«Evolıýsııa, ınnovasııa, kreatıvtilik» taqyrybyndaǵy forýmynyń tórtinshi kúni «О́zara is-qımyl evolıýsııasy: donorlyq kómekten tolyqqandy halyqaralyq seriktestikke deıin» atty halyqaralyq konferensııamen bastaldy. Sondaı-aq áleýmettik seriktester alańynda azamattyq qoǵam, bıznes jáne kvazımemlekettik sektordyń múddelerin biriktirý máseleleri talqylandy. Al shara qorytyndysynda spıkerler azamattyq bastamalardyń damý máselelerine toqtaldy.
Qazaqstan Azamattyq alıansynyń prezıdenti Baný Nurǵazıeva óziniń quttyqtaý sózinde: «Azamattyq qoǵam – bul jaı ǵana ÚEU emes, ol – saıası partııalar, dinı birlestikter, buqaralyq aqparat quraldary, kásipodaqtar. Biraq Azamattyq qoǵamnyń negizi men ózegi ol – ÚEU. Sebebi olar ózderin kórsetý jáne oılaryn aıtýǵa múmkindik berip, senim bildirgen adamdardyń múddeleri men quqyqtaryn anyqtap, qorǵap, olarǵa qol jetkize biletin, sol jolda ózin-ózi retteı alatyn qoǵamdyq uıymdar», dep atap ótti.
Birinshi sessııa «О́zara is-qımyl evolıýsııasy: donorlyq kómekten tolyqqandy halyqaralyq áriptestikke» taqyrybyna arnaldy. Oǵan QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Bolat Tilepov, Qazaqstannyń Azamattyq alıansy AQ prezıdenti Baný Nurǵazıeva, BUU-nyń Qazaqstandaǵy turaqty úılestirýshisi Mıkaela Frıberg-Storı, RF Qoǵamdyq palatasynyń hatshysy Lıdııa Mıheeva, Nur-Sultandaǵy EQYU Baǵdarlamalar keńsesi basshysynyń orynbasary Dıana Dıgol, ESKATO-nyń Soltústik jáne Ortalyq Azııadaǵy Sýbóńirlik keńsesiniń basshysy Nıkolaı Pomoshnıkov, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy EO Elshisiniń orynbasary Machheı Adam Madalınskıı, RF Prezıdenti Ákimshiliginiń ókili Alekseı Vlasov, Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıymynyń baǵdarlamalar men jobalar jónindegi dırektory Ismaıl Abdelhamıd qatysty.
«Qoǵamnyń turaqty damýy» taqyrybyndaǵy alǵashqy pikirtalas barysynda Demokratııa jáne densaýlyq saqtaý departamentiniń aımaqtyq dırektory Krıstıan FANG, “Soros-Qazaqstan” qorynyń ókili Aıda Aıdarqulova, Roza Lıýksembýrg qory ókildiginiń basshysy Marlıs Lınke, “Eýrazııa” Qorynyń ókili Azalııa Daıırbekova, Amerıka advokattar qaýymdastyǵynyń ókili Aıgúl Qaptaeva sóz sóıledi.
Dıskýssııa basynda sarapshylar azamattyq qoǵammen ózara árekettesý tálimgerlik emes, demokratııalyq qaıta qurýdyń qalaı ótýi kerektigi týraly óz kózqarasy men ustanymdaryn tańý emes, naqty ómirdi túsiný jáne seriktestik bastamalarynda bolashaqqa baǵdar alý ekenin atap ótti.
Bul taqyrypty Mıkaela Frıberg-Stroı jalǵastyryp, Qazaqstannyń BUU-daǵy róline toqtaldy: «Qazaqstan - BUU-nyń óte mańyzdy múshesi. Ol osyǵan deıin birqatar mańyzdy bastamalarǵa atsalysty. Qazaqstanda turaqty damý maqsattaryna qol jetkizý keńesi qurylǵanyn túsiný óte mańyzdy. Sebebi bul eldiń osy maqsattardy júzege asyrýǵa nıetti ekendigin kórsetedi».
Talqylaýǵa qatysqan spıkerler azamattyq qoǵamdy birlesken jobalardy, BUU damý baǵdarlamalary men Qazaqstan úkimetiniń bastamalaryn júzege asyrýdaǵy negizgi áriptes degen pikir bildirdi. Krıstıan Fang Qazaqstanmen 30 jyldan astam ýaqyt boıy júrgizilip kele jatqan ózara qarym-qatynas týraly da oń pikir bildirdi.
«30 jyldan astam ýaqyttan beri USAID Qazaqstan Ortalyq Azııa elderine kóptegen salalar boıynsha úlgi bolarlyq memleketke aınalyp, aımaqtyq kóshbasshy el bola alǵany úshin úlken qurmetpen qaraıdy», dep qoldaý bildirdi jáne aldaǵy ýaqytta da yntymaqtastyqtyń jalǵasatynyna senim bildiretinin jetkizdi.
