Barlyǵymyz táýelsizdik alǵan 90-jyldardyń kýágerimiz, men 1991 jyly mektep tabaldyryǵyn attaǵan oqýshy edim. Táýelsizdikpen ósip, egemendikpen erjettik. Qandaı qıyn kezeńdi artqa tastap, búginde qaı sala bolsyn aýyz toltyryp aıtarlyq jetistikterimiz bar. Osy jetistikterdiń ózeginde Elbasymyzdyń halqymyz úshin jasaǵan mańyzdy memlekettik sheshimderi ári batyl reformalary tur.
Elbasy elimizdiń bilim salasyna kóp kóńil bóldi. Sonyń arqasynda bilim jáne ǵylym elimizde jańasha qarqynmen damydy. Memleketimizdegi bilim salasyna qatysty saıasaty áý bastan durys júrgizildi. Tuǵyrly táýelsizdigimizdiń alǵashqy kezeńinen Elbasy memleket damýynyń negizgi mejesi ári temirqazyǵy retinde bilim men ǵylym salasyn aıqyndady. Únemi jańashyldyqqa umtyldy, sóıte tura óz mentalıtetimizdi, biregeı bolmysymyzdy joǵaltpaýǵa kóp nazar aýdardy.
Ýaqyt pen keńistik úshin 30 jyl – nebári qas qaǵym sát. Biraq osy aralyqta Elbasymyz halqymyzdy barlyq qıyndyqtan aman-esen saqtap, elimizdiń abyroıyn asqaqtatyp, bilim men ǵylym salasynda zor tabysqa jetkizdi. Sonyń negizinde 30 jyldyq qalyptasý men damýdyń memlekettik tarıhynda bilim salasy elimizdegi áleýmettik, ǵylymı-tehnıkalyq jáne ıntellektýaldy kapıtaldy damytýdyń sheshýshi faktoryna aınaldy.
Táýelsizdik jyldarynda Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen júzege asyrylǵan ınnovasııalyq jobalar jastarǵa jańa múmkindikterge jol ashty, jan-jaqty damýdy qamtamasyz etti.
Búgingi tańda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdi odan ári órkendetý jolynda tıimdi reformalardy sabaqtastyqpen jalǵastyrý ústinde.
Elbasy «Táýelsizdik taǵylymy» maqalasynda: «Táýelsiz elimizdiń basty baılyǵy – adam. Memleketimizdiń tiregi de, altyn dińgegi de – Qazaqstan halqy. Men boıymdaǵy qýat, qyzmetimdegi tájirıbe, oıymdaǵy nár – bári-bárin halqyma qyzmet etýge jumsap kelemin. Sol úshin táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynan beri taǵdyr talaıymen dúnıeniń tórt buryshyna tarydaı shashylǵan mıllıonnan astam qandasymyzdy atamekenge aldyrdym. Bul aıtar aýyzǵa ǵana ońaı. Jer betinde halqynyń sany mıllıonǵa jetpeıtin qanshama memleket bar. Biz osynshama qandasymyzdy shetelderden aldyryp qana qoımaı, basyna – baspana, ózine – jumys, urpaǵyna bilim berdik. Bul is áli de jalǵasyn taba beredi. Osynyń bári táýelsizdiktiń arqasynda ǵana múmkin bolǵanyn umytpaýymyz kerek. Elimiz táýelsizdiktiń otyz jyly ishinde kóptegen qıyndyqty eńserip, ulan-ǵaıyr tabystarǵa qol jetkizdi. Alda alar asýlarymyz ben baǵyndyrar bıikterimiz de, yqtımal syn-qaterler de az emes», dep atap ótti.
Rasynda, qazirgi ómir súrip jatqan zamandy fýtýrologter «qysqa kókjıekter kezeńi» nemese «týrbýlentti ýaqyt» dep ataıdy. Pandemııa kezeńinde únemi ıkemdelýdi, jaǵdaıǵa qarap tez sheshim qabyldaýdy úırenip kelemiz. Qazirgi tehnologııalardyń bilim berýge tıgizetin áseri, qundylyqtar daǵdarysy, ǵalamdyq aqparattyń tolqyny, ekonomıka men eńbek naryǵy jańa sheshimderdi izdeýge negiz bolary sózsiz.
