Ferroqorytpa zaýytynyń qurylysy bastaldy

Zamanaýı zaýyt 94,5 MVA-lyq 4 peshten turady. Onyń eń joǵary óndiristik qýaty – jylyna 240 myń tonna joǵary sapaly ferrosılısıı óndirý. Tolyq avtomattandyrylǵan jańa kásiporyndy iske qosý 2023 jylǵa josparlanǵan. Ká­siporyn ferrosılısııge degen jahandyq suranysty qanaǵat­tandyrý úshin salynyp jatyr. EkibastuzFerroAlloys kompanııa­sy Eýropa, Ońtústik-Shyǵys Azııa, Soltústik jáne Ońtústik Amerıka naryqtarynda óz ónimderin satýdy josparlap otyr. Daıyn ónimdi ótkizýge arnalǵan tıisti kelisimder men ofteık kelisimsharttar jasaldy. Aldyn ala esepteýlerge sáıkes, eksport qunynyń kólemi jylyna 76 mlrd teńgeni quramaq.

– Kásiporynnyń Ekibastuz qalasyn jańǵyrtýda strate­gııalyq mańyzy bar. Joba ekolo­gııalyq turǵydan taza bolyp sanalady. О́ıtkeni qaldyqtardan mıkrokremnez óndiriledi. Ol da álemdik naryqta suranysqa ıe. Jańa zaýyttyń ónimi álemdik standart­tyń barlyq talapta­ryna tolyq sáıkes keledi jáne 100 paıyz eksportqa baǵ­dar­lanǵan. Biz aldymyzǵa órshil maq­sattar qoıyp otyrmyz. Iаǵnı eksport geografııasyn álem­­niń 52 eline deıin ulǵaıtý jáne fer­rosılısııdiń álemdik na­ryǵynda kóshbasshy pozısııaǵa ıe bolý. Joba óńirdiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi jáne qalanyń bilikti teh­­nıkalyq mamandaryn ustap qalýda mańyzdy ról atqarady, – deıdi EkibastuzFerroAlloys JShS aksıoneri Erlan Nyǵ­matýlın.

Jańa kásiporyn «Ekibastuz GRES-1» JShS-niń janynda ornalaspaq. Bul shıkizat pen elektr energııasy kózderine jaqyn ornalasqandyqtan óndiris qaýipsizdigin qamtamasyz etedi.

– Osydan bir aı buryn Pavlodar oblysynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jumys saparymen bolyp, monoqalalardy damytý jóninde keńes ótkizdi. Eske sala keteıin, bıyl Memleket basshysy bizdiń monoqalamyz – Ekibastuzdy damytýdyń Keshendi josparyn ázirleýdi tapsyrǵan bolatyn. Bul jospardaǵy iri ınvestısııalyq jobalarynyń biri – EkibastuzFerroAlloys kompanııasy júrgizetin ferroqorytpa óndirý zaýytynyń qurylysy. Ony júzege asyrý Ekibastuzdy damytý jospary bekitilgennen keıin birden bastaldy. Bul Prezıdenttiń iri ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý jónindegi tapsyrmasynyń oryndalǵanyn kórsetedi. El Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańynda zamanaýı kásiporyn qurylysynyń bastalǵany týraly habarlaý eki ese jaǵymdy. Joba 800 adamdy turaqty jumyspen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Jańa kásiporynnyń jumysy esebinen ferrosılısııdiń shıkizattyq emes eksport kólemi 4 ese ósedi dep kútilýde. Joba respýblıkalyq Indýstrııalandyrý kartasyna jáne Pavlodar oblysynyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti qoldaý kartasyna engizilgen. Jańa kásiporynnyń ashylýy ekonomıkany ártarap­tandyrýǵa jáne bizdiń aımaqtyń, sonymen qatar tutas eldiń damýy­na oń áser etetinine senimdimin, – deıdi Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov.

EkibastuzFerroAlloys JShS aksıonerleriniń biri Davıd Kemertelıdzeniń aıtýynsha, álemdegi ferrosılısıı naryǵy turaqty. О́ıtkeni ol iri tonnajdy ferroqorytpalar klasyna jatady.

– Onyń jahandyq qajettiligi tu­raqty bolyp qalady.­ Son­dyqtan biz muny óte perspek­tıvaly baǵyt dep sanaımyz. Eki­bas­tuzdaǵy kadrlyq áleýettiń joǵarylyǵy da jobany tabysty iske asyrýdyń kepili bolmaq. Joba tabysty bolatynyna jáne belgilengen merzimde iske asyrylatynyna senimdimin. Osyndaı iri ınvestısııalyq jobalardyń bolýy, oǵan ınvestorlardyń belsendi qatysýy Qazaqstandaǵy ınvestısııalyq ahýaldyń qo­laıly ekenin kórsetedi. Sondaı-aq bul Úkimet tarapynan ınves­torlardy qoldaýdyń naq­ty mysaly, – deıdi Davıd Kemertelıdze.

Onyń pikirinshe, ónimniń ózindik qunyndaǵy qazaqstandyq qamtý úlesi 96 paıyzdy quraıdy. Sebebi óndiris úshin negizgi resýrstar Pavlodar oblysynan alynady.

Kásiporyn quryltaı­shy­la­ry­nyń aıtýynsha, zaýyttyń teh­nı­kalyq jabdyqtalýy bar­lyq álemdik sapa standarttaryna sáıkes kelmek. Osyndaı júıe boıynsha uqsas jobalar (YDD Corporation JShS jáne Qaz Carbon JShS) Qaraǵandy qalasynda iske asyrylǵan.

– Ekibastuzdaǵy jańa fer­ro­qorytpa zaýytynyń qury­lysy aksıonerler tobymen birlesken alǵashqy jobamyz emes. Buryn Qaraǵandy oblysynda ferroqorytpa zaýyttary men aglomerasııalyq fabrıkalardy iske qosý kezinde yntymaqtasqan edik. Eki joba da óńir úshin, tutas el úshin tabys­ty, ekonomıkalyq turǵydan da, áleýmettik turǵydan da mańyzdy boldy. Sondyqtan tolysqan tájirıbe men tıisti quzyretter qazaqstandyq metallýrgııany álemdik ındýstrııanyń jańa deńgeıine shyǵara alatyn osy jobany tabysty iske asyraryna senimdimiz, – deıdi Qazaqstan damý bankiniń basqarma tóraǵasy Abaı Sarqulov.

Qazaqstan damý banki jobanyń áleýmettik quramdas bóligine erekshe nazar aýdaratyndyqtan, A.Sarqulov Ekibastuzdaǵy jańa zaýyttyń damý ındeksi jaq­sy ekenin atap ótti. Zaýyt eko­nomıkalyq turǵydan da, áleý­met­tik jaǵynan da aımaqtyń damýyna oń áser etpek.