Ekinshi sessııada Jabaıy tabıǵat qorynyń ókili Grıgorıı Mazmanıans, Ortalyq Azııa óńirlik ekologııalyq ortalyǵynyń ókili Zafar Mahmýdov jáne Qazaqstan ekologııalyq uıymdar qaýymdastyǵynyń ókili Aıgúl SOLOVEVA qorshaǵan ortany qorǵaý, ekologııalyq-klımattyq qaýipterdi azaıtý máselesin talqylady. Pikirtalas barysynda janýarlar dúnıesin saqtaý salasy, ekologııalyq máselelerdi sheshý jáne apattarǵa qarsy turý jobalary sóz boldy. Sessııaǵa qatysýshylar qazirgi ýaqytta bizdiń elde qorshaǵan ortany qorǵaý boıynsha 10-nan astam jobaǵa ınvestısııa salynǵanyn atap ótti. Sonymen qatar ekologııalyq máselelerdi sheshýge arnalǵan ártúrli alańdar, platformalar men uıymdar bar ekendigin atap ótti. Bıyl elimiz Ortalyq Azııa óńirlik ortalyǵynyń Basqarýshylar keńesine kirdi. Bul Qazaqstannyń jasyl tehnologııalarǵa kóshý boıynsha belgili bir máselelerde jetekshilik etýge jáne Ortalyq Azııadaǵy turaqty damýǵa, tabıǵı resýrstardy basqarýǵa, ekologııalyq jáne klımattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge kómektesýge daıyn ekendigin kórsetetin senimdi kórsetkish.
«Aımaqtyq yntymaqtastyqty damytý» taqyrybyndaǵy kezekti sessııada RF Qoǵamdyq palatasynyń aýmaqtyq damý jáne jergilikti ózin-ózi basqarý jónindegi komıssııasynyń tóraǵasy Andreı Maksımov, «Sever-Iýg» saıasattaný ortalyǵynyń dırektory Anjelıka Trapeznıkova, Máskeý q. M.V. Lomonosov atyndaǵy memlekettik ýnıversıteti Azııa jáne Afrıka elderi ınstıtýtynyń Ortalyq Azııa jáne Kavkaz elderi bóliminiń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, Máskeý úkimeti janyndaǵy Ulttar keńesiniń múshesi, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń qurmetti professory Jibek Syzdyqova, «Oral-Eýrazııa» sarapshylar klýbynyń atqarýshy dırektory Konstantın Pogorelskıı spıkerler qatarynda boldy.
Sonymen qatar H Azamattyq forým aıasynda yntymaqtastyq jáne ózara túsinistik týraly memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Qazaqstannyń Azamattyq Alıansy men Dúnıejúzilik tabıǵat qorynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy О́kildigi О́kildiktiń baǵdarlamalary men jobalary týraly aqparattyq qoldaý kórsetip, taraptar arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Bul baǵdarlamalar men jobalar maqsatty toby Alıans músheleri bolyp tabylatyn BUU-nyń Turaqty damý maqsattaryna (TDM) qol jetkizýge yqpal etedi. Sondaı-aq Memorandým óńirlerde TDM-ny lokalızasııalaýǵa baǵyttalǵan úkimettik emes uıymdarmen yntymaqtastyqty, sondaı-aq is-sharalardy birlesip ótkizýdi maqsat etedi.
Ortalyq baǵdarlamalary týraly aqparatty taratýda qoldaý kórsetý boıynsha yntymaqtastyq memorandýmyna Qazaqstannyń Azamattyq alıansy men Kavkaz aımaǵy elderindegi aqparattyq jáne ǵylymı baılanystardy damytý máseleleri boıynsha «Sever-Iýg» saıasattaný ortalyǵy» qol qoıdy. Qujatta atqarylyp jatqan jumystar týraly aqparatpen almasý, Alıansqa múshe úkimettik emes uıymdardyń ókilderi úshin birlesken vebınarlar, dóńgelek ústelder, forýmdar, semınarlar men konferensııalar uıymdastyrý, sondaı-aq basqa da azamattyq qoǵamnyń, qoǵamdyq birlestikterdiń, kásipkerlik qoǵamdastyqtardyń jáne memlekettik organ ókilderiniń múddelerin qorǵaıtyn sharalardy ótkizý josparlanyp otyr.
Qostanaı oblysynyń «GrIn» Azamattyq alıansy men «Oral-Eýrazııa» kommersııalyq emes seriktestik sarapshylyq klýby» Qostanaı oblysy Kúntımes aýylynda Shoqan Ýálıhanovtyń ashyq aspan astyndaǵy murajaıy jáne «Babýshka Onlaın» adamdardy qoldaý sııaqty birlesken jobalardy júzege asyrý týraly kelisimge qol qoıdy. Taraptar birlesken joba aıasynda túrli baıqaýlar men onlaın kezdesýler uıymdastyryp, ózara múddeli salalarda ÚEU men basqa da sektorlardyń seriktestigin damytýǵa kómektespek.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Azamattyq alıansy «Strategııalyq keńes berý ortalyǵy» avtonomdy kommersııalyq emes uıymymen Kelisimge qol qoıdy. Qujat «Tiri mura. Qazaqstan» jobasyn júzege asyrýǵa arqaý bolady.
