«Jeltoqsannyń 12-13 juldyzynda Ashhabadta Ortalyq Azııa respýblıkalarynyń basshylarymen bas qosyp, jaǵdaıdy saralaı kelip, biz Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna teń quqyly múshe bolýǵa ázir ekendigimiz jóninde ortaq málimdeme jasadyq. Erteńinde kópten kútken kún týyp, Joǵarǵy Keńestiń 1991 jylǵy 14 jeltoqsanynda ótken 12-shaqyrylǵan 7-sessııasynyń talqylaýyna «Qazaqstannyń memlekettik táýelsizdigi týraly» konstıtýsııalyq zań shyǵaryldy».
«Elimizdiń jetekshi zańgerleriniń qatysýymen aldyn ala saralanyp, saraptamadan ótkizilip, qapysyz daıarlanǵan zań birden-aq maquldanýǵa tıis bolatyn. Onyń ústine, ózge respýblıkalar mundaı zańdaryn áldeqashan qabyldap qoıǵan. Biraq jaǵdaı biz kútkennen basqashalaý bolyp shyqty.
Joǵarǵy Keńes zalynda vıse-prezıdent E.M. Asanbaev qatysyp otyrǵanymen, men talqylaýdy kabınetimdegi baılanys arqyly jiti baqylap otyrdym. Áli esimde, kún tártibi jarııa etilisimen-aq bir depýtat: «Biz kimnen jáne neden táýelsizdik alǵaly otyrmyz?! О́zimiz 70 jyl boıy sógip kele jatqan Reseı ımperııasy úlgisimen endi qazaq ımperııasyn qurýǵa umtylyp jatqan joqpyz ba, osy», dep arandatýshylyq pıǵyldaǵy suraǵyn bastap ketti.
Kóp uzamaı taǵy bir depýtat ony qostaı túsip: «Biz táýelsiz memleket jarııalaý máselesin talqylaýdamyz. Erteń tańerteń 17 mıllıon halyqtyń teń jarymy – orystildi qaýym bóten memlekettiń azamattary bolyp shyǵa kelmek. Joldastar, bulaı etýge bolmaıdy ǵoı», dedi.
Al endi bir halyq qalaýlysynyń: «Tek qazaq qana Qazaq KSR-iniń nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bola alatyny jónindegi usynysty maǵan qatysty alǵanda azamattyq teńquqylyqqa jasalǵan qııanat deýge bola ma, joq pa», degen suraǵyna oraı depýtat S.Sartaev oǵan Qazaq eliniń Prezıdenti «memlekettik tildi jáne ultaralyq kelisim tilin qatar meńgergen adam» bola alatyny jóninde zańda taıǵa tańba basqandaı jazýly ekenin eskertti.
Men ádeıi, etıka saqtap jáne ol ýaqyttyń alysta qalǵanyna, zaman-tóreshi bárin áldeqashan óz ornyna keltirgenine baılanysty qazir olardyń atyn atap, túsin tústeýdi jón kórmedim.
Árıne, olardyń mundaı batyl sóıleýiniń ar jaǵynda qoltyǵyna sý búrketin syrtqy kúshterdiń bar ekenin de birden ańǵardym. Biraq maǵan qatelesýge de, ashýǵa boı aldyrýǵa da bolmaıtyn edi. Sol kezdegi Joǵarǵy Keńes depýtattary, el aǵalary, belgili zańger, ǵylym qaıratkerleri S.Zımanov, S.Sartaev, Á.Kekilbaev, M.Qozybaev, О́.Joldasbekov, t.b. depýtattardyń ornyqty, dáleldi jaýaptaryna qaramastan, zań jobasyn eki kún boıy talqylaǵan depýtattar ortaq mámilege kele almady.
Talqylaý ábden tyǵyryqqa tirelgen kezde 16 jeltoqsan kúni tústen keıin men Joǵarǵy Keńeske kelip, depýtattarǵa mán-jaıdy ózim túsindirip, olardyń bul sheshimin búkil Qazaqstan halqy, kúlli álem jurty kútip otyrǵanyn bylaısha jetkizdim: «Bul zańdy qabyldaýymyz kerek, óıtkeni jalǵyz biz ǵana qaldyq. Kópultty Qazaqstan halqynyń aldynda bizdiń arymyz taza. Bul – barlyǵy ár sózine úńile otyryp oqıtyn mańyzdy zań. Meniń saılaýaldy baǵdarlamam, biz sheshkeli otyrǵan barlyq máselelerdiń túıini – osy. Basty másele – memlekettik táýelsizdik máselesi. Artyq shúıligýdiń, eshqandaı mán-mańyzy joq sózderdi qosýdyń qajeti joq. Zańdy osy kúıinde basym kópshilik daýys arqyly qabyldaý kerek dep sanaımyn. Barshańyzdan osyǵan beıildilik bildirýlerińizdi suraımyn».
Osy sózden keıin qarsy sóılegen depýtattardyń birazy sabasyna túsip, zań jobasy kópshilik daýyspen qabyldandy. Bul bárimiz kópten kútken aıshyqty mezet, tarıhı oqıǵa edi. Táýelsizdik bizge ońaılyqpen kelgen joq. Aldyn ala oılastyrýmen, zor uıymdastyrýshylyqpen, qapysyz daıyndyqpen júzege asty.
Biz táýelsizdikke beıbit jolmen qol jetkizsek te, oǵan barar jolda babalar qany az tógilgen joq. Táýelsizdik sol kıeli qannyń óteýi edi. Men munyń bárin biz sengen, tárbıelegen búgingi jas urpaq bilsin, sanasyna sińirsin dep ádeıi jazyp otyrmyn.
Táýelsizdikti jarııalaý ońaı emes, ony búkil álemge moıyndatý odan da qıyn edi. Men Qazaqstan táýelsizdiginiń osyndaı bıik deńgeıde moıyndalýyn da aldyn ala oılastyryp qoıǵan edim», deıdi Elbasy
