Ipotekalyq nesıe rásimdeýshilerdiń basym kóbi Almaty (23,2 paıyz) men Nur-Sultan (28,6 paıyz) qalalarynan eken. Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń málimdeýinshe, sońǵy jyldary ıpotekalyq kredıt berý kóleminiń aıtarlyqtaı ulǵaıýyna qaramastan, onyń ishki jalpy ónimge qatynasy (3,8 paıyz) EAEO-ǵa qatysýshy elderden aıtarlyqtaı tómen. Mundaı kórsetkish Reseıde – 9,5, Belarýste – 6,7, Armenııada 6,7 paıyzdy quraıdy eken.
Ulttyq bank usynǵan aqsha-nesıe statıstıkasyna mán bersek, bıyl qańtar-tamyz aılarynda jańadan berilgen ıpotekalyq qaryzdar kólemi 2020 jyldyń sol kezeńimen salystyrǵanda 2,1 ese, 1 032 mlrd teńgege deıin ósken. Bul 2020 jyly berilgen qaryzdardyń jyldyq kóleminen 6,6 paıyzǵa joǵary eken (2020 jyly 967,7 mlrd teńge bolǵan). Ipotekalyq qaryzdardyń óse túsýine zeınetaqy qoryndaǵy jınaqtardy merziminen buryn paıdalaný sharasy da ońtaıly áser etken. Azamattardyń birazy ıpotekamen úı alý úshin zeınetaqy jınaǵyndaǵy qarajatty alǵashqy jarna retinde paıdalanǵan edi.
«BJZQ» AQ derekteri boıynsha bıyl 5 qazanda 1,9 trln teńge turǵyn úı máselesin sheshýge baǵyttalsa, onyń ishinde 198,7 mlrd teńge (11 paıyz) ıpoteka alý úshin bastapqy jarna salýǵa jumsalypty. Al ıpotekalyq qaryz boıynsha bereshekti ishinara/tolyq óteýge 296,4 mlrd teńge (16 paıyz) ketken.
«Bul rette 1,3 trln teńge kólemindegi (70 paıyz) zeınetaqy tólemi baspana satyp alýǵa jiberilip, bul jyljymaıtyn múlik baǵasyna qysym kórsetti. 2021 jyldyń basynan beri bastapqy turǵyn úı baǵasy – 11,7, qaıtalama turǵyn úı baǵasy 19,5 paıyzǵa ósti. Memlekettik turǵyn úı baǵdarlamalarynyń yqpalymen ıpotekalyq qaryzdar boıynsha ortasha alynǵan syıaqy mólsherlemesi qaryz alýshylar úshin tartymdy bolyp, Ulttyq banktiń bazalyq mólsherlemesinen tómen deńgeıde saqtalyp otyr. Ipotekalyq kredıtter boıynsha ortasha alynǵan mólsherleme 2021 jylǵy tamyzda 7,9 paıyz (2020 jylǵy jeltoqsanda – 7,5 paıyz) boldy» delingen habarlamada.
Agenttik dereginshe, jyljymaıtyn múlik naryǵyndaǵy baǵanyń ósýi usynystardyń ulǵaıýyna qaramastan jalǵasyp jatyr. Bıyl 8 aıda paıdalanýǵa berilgen turǵyn úılerdiń jalpy alańy 10,5 paıyzǵa ulǵaıyp, 8,9 mln sharshy metr bolǵan. Bul rette turǵyn úıge suranystyń úlken qarqynmen óskenin satý-satyp alý kelisimderi de rastaıdy. Bıyl mundaı kelisimder 2020 jyldyń segiz aıymen salystyrǵanda 2,1 ese (177,6 myń mámile) ulǵaıyp, osy jyly 8 aıda 370,2 myń mámilege jetken.
Ipotekalyq qaryzdar boıynsha halyqtyń borysh júktemesi salystyrmaly túrde tómen, biraq onyń ulǵaıý úrdisi baıqalyp jatyr eken. Memlekettik nesıe bıýrosynyń derekteri boıynsha, bir qaryz alýshyǵa bereshektiń ortasha somasy jyl basynan bastap 10,4 paıyzǵa ulǵaıyp, 8,4 mln teńgeni quraǵan. (01.01.2021j. – 7,6 mln teńge). Ipotekalyq qaryz boıynsha boryshtyń ortasha somasynyń ulǵaıýy – jyljymaıtyn turǵyn úı baǵasynyń ósýimen baılanysty.
Qaryz alýshylardyń basym kópshiliginiń (69 paıyz) 10 mln teńgege deıingi somaǵa bereshegi bar. Ipotekalyq portfel sapasynyń jaqsarýyna – ıpotekalyq kredıt berýdiń qolaıly talaptary, qaryz alýshylardyń tómen bereshegi jáne ıpotekalyq qaryzdar portfeliniń ósýi áser etken. 90 kúnnen astam merzimi ótken bereshegi bar ıpotekalyq qaryzdardyń kólemi jyl basynan beri 0,6 paıyzdyq tarmaqqa tómendep, 46 mlrd teńgeni nemese 1,7 paıyzdy quraǵan.
«Jeńildikti ıpoteka baǵdarlamalary aýqymynyń keńeıýi, ıpotekalyq kredıt berý talaptarynyń jeńildetilýi jáne jyljymaıtyn turǵyn úı naryǵyna zeınetaqy jınaqtarynyń túsýi aıasynda ıpotekalyq qaryzdar berý aıtarlyqtaı jedeldedi. Ipotekalyq portfeldiń aıtarlyqtaı ulǵaıýyna qaramastan, qaryz alýshylardyń borysh júktemesi jáne ıpotekalyq portfeldegi jumys istemeıtin qaryzdardyń úlesi tómen deńgeıde qalyp otyr» dep jazady agenttik.
