«XX ǵasyr basynda Alash qaıratkeri Ahmet Baıtursynuly «Álhamdúllá, alty mıllıon halyqpyz» degen eken. Patshalyq Reseıdegi 1913 jylǵy resmı sanaq boıynsha Dala ólkesinde, Túrkistan ólkesindegi qazaqtardy qospaǵanda, 5 mıllıon 597 myń halyq turǵan. Demek Ahańnyń aıtyp otyrǵany – kúmán keltirmeıtin aqıqat. Al arada jarty ǵasyrdaı ýaqyt ótkende KSRO-da 1959 jyly ótkizilgen sanaqta Qazaqstandaǵy qazaqtardyń sany 2 mıllıon 787 myńǵa deıin kemip, respýblıka halqynyń nebári 30 paıyzyn ǵana quraǵan.
Men 1989 jyly respýblıkamyzdyń birinshi basshysy bolyp saılandym. Dál sol jyly ótkizilgen KSRO-nyń eń sońǵy halyq sanaǵynyń derekteri boıynsha Qazaqstandaǵy qazaqtardyń úles salmaǵy nebári 40,1% ǵana edi.
Azat elimizdiń jastary táýelsizdikke barar joldyń qandaı azapty bolǵanyn, qandaı qurbandyqtar men synaqtar – 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis, azamat soǵysy, asharshylyqtyń alapat eki tolqyny, qýǵyn-súrgin men repressııalar, Uly Otan soǵysy, tyń ıgerý jyldaryndaǵy jappaı qonys aýdarýdyń zardaby arqyly jetkenimizdi bilýi kerek. Munyń ózi ótken tarıhty qasterlep, odan sabaq alý úshin qajet. Meniń «Táýelsizdik – babalar qanymen kelgen kıeli qundylyq» deıtinim osydan», deıdi Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti.
