Medısına • 22 Qazan, 2021

Leıkemııany jeńýge siz de kómektese alasyz

113 ret kórsetildi

Iá, dáriger emes, qatardaǵy adam bul dertti jeńýge kómektese alady. Qalaı deısiz be? Bastysy – «Qan ortalyǵyna» barý.

Bıyl 23 qyrkúıekte Nur-Sultan qalasynda «Ana men bala» ulttyq ǵylymı ortalyǵynda ótkir leıkoz dıagnozy qoıylǵan balaǵa súıek kemigi transplanttaldy. Bul – osymen 150-inshi balaǵa jasalǵan kúrdeli operasııa.

Korporatıvtik qor dırektorynyń orynbasary Venera Altynova: «О́kinishke qaraı mundaı aýyr dıagnoz qoıylǵan balalar qaı elde de bar. Bul Qazaqstandy da aınalyp ótken joq. Bizdiń jetistigimiz – elimizde osyndaı pasıentterge kómek bere alýymyz desek, dál osy jolǵy transplantasııanyń erekshelikteri bar. Bul Reseıdiń Dmıtrıı Rogachev atyndaǵy Balalar gematologııasy, onkologııa jáne ımmýnologııa ulttyq medısınalyq zertteý ortalyǵynyń gematolog dárigeri, №2 gemopoezdik baǵanaly nemese diń jasýshalardy transplantasııalaý bóliminiń meńgerýshisi Dmıtrıı Balashovtyń qatysýymen jasalsa, ekinshisi – jaqyn týystardyń arasynda donorlar bolmaǵandyqtan, Reseıdiń Kırov qalasynan týystas emes donordyń tabylýy», deıdi.

Transplantasııa jasalǵan pasıent nebári 13 jasta. 2008 jyly týǵan Soltústik Qazaqstan oblysynda turatyn qyz balanyń klınıkalyq dıagnozy – ótkir mıeloblastyq leıkoz. Erte oqshaýlanǵan resıdıv. Onyń anasy: «Qyzym aýyrǵanda janymyzdy qoıarǵa jer tappaı qaldyq. Alǵashynda osy ulttyq ortalyqta dıagnozy tabylyp, emdelip shyqty dep qýanyp júrgenimizde qaıtadan resıdıv bastaldy. Qudaıǵa shúkir, ýaıym shekken kúnder artta qalyp, shetelden donor tabylyp, transplantasııa jasaldy. Qyzym sol ózi jatqan palatasynda, qazirgi jaǵdaıy jaqsy. Erteńgi kúnge úmitimiz mol» dedi.

Medısına ǵylymynyń doktory, Ana men bala ortalyǵy dırektorynyń onkologııa jónindegi orynbasary Daır Nurǵalıev pasıenttiń alǵash ret 2020 jyldyń maýsymynda aýyryp, odan hımıoterapııanyń tolyq kýrsynan ótkennen keıin klınıkalyq-gematologııalyq remıssııa baıqalǵanyn, alaıda 2021 jyldyń sáýirinde erte oqshaýlanǵan resıdıv anyqtalyp, hımıoterapııanyń tolyq kýrsynan keıin naýqastyń ekinshi klı­nı­ka­lyq-gematologııalyq remıssııaǵa shy­ǵýyna baı­lanys­­­ty, oǵan allogendik baılanysty emes súıek kemigin transplanttaý jos­par­lan­ǵany jaıly áńgimelegen. Máseleniń eń bir qıyn túıini osy jerde bastaldy deýge bolady. Qanshama týys-týǵany zertteýden ótkenimen, birde bir sáıkes donor tabylmaıdy. Qazaqstandyq tirkelimdi (reestr) sharlaý da esh nátıje bermeıdi. Bir jaqsysy, Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi arqyly qol jetken jaqsy jańalyq – donor izdeýde elimizben shektelmeı, shetelderden sáıkestik izdeýge joldyń ashylýy bolypty. Sonyń nátıjesinde Qazaqstan-Reseı tirkelimine suraý jiberiledi. Mine, qýanysh. HLA-antıgender júıesi boıynsha qajetti 10 komponenttiń 10-y, ıaǵnı tolyq sáıkes kelgen Reseıdiń Kırov qalasynan týystas emes donor tabylady.

