«Jaıyq ózeni boıynsha aıtsaq, transshekaralyq ózen ekenin bárimiz bilemiz. О́zen negizinen Reseı Federasııasynyń aýmaǵynan bastaý alady. Jaıyq sýynyń 80%-dan astamy sol Reseıdiń aýmaǵynda qalyptasady. О́zenniń tartylýyna birinshi kezekte klımattyq ózgerister áser etip otyr. Jańbyr men qardyń az túsýi ózenniń arnasyn taryltýda. Ekinshiden, Reseı jaǵynda sý qoımalarynyń kóp jáne ózen aǵysy shekten tys qoldan rettelip otyrǵan bolýy kerek. Iá, ózen tartylyp barady, biz ony kórip otyrmyz. Sýdyń tartylýymen qosa ózen balshyqtanyp barady. Byltyr Orynborda da osyndaı jaǵdaı bolǵanyn kórdik. Tek bizde ǵana emes. Jaıyq – kóne ózen jáne arnasy týra taramdalyp jatyr. Iirimder men toqsaýyldary kóp. Sonyń kesirinen keı tusta bógelip qalyp jatady, dedi oblys ákimi.
Sondaı-aq, ol Jaıyqtyń sýyn óndiriske paıdalanýdy shekteýge kúsh salynyp jatqanyn atady.
«Ákimdik ne istep jatyr degenge kelsek, biz úkimetaralyq top qurylǵanyn, kelisim bar ekenin bilemiz. Taraptar ózen sýynyń mólsherin, tutyný kólemin, ári qaraı ne isteý kerektigin zertteýge kiristi. Sonyń qorytyndysy boıynsha jasalatyn jsopardy kútip otyrmyz. Qazir bizdiń birinshi mindetimiz – Jaıyqtyń júktemesin azaıtý. Sharýashylyq sýbektileri ózen sýyn meılinshe az paıdalanǵany kerek. Mysaly, biz qazir sol jaǵalaýda káriz-tazartý stansııasyn iske qostyq. Odan táýligine shamamen 25 myń tekshe metr sý shyǵady. Biz bul sýdy qaıta paıdalanýǵa, tehnologııalyq qajettilikterge alýdy josparlap otyrmyz», dedi Mahambet Dosmuhambetov.
Ákimniń aıtýyna qaraǵanda, Jaıyq pen Kaspıdiń arasyndaǵy balyq mıgrasııasyn qalpyna keltirý úshin quıǵandy tereńdetý jumystary júrgizilýi múmkin.
«О́zen arnasynyń tómengi bóliginde, Kaspıge quıatyn jerinde sý múlde taıaz. Al ol balyq mıgrasııasyna kedergi. Sol balyq ótetin tustardaǵy kanaldardy qalpyna keltirdik. Bıyl Qıǵash ózeninde arna men quıǵandy tereńdetý jumysy júrip jatyr. Al Jaıyq ózeni boıynsha jobalyq-smetalyq qujattamasy daıyn bolmaı jatyr. Kelesi jyldan bastap bul jumystardy qaıta jandandyrýdy josparlap otyrmyz. Eki memleket arasyndaǵy Jaıyq ózeni boıynsha jalpy baǵdarlama qabyldanǵannan keıin biz osy baǵdarlamany iske asyrýǵa qatysamyz», dedi Atyraý oblysynyń ákimi.