Bul turǵyda Elbasymyz: «Jahandyq jańa trendterdiń qatarynda bolý úshin biz «Bolashaq» baǵdarlamasyn jasap, jastarymyzdy álemniń eń úzdik ýnıversıtetterinde oqyttyq. Al qarajat jetkiliksiz bolǵan ótken ǵasyrdyń 90-jyldary biz stýdentterdiń oqý aqysyn, júrip-turýy men kúnkórisin tólep berdik. Osy ýaqytqa deıin el ıgiligi úshin 15 myńnan astam maman daıarlandy. Olar óz Otanynyń qamqorlyǵyn sezinip, elge qyzmet etip, bizdiń úmitimizdi aqtaıdy dep senemin. Keıinnen álemdik deńgeıdegi joǵary oqý orny – Nazarbaev Ýnıversıteti, Nazarbaev zııatkerlik mektepteri jelisi, aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy startaptarǵa arnalǵan «Astana-hab» halyqaralyq tehnoparki ashyldy. Bizdiń jastar osyndaı ilgerishil ózgeristerdiń kósh basynda bolýy qajet», degen oıy arqyly ǵalamdyq básekege qabiletti daryndy jastarymyzǵa aldaǵy 30 jylda eldigimizdi nyǵaıtýdyń jańa kezeńinde úlken senim artyp otyr.
Shynymen de, elimizde táýelsizdik jyldary myńdaǵan mektep pen balabaqsha boı kóterdi, ustazdardy mártebesine saı qoldaý jáne yntalandyrý sharalary turaqty ósýde. Joǵary oqý oryndaryn zamanǵa saı damytý, ǵalymdarymyzdyń izdenisine qajetti granttar bólý, «Bolashaq» baǵdarlamasy, «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri», Nazarbaev Ýnıversıtetin qurý bilim salasyn damytýǵa arnalǵan ınnovasııalyq sheshimder bolǵany ras. Nazarbaev zııatkerlik mektepteri jelisi jáne Nazarbaev Ýnıversıteti Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵynda elimizdiń ulttyq brendi retinde qalyptasyp, Qazaqstannyń ıntellektýaldy elıtasyn tárbıeleýdiń irgetasy retinde memleket tarıhynda orta bilim, joǵary bilim men ǵylym júıesin damytýǵa negiz boldy, mektepterdi, ýnıversıtetterimiz ben ǵylymdy damytýdyń jańa kezeńine jol ashty. Endigi meje – Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń deńgeıinde sapaly úzdik bilimge qoljetimdilikti qamtamasyz etý, sonymen qatar Nazarbaev Ýnıversıteti tájirıbesi negizinde 2 ozyq óńirlik joǵary oqý ornyn qurý, ǵylymdy qoldaý, zııatkerlik áleýetti damytý úshin básekege barynsha qabiletti 20 joǵary oqý ornynyń bazasynda akademııalyq artyqshylyq ortalyqtaryn qurý.
Qandaı eńbek naryǵy ornap, postmodernıstik, aqparattyq jáne postaqparattyq kezeńde qandaı qaıshylyqtar bolsyn, devalvasııaǵa ushyramaıtyn basty qundylyqtar – adamnyń bilimi, adamgershilik jáne rýhanı áleýetin kórsetetin tárbıesi, qalyptasqan daǵdysy, quzyrettiligi, áleýmettik ortada óziniń jetilýi. Mine, táýelsizdik jyldarynda bilim men ǵylymdy damytýda izgi bastamalardy kóterip, jastarǵa únemi senimi men mol múmkindikterge jol ashqan úlken júregi jáne batyldyǵy úshin Elbasyna azamattyq rızashylyǵymdy bildiremin!
Tuǵyrly Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵy barshamyzǵa qutty bolsyn! Aıtýly jaqsylyqtar, jańa jetistikter mol bolsyn.
Juldyz SÚLEIMENOVA,
Májilis depýtaty
