Qoǵam • 28 Qazan, 2021

Muqtajdyń muńyn bólisken meıirimdi mamandyq

66 ret kórsetildi

Qarııalarǵa qolushyn sozyp, erekshe kútimdi qajet etetin eresekter men balalardyń, tabysy tómen turǵyndardyń qamqorshysyna aınalǵan janashyr jandar bar aramyzda. Otandastarymyz osyndaı meıirim men jan jylýyn áýeli áleýmettik qyzmetkerlerdiń boıynan kórip keledi. Muqtajdyń muńyn bólisken mundaı mamandyq ıeleriniń sany Qazaqstanda qazir 12 myńnan asady. Onyń 10 myńy medısınalyq-áleýmettik mekemelerde eńbek etedi.

Elimiz egemendik alǵan jyldardan beri áleýmettiń áleýeti nazardan tys qalǵan joq. О́mirdiń qıyn jaǵdaıyna tap bolǵan jandarǵa memleket qashanda qolushyn sozýǵa daıar.

Bul týraly Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Halyq birligi jáne júıeli reformalar – el órkendeýiniń berik ne­gizi» atty Qazaqstan halqyna Jol­­daýyn­­da «Qazaqstan – áleýmettik memleket. Sondyqtan qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan azamattarǵa jan-jaqty kómek kórsetý – basty mindetterdiń biri», dep ashyq aıtqan bolatyn. Alaıda Prezıdent qoǵamda paternalıstik kóńil kúı jáne áleýmettik masyldyq úrdisi beleń alyp bara jatqanyn da alǵa tartady. Ásirese, áleýmettik baǵdarlamalardy ádeıi jeke múddesine paıdalanatyn azamattardyń qatary kóbeıdi. «Eń bastysy, áleýmettik jeńildikke ıe bolsam degen orynsyz pıǵyl adamdy óz eńbegimen tabys tabý qabiletinen aıyrady. Mundaı jaǵymsyz ómir salty urpaq tárbıesine qazirdiń ózinde keri áser ete bastady. Sondyqtan bizge túbegeıli ózgeris kerek. Zań da, qoǵam da, adamdardyń sana-sezimi de ózgerýge tıis», dedi Memleket basshysy.

Soǵan qaramastan «qanatymen sý sepken qarlyǵashtaı» áleýmettik qyz­met­kerlerdiń eseli eńbegi de eskerýsiz qal­maıtyny anyq. Sonyń jarqyn dá­leli retinde elimizde qazan aıynyń soń­ǵy jeksenbisinde áleýmettik qorǵaý jú­ıesi qyzmetkerleriniń kúni atap óti­le­di. Áıtse de elimizdegi áleýmettik qyz­­metkerlerdiń mártebesi áli de aı­qyn­­dalǵan joq. Bul rette, elimizde múm­kin­­digi shekteýli jandardyń quqyǵyn qam­­tamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaq­sartý jónindegi ulttyq jospardy iske asy­rý aıasynda 2025 jylǵa deıin áleý­met­tik qyzmetkerlerdiń mártebesi men áleýe­tin arttyrý belgilenetin bolady. Al bıyl áleýmettik qyzmetkerlerdiń jal­aqysy 50%-ǵa artyp, osy maqsatta mem­­lekettik bıýdjetten aldaǵy úsh jyl­ǵa 95 mlrd teńgege jýyq qarajat qaras­ty­ryldy.

Jalaqy stasıonarlyq (qarttar men mú­gedekterge arnalǵan úıler) jáne jar­­tylaı stasıonarlyq úlgidegi me­dı­­­sınalyq-áleýmettik mekeme­lerde (kún­­diz bolý bólimsheleri, ońaltý orta­lyq­­tary), ýaqytsha bolý mekeme­le­rin­de (belgili bir turǵylyqty jeri joq adam­dar­ǵa, turmystyq zorlyq-zombylyq qur­bandaryna arnalǵan ońaltý orta­lyq­­ta­ry) qyzmet etetin negizgi personal (áleý­met­tik qyzmetkerler) men basshy quramǵa, sondaı-aq úıde qyzmet kór­se­­tetin áleý­mettik qyzmetkerlerge qa­tysty boldy. Sonyń nátıjesinde áleýmettik qyzmetkerlerdiń jalaqysy 2022 jylǵy 1 qańtardan bastap 1,75 esege, al 2023 jyly 2 esege ósedi.

Áleýmettik qyzmetkerlerdiń márte­besi áýeli zań aıasynda aıqyn­dala­tyny anyq. Bul rette, elimizde «Qazaqstan Res­­pýb­lıkasyndaǵy áleý­met­tik qyz­met­ker­diń áleýmettik mártebesi týraly» zań jobasynyń tujyrymdamasy ázirlenip jatqanyn aıta ketken jón. Atalǵan zań jobasyna sáıkes biliktilik sanattaryn berýge qoıylatyn talaptardyń artýyn eskere otyryp, eńbekaqy mólsherin arttyrý, attestattaý jáne tirkeý arqyly áleýmettik qyzmetkerlerdiń esebin qu­rý jáne kadrlardy daıarlaý, olardyń úzdik­siz kásibı damý júıesin jetildirý jónin­de usynystar jasalyp jatyr.