Strategııalyq áriptestik týraly memorandýmǵa Qazaqstannyń Azamattyq alıansy men Almaty qalasynyń «Almaty kreatıv» kreatıvti sala kásipkerleri qaýymdastyǵy qol qoıdy. Memorandýmnyń maqsaty – ÚEU men kreatıvti baǵyttaǵy áleýmettik kásipkerlik ókilderimen seriktestik ornatý arqyly kreatıvti ındýstrııany damytý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý. Taraptar Memorandým Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bıznestiń básekege qabilettiligin arttyrýdyń mańyzdy tetigi bolady degen pikirde. Sonymen qatar bul tikeleı ınvestısııalardy tartyp, Almaty qalasy kólemindegi jobalardy ulttyq jáne halyqaralyq deńgeıde júzege asyrýǵa negiz bolmaq.
H Azamattyq forýmnyń tórtinshi kúniniń qorytyndy taqyryptarynyń biri «Múddelerdi biriktirý: azamattyq qoǵam – bıznes – kvazımemlekettik sektor» boldy. Áleýmettik áriptesterdiń basyn qosqan kezdesýdi «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Oljas ORDABAEV júrgizdi. Talqylaý barysynda azamattyq sektordy damytýdyń negizgi faktory – qoǵam, bıznes jáne kvazımemlekettik sektor arasyndaǵy syndarly jáne ózara tıimdi yntymaqtastyqty nyǵaıtý dep tanylyp, osy úshin de ekonomıkalyq sanatta qurylǵan qoǵamdyq keńesterdiń jumysyna azamattyq sektor ókilderin qosý usynyldy.
О́zara pikir almasqan spıkerler elimizdiń básekege qabiletti ekonomıkasyn damytý úshin Úkimet kásiporyndardy memlekettik qoldaýǵa qatysý, azamattyq sektormen turaqty negizde áleýmettik áriptestikti júzege asyrý, áleýmetke baǵyttalǵan bıznes saıasatyn júrgizý sııaqty ekonomıkalyq baǵyttaǵy krıterıılerdiń birin tańdaýy kerek degen oıdy ortaǵa saldy. Al azamattyq qoǵam óz kezeginde bolashaqta azamattardyń múddesi úshin tıimdi yntymaqtastyqtyń shartyna aınalatyn Qazaqstanda qolaıly ınvestısııalyq jaǵdaı jasaý kezinde kásipkerlik qaýymdastyqqa kómek kórsetýi kerek.
«Izdegendi tabar: azamattyq bastamalardyń ósý núkteleri» taqyrybyndaǵy saraptamalyq talqylaý barysynda áleýmettik ınvestısııalyq strategııa, ártúrli deńgeıdegi áleýmettik jobalardy júzege asyrý taqyryby qozǵaldy. Al taqyrypty órbitken spıkerler qatarynda Eýropalyq Odaqtyń Qazaqstandaǵy О́kildiginiń baǵdarlamalyq menedjeri Iýrıı Skaskevıch, RF Jańa jobalardy ilgeriletý boıynsha strategııalyq bastamalar agenttigi Korporatıvtik ofısiniń Strategııalyq basqarý jáne ishki aýdıt ortalyǵynyń dırektory Andreı Pysın, «Shevron» kompanııasynyń áleýmettik ınvestısııa baǵdarlamalarynyń úılestirýshisi Leıla Aıtmuhanova, áleýmettik kásipkerlik jáne áleýmettik saladaǵy baǵdarlamalar boıynsha táýelsiz sarapshy Janar Jaqsylyqova, Áleýmettik mańyzy bar bastamalar qorynyń tóraǵasy Ermek Májitov, saıası baqylaýshy jáne jýrnalıst Nıkıta Shatalov, azamattyq qoǵam jónindegi tehnıkalyq menedjer Aıgúl Qaptaeva boldy. Sessııada «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KeAQ basqarma tóraıymy Lıma Dıas moderatorlyq etti. Otyrys qorytyndysy boıynsha spıkerler óńirlik azamattyq alıanstardyń negizinde aımaqtyq sarapshylar pýlyn qurý, ABQO negizinde ÚEU men azamattyq belsendilerdi onlaın jáne oflaın rejıminde oqytýdy uıymdastyrý, sonymen qatar ortalyq negizinde turaqty negizde qarajat jınaýdy, óńirlerdegi qajettilik jaǵdaıyna baılanysty mańyzdy jobalardy ártúrli qarjy resýrstary (memlekettik, memlekettik emes, halyqaralyq donorlardyń resýrstary) arqyly qarjylandyryp, olardyń tıimdi júzege asyrylýyn qamtamasyz etý kerek degen sııaqty qorytyndyǵa keldi.