Aıta ketetin bir jaıt, týys emes allo gemopoezdik diń jasýshalaryn transplanttaý (GDJT) «Ana men bala» ulttyq ǵylymı ortalyǵynda buǵan deıin de 5 balaǵa jasalǵan kórinedi.

Endi joǵaryda aıtylǵandaı, «Leıkemııany jeńýge siz de kómektese alasyz» degen ne sóz? Sóıtse, súıek kemiginiń jasýshalaryn donordan alýdyń esh qıyndyǵy joq eken. Iаǵnı gemopoetıkalyq baǵanaly jasýshalardy (súıek kemigin) donorlaý múldem qaýipsiz jáne kádýilgi qan tapsyrý eken. Eýropada 39 mln donor bolsa, Reseıde 150 myń, al bizdiń elimizde 7 myń ǵana adam kelisimin bergen. Eger sizdiń densaýlyǵyńyz qalypty normada, esh jerińiz aýyrmasa, Qan ortalyǵyna baryp qan tapsyryp, aq qan aýrýy bar adamǵa donorlyq etýge kelisimińizdi beresiz. Bul – birinshi kezeń. Ekinshi kezeń sizdi reestrge engizedi. Úshinshi kezeńde sizdiń qanyńyzdan alynǵan synamalar pasıentpen sáıkes kelse, sizdi aýrýhanaǵa 1-2 kúnniń ishinde jatqyzyp, densaýlyǵyńyzdy tekseredi. Al barlyǵy durys bolǵan jaǵdaıda kýshetkada jatyp, qanyńyz 2-3 saǵat súzgiden ótip, súıek kemiginiń transplantasııasyna qajetti komponentteri bar 200 ml qan alynady. Bul – ásheıindegi qan tapsyrý donorlyǵy tárizdi, tamaq ishkennen soń sol kúni keshke qalybyna keletin, qan tapsyrýdyń normasyndaǵydaı dúnıe. Esesine, aqqan aýrýyna shaldyqqan jannyń ómiri qutqarylady. Másele, biz oılaǵandaı kúrdeli emes, súıek kemigine operasııa jasalmaıdy, tek qannan alynǵan komponetter ajalǵa tosqaýyl bolady eken.

Ortalyqta buryn barlyǵy osyndaı 149 ota jasalǵan. Mamandardyń aıtýynsha, aýtologııalyq GDJT-dan keıin ómir súrý deńgeıi – 86,5%, allogendi týystas donordan keıin – 80%, týystas emes donordan keıin – 83,3%, gaploıdentti GDJT-dan keıin 42,1% qurady.

Osylaısha, otandyq dárigerler jańa deńgeıge kóterilip, emdeýdiń bul túrin ózderi sátti jasaı bastady. Sońǵy 10 jylda ıgerilgen ǵylymı tehnologııalardy qosa alǵandaǵy emdeýdiń barlyq kezeńi, zertteýlerdiń orasan zor kesheni, jańa medısınalyq preparattar men terapııanyń zamanaýı hattamalary memlekettik bıýdjet esebinen oryndaldy. Medısınanyń osy salasyn damytý úshin kóp kúsh jumsaldy. Búginde bul óz nátıjesin berip, ótkir leıkozdan aıyqqan balalar sany artyp keledi.

Bul Qazaqstandaǵy balalar gemato-onkologııasy damýynyń jańa perspektıvalaryn aıǵaqtaıdy. Leıkemııamen aýyratyn balalardy qutqarýǵa degen úmit pen senimdilik syılaıdy. Búginde otandyq mamandar «Biz leıkozdy jeńýge daıynbyz!» dep senimmen aıta alady.

Sońǵy jańalyqtar

«Jasyl» aımaqta birde-bir óńir qalǵan joq

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Pfizer» vaksınasyn qansha adam saldyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:32

Uqsas jańalyqtar