Bul rette, eń aldymen, sertıfıkattaý jáne úzdiksiz bilim berý júıesi arqyly áleý­m­ettik qyzmetkerlerdiń kásibı daǵ­dylaryn arttyrý qajet. Búginde eli­miz­degi áleýmettik qyzmetkerlerdiń 27%-ynda arnaýly orta, 22%-ynda ar­­n­aý­ly bilimi joq. Soǵan baılanys­ty áleý­mettik qyzmetkerlerdiń qyzmet aıa­­syn keńeıtip, kásibı standarttar­dy arttyrý kerek bolyp otyr. Sony­men qatar osy zań jobasyna sáıkes eńbekaqy psıhoemosıonaldyq júkteme úshin tólenetin tólemderdi qosa alǵa­n­da, biliktilik deńgeıine jáne nor­ma­tıvtik júktemege sáıkes tóleý jos­par­lanǵan. Sondaı-aq búginde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mı­nıstr­­ligi áleý­met­tik jumys salasyn­da ha­lyq­ara­lyq yn­ty­­maqtastyq jumys­ta­ryn júıeli júr­gi­zip keledi.

Qazaqstandaǵy IýNISEF keńsesiniń ókili Artýr van Dızenniń aıtýynsha, 2020 jyly Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligi men IýNISEF ara­syn­daǵy yntymaqtastyq sheńberinde me­dısınalyq-áleýmettik mekemeler men jumyspen qamtý ortalyqtarynyń 11 myń mamany kásibı jáne jeke quzy­ret­teriniń deńgeıin jáne oqýǵa degen qa­jettilikterin anyqtaý úshin test tapsyrdy. Testileý nátıjeleri áleý­mettik qyzmetkerlerdiń 91%-y ótý balyn, al 50%-y ortasha jáne orta­dan joǵary ball alǵanyn kórsetti. Qazaqstandaǵy IýNISEF keńsesiniń ókili sonymen qatar, keıingi eki jyl ishinde Eńbek jáne áleýmettik qor­ǵaý mınıstrligimen birlese otyryp, áleýmettik qorǵaý sek­torynyń 2 myńǵa jýyq qyzmetkeri bilik­tilikti arttyrý kýrs­tarynan ótkenin jetkizdi. Bilik­ti­likti arttyrý kýrstary bıyl da jal­ǵasyp jatyr. «Naqty derekter vedoms­tv­oaralyq yntymaqtastyqqa, jeke jos­parlardy ázirleýge jáne qaýip-qa­ter deńgeıine sáıkes jáne balanyń múddelerin eskere otyryp, qoldaýdy uıymdastyrýǵa erekshe nazar aýdara otyryp, áleýmettik qyzmetkerlerdiń kásibı jáne tulǵaaralyq qarym-qatynas daǵdylaryn nyǵaıtýdy jalǵastyrý qajettiligin kórsetedi», deıdi Artýr van Dızen.

Árıne, áleýmettik qyzmetkerdiń áleý­etin arttyrý máselesi «Qazaqstan Res­pýblıkasyndaǵy áleýmettik qyzmet­ker­diń áleýmettik mártebesi týraly» zań jobasymen shektelmeıtini anyq. Sonymen qatar, aldaǵy ýaqytta eli­miz­de Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy áleýmettik qyzmet júıesin odan ári jań­ǵyrtýdyń 2025 jylǵa deıingi jol kar­tasy, áleýmettik qyzmetkerlerge úzdiksiz bilim berýdiń tujyrymdamalyq tásilderi, otbasy jaǵdaıyn anyqtaý ádis­temesi syndy birqatar mańyzdy qujat­tar qa­byldanbaq.

Búginde el aýmaǵynda respýblıkalyq deńgeıde 33, al jergilikti deńgeıde 10-nan astam áleýmettik kómek túri kór­setiledi. Tabysy az azamattardy áleý­mettik qoldaý tólemderi, járdem­aqy­lar, azyq-túlik jáne turmys­tyq jıyntyqtar, jumyspen qamtý syndy kómek jasalady. 2020 jylǵy máli­met boıynsha, keıingi 3 jylda osy maq­sat­tar­ǵa arnalǵan bıýdjet shamamen 1,8 esege, 551-den 964 mlrd teńgege deıin ósip otyr. Máselen, ataýly áleýmettik kómekti qarjylandyrý 2018 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 3,5 esege – 33,2-den 118 mlrd teńgege deıin, on jylda – 42 eseden astam ósti (2010 jyly – 2,8 mlrd teńge).

 

Sońǵy jańalyqtar

Belarýssııa referendým ótkizedi

Álem • Búgin, 13:05

30 soqqy – 1 gol

Fýtbol • Búgin, 12:51

Mýngııanyń armany – Golovkın

Kásipqoı boks • Búgin, 10:35

QazUÝ-da Táýelsizdiktiń onkúndigi bastaldy

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy • Búgin, 09:55

«Qyzyl» aımaqta qalǵan jalǵyz-aq oblys

Koronavırýs • Búgin, 09:50

Qazaqstanda qansha adam vaksına saldyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:45

1137 adam koronavırýs indetinen saýyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Omıkron álemniń 20 memleketinen tabyldy

Koronavırýs • Búgin, 00:00

Altaı úzdikteri anyqtaldy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar