyn áriptermen jazylatyn bolady. Shyndyǵyn aıtý kerek, Prezıdenttiń Máńgilik El atty ulttyq ıdeologııany qalyptastyrý týraly tapsyrmasyn bárimiz de zor maqtanysh sezimmen, úlken tebirenis ústinde otyryp qabyldadyq. Bul ıdeologııanyń arqaýy retinde qazaqstandyqtardy patrıottyq, qonaqjaılyq jáne meımandostyq rýhynda tárbıeleýde teńdesi joq halqymyzdyń salt-dástúri men ádet-ǵuryptary tańdalsa, nur ústine nur bolar edi.
Elbasy bıylǵy Joldaýynda jastarǵa úlken senim bildirdi. Bilim berý mekemeleri maman daıarlaýmen qatar, segiz qyrly, bir syrly, erik-jigeri myǵym, elin, jerin qasterleıtin, alda turǵan asýlardy qınalmaı alýǵa qabiletti adam tárbıeleýge mindetti.
Bilim berý isindegi tárbıeniń orny qaı kezde de mańyzyn joımaıdy. О́ıtkeni, bilim berý isi patrıotızm, adamgershilik, rýhanı damý, zańǵa baǵynýshylyq sııaqty qundylyqtarmen astasa júrýi kerek ekendigi qoǵam tarapynan qoldaý taýyp otyrǵanyn aıtýymyz kerek. Aıtylǵandardyń bárine nemquraılyqpen qaramaı, tárbıe isinde usaq-túıek bolmaıtyndyǵyn barlyǵymyz jete túsinip, ata-ana, qoǵam múshesi retinde kózqarasymyzdy aıqyn tanytyp, jastarymyzdyń boıyna adamı qundylyqtardy sińire bilsek, nur ústine nur bolar edi. О́ıtkeni, osy oraıda bizdiń aldymyzda tárbıe jumysyn túbirinen qaıta qurý mindeti tur.
Jas urpaqqa sapaly bilim men tárbıe berý otbasynan, balabaqshadan jáne orta mektepten bastaý alady. Elbasynyń Joldaýda osy máselege jáne bir ret kóńil aýdarýy qoǵamdaǵy senimdilikti nyǵaıtyp otyr. Sebebi, qoǵamnyń asa mańyzdy qundylyqtarynyń biri – bilim. Jalpy, bıylǵy Joldaýdy elimizdi serpindi, ekpindi órkendetýdiń basty temirqazyǵyn aıqyndap bergen strategııalyq qujat retinde baǵalaýǵa bolady.
Halyqaralyq təjirıbe erte balalyq shaqtan eresek jasqa deıin adamı kapıtalǵa, atap aıtqanda, bilim berýge bólinetin ınvestısııanyń ekonomıka men qoǵamǵa eleýli qaıtarymy bolatynyn dəleldep otyr.
Adamı kapıtalǵa bólinetin ınvestısııalar jyldam ózgeretin əlemde beıimdele alatyn tehnıkalyq progressıvti, ónimdi jumys kúshin qurý úshin asa qajet. Bolashaqtyń tabysty ekonomıkasy bilim berýine, halyqtyń daǵdylary men qabiletine ınvestısııalaıtyndar bolmaq. Bilim berýdi əleýmettik qajettilikterge jumsalatyn shyǵyndar retinde ǵana emes, ınvestısııalar retinde túsiný qajet.
Qazaqstan Respýblıkasynda el basshylyǵynyń adamı kapıtaldy damytýdyń qajettiligi men mańyzdylyǵyn túsinip, bilim berý júıesin reformalaýdy bastaýǵa jəne júrgizýge jan-jaqty qoldaý kórsetýiniń nətıjesinde bilim berýdi qarqyndy damytý men jańǵyrtý múmkin bolyp otyr.
Bilim berý salasyndaǵy memlekettik saıasattyń basym baǵyty óskeleń urpaqty tərbıeleý júıesin damytý bolyp tabylady. Joǵary bilim respýblıka ekonomıkasynyń barlyq salalary úshin quzyretti jəne bəsekege qabiletti mamandardy kəsibı daıarlaýdy qamtamasyz etýde, ǵylym men óndiristi biriktirýde mańyzdy ról atqarady.
Joldaýda Máńgilik Elge tán bolýy tıis tezısterdiń bári aıtyldy. Basqa salalardy sala mamandary jiktep aıta jatar, men ózim bilim ordasynda qyzmet etkendikten, jastardy tárbıeleý, oqytý, izdeniske – ǵylymǵa baýlý máselesine mán berdim. Jastar – qoǵamdaǵy tegeýrini myqty kúsh. Prezıdentimiz jastardyń zaman talabyna saı qalyptasyp, eńbek etýin, bilim alýyn, túrli jańashyldyqtardy jete qabyldap, jastyq kúsh-jigerlerin Otany úshin jumsaǵanyn qalaıdy. Qalap qana qoımaı oǵan jaǵdaı týǵyzyp otyrady.
El damýynyń san-salaly baǵyttaryn júıelep, qordalanǵan máselelerdi sheshýdiń, tabysty bolýdyń joldaryn aıqyndaǵan Elbasy Joldaýy eńbektegen baladan, eńkeıgen kárige deıin rýh berdi desem qatelespespin. Ulttyq dástúr men urpaq tárbıesin sabaqtastyrǵan salada júrip, búginde aq samaıly aqylman ájelerdiń basy-qasynda bolý zamanaýı qoǵamǵa belsendilikpen aralasýdy talap etedi. Aǵa býyn keıingi urpaqtyń bilimi men biligin, alapat kúsh-qýatyna súısine otyryp, ulttyq til men dilden, dinnen alshaqtamaýǵa kóp kóńil bóledi.
Qoryta aıtqanda, aldymyzdaǵy baǵyndyrar bıikter men alynar asýlar aıqyn, endigi barshamyzdyń mindetimiz, osynaý asqaq murat-maqsattardy iske asyrý úshin jan aıamaı eńbek etý.
Sattar QÝAShBAEV,
Ońtústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń
depýtaty, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory,
professor.
