Qoqys polıgonynyń kesheni О́skemenge taıaý jerdegi 4,2 gektar aýmaqqa salynyp jatyr. Onyń qurylysymen respýblıka boıynsha qaldyqtardy jınaý, tasymaldaý, qaıta óńdeý jáne kádege jaratýdy uıymdastyrýshy «О́KM Operator» kompanııasy ókilderi tanystyrǵan-tuǵyn. Qazirgi ýaqytta ǵımarattyń irgetasy quıylyp, kommýnıkasııa júrgizildi. Alǵashqy apparattar ornatyldy. Grekııanyń SABO kompanııasynyń qurylysshylary metall konstrýksııadan jasalǵan korpýsty montajdaý jumystaryn júrgizip jatyr.
– Jumys kestege sáıkes atqarylýda. Endigi kezekte elektrıkter, baǵdarlamashylar kelip jumysty jalǵastyrady. Olar qoqys suryptaýǵa arnalǵan apparattardy iske qosady, – deıdi joba menedjeri Kostas Solamadıs.
Mamandardyń aıtýynsha, keshen iske qosylǵan soń jylyna 100 myń tonnaǵa deıin turmystyq qaldyqtar suryptalady. Zaýytqa kelgen qoqystyń paketi arnaıy mashınada ashylady. Sodan keıin tórt adamdyq kabınada óńdeýge jaramsyz iri qaldyqtar qolmen alynyp tastalady. Odan ári baraban separatorda usaq, iri qaldyqtar elekten ótedi, ballıstıkalyq separatorda qaldyqtar toıtarylady, magnıt separatorda qara metaldar irikteledi, quıyn tok separatorynda alıýmınıı metaldardy suryptaıdy, optıka separatorynda qaldyqtar sáýle arqyly jeke-jeke (mysaly, qaǵaz, plastık, sellofan) bólinedi de sońǵy kezeń – nyǵyzdaýǵa jiberiledi. Bul bólimde suryptaýdan ótken qaldyqtar jınalyp, býnkerge saqtaýǵa qoıylady. Qoıma tolǵanda qaldyqtar nyǵyzdalyp, paketteledi de óńdeıtin zaýyttarǵa jóneltiledi.
Avtomattandyrylǵan Sabo brendiniń jabdyqtary Grekııadan 1,35 mlrd teńgege satyp alynyp, qala ákimdiginiń balansyna berilmek. Resmı málimetterge súıensek, avtomat jabdyqtardy basqarýǵa otyzǵa jýyq adam jumysqa alynady. Odan bólek tórt-bes adam kúzetshi retinde jumyspen qamtylmaq.
Qazirdiń ózinde О́skemende turǵyn úı aýlalaryna sary, kók jáne jasyl tústi qoqys konteınerleri qoıyldy. Árqaısysynyń syrtynda qandaı qaldyqtardy tastaý keregi taıǵa tańba basqandaı etip jazylǵan. Sary konteıner qaǵaz, plastık qaldyqtarǵa, kók konteıner shyny ydystarǵa, al jasyl konteıner tamaq qaldyqtaryna arnalǵan. Endigi kezekte halyq túsinip, túısinip qaldyqtardy suryptap tastasa ıgi.
– Ekologııalyq ahýal álemde ýshyǵyp turǵandyqtan, qorshaǵan ortany taza ustap, tabıǵı ónim tutynǵanymyz jón. Eger turǵyndar qaldyqtyń bárin bir konteınerge salsa, joba jumysyna aıtýly kedergi keltiredi. Aıta ketsek, ár konteınerdegi qoqysty ártúrli júk kóligi zaýytqa jetkizip turady, – dedi «О́KM Operatory» kompanııasynyń dırektory Medet Qumarǵalıev.
Onyń aıtýynsha, turǵyndardyń makýlatýra, plastık, shyny jáne metall qaldyqtaryn qoqys óńdeý zaýytyna tapsyryp, tabys tabýǵa da múmkindikteri bolmaq. Elimizde qaǵaz, shyny qaldyqtardy óńdeıtin zaýyttar bar. Biraq olar shıkizatqa zárý kórinedi. Sondyqtan zaýyt jumysy qaı jaǵynan bolsyn, tıimdi bolary anyq. Qaldyqtyń 30 paıyzy óńdelse, qalǵan taǵam qaldyqtary óńdeýge jaramaıdy. Olar qoldanystaǵy polıgonǵa tastala bermek. Kelesi jyldary qoqys órteıtin zaýyt salynýy múmkin. Demek eki-úsh jyldyń ishinde óskemendikter úshin qoqys polıgonynyń qajeti bolmaıdy. Ras, qalada qoqys polıgonynyń máselesi kóp jyldan beri sheshimin tappaı kelgen. Endigi kezekte tabıǵatty taza ustaý maqsatynda júzege asyrylyp jatqan jobaǵa halyq bolyp atsalysý kerek.
О́SKEMEN
