Egemen elimizdiń 30 jyldyq tarıhyn tarqatyp, jetken jetistikterimizdi túgendedik. Áli de atqarylar sharýa men jospar kóp, baǵyt, maqsat-mindetter aıqyn. El irgesin bekitip, táýelsizdikti nyǵaıta túsý jolyndaǵy baǵyt-baǵdarlar, qadamdar naqtylandy.
Májilis jańardy
Jyl basy Qazaqstan Parlamenti Májilisi men jergilikti ókildi organ – máslıhattardyń saılaýymen bastaldy. Nátıjesinde, Parlament Májilisiniń VII shaqyrylymyna 7 paıyz mejeni baǵyndyrǵan úsh saıası partııa ótti. Olar Nur Otan partııasy, Qazaqstannyń «Aq jol» demokratııalyq partııasy jáne Qazaqstan halyq partııasy. Parlamenttik tájirıbede alǵash ret partııalyq tizimge áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota engizildi. Máslıhat saılaýy da birinshi ret partııalyq tizim boıynsha ótti. Bul sheshimder eldegi saıası partııalardyń básekesin arttyryp, oń ózgeristerge bastaıdy degen senim mol.
Jalpy, saılaý naýqanynyń tartysty bolǵanyn, saıası partııalardyń belsendiligin atap ótý kerek. Muny Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta rastady. Memleket basshysy VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde saılaý naýqany karantın shekteýlerine qaramastan, tartysty ári básekege toly bolǵanyn jetkizdi.
Elimizde júrip jatqan reformalardyń mańyzdy bóligi saıası jańǵyrýǵa baǵyttalǵany belgili. Al osy tusta el Parlamentine artylǵan senim zor. Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde uzaq merzimdi jetistikke jetýdiń basty sharty – reformalardy sapaly zańdar arqyly júrgizý degen edi.
Alǵash ret aýyl ákimderi saılandy
Júrgizilip jatqan saıası reformalar «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrýda úlken ról oınamaq. Sebebi ózgeris jergilikti oryndarda, aýyl, aýdandarda bastalýy kerek degen pikir bar. Sol sebepti de elimizde alǵash ret aýyl ákimderin tikeleı saılandy. Bul bıylǵy saılaý júıesine engen jańashyldyqtardyń biri boldy. Sebebi eldegi demokratııany nyǵaıtý úshin árdaıym ózgeris pen damý qajet ekeni anyq. Aýyl ákimin aýyl halqy tańdaý kerek degen sheshim jaqsy qabyldandy. Jalpy, bul bastamany el Prezıdenti byltyrǵy halyqqa Joldaýynda kótergen-di. Qasym-Jomart Toqaev bul saıası shara, eń aldymen, aýyl turǵyndarynyń múddesi úshin jasalyp jatqanyn jetkizdi. Bul – eldegi saıası reformalarǵa serpin berip qana qoımaı, shalǵaı eldi meken turǵyndaryn el basqarý jáne sheshim qabyldaý úderisine tartýdy kózdegen shara. Qazirgi aýyl ákimderiniń 50 paıyzy jańadan saılandy. Memleket basshysy VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasyndaǵy sózinde aýyl ákimderin saılaǵannan keıin aýdan ákimderin saılaýǵa kóshýge bolady degeni esimizde.
Saıası reformalar legi munymen toqtamaıtyn sekildi. Jaqynda Prezıdent kómekshisi Erlan Karın bul úrdis kelesi jyly da jalǵasatynyn jetkizdi. «Jalpy, Prezıdent usynǵan barlyq saıası jańashyldyqtar boıynsha aýqymdy ári josparly jumystar júrgizilip jatyr. Sondyqtan saıasat jáne quqyq qorǵaý salalarynda naqty ózgeristerdi júzege asyrý baǵyty 2022 jyly da saqtalady», – dep jazdy E.Karın Telegram kanalynda.
Sondaı-aq Saılaý týraly zańǵa engizilgen ózgerister qatarynda saılaý bıýlletenderinde «Bárine qarsymyn» degen baǵannyń bekitilýi de bar. Bul saıası partııalarǵa ǵana emes, Úkimet, saıasatkerler men áleýmettanýshylar úshin elektorattyń kózqarasyn anyqtaýǵa kómektesetin tetikterdiń biri bolsa, el turǵyndary úshin azamattyq ustanymyn bildirýge múmkindik bermek. Sondaı-aq osyǵan deıin saılaýǵa nemquraıdy qaraǵan azamattardyń saılaý ýchaskesine kelýine, saılaýshylar arasynda belsendilikti arttyrýǵa da sep bolmaq.
«2021 jyl elimiz úshin kezekti reformalar jyly boldy. Áýel bastan saıası blok pen quqyq qorǵaý problematıkasy qarqyndy ózgeristerdiń salasyna aınaldy», dedi E.Karın.
Joǵaryda depýtattyq mandattardy bólý kezinde áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota zańnamalyq túrde bekitilgenin atap óttik. Memleket basshysy sondaı-aq erekshe muqtajdyqtary bar adamdardy qosa otyryp, partııalardyń saılaý tizimderindegi azamattardyń kvotasy sanattarynyń tizbesin keńeıtýdi usyndy. Atalǵan normalar boıynsha zań jobasy da ázirlendi.
Bıylǵy Joldaýda sondaı-aq jergilikti bıliktiń jumysyn jaqsartý men halyqpen baılanysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar usynys aıtyldy. «Halyq únine qulaq asatyn memlekettiń» basty qaǵıdaty – memlekettik apparat azamattar múddesi úshin jumys isteýge tıis. Bul birinshi kezekte jergilikti bılikke qarata aıtylyp otyr», dep atap ótti Memleket basshysy.
Prezıdent ákimdikterdiń halyqpen qarym-qatynasyna, olardyń máselesin sheshýge qatysty syn da aıtqan edi. «Turǵyndarmen tikeleı qarym-qatynas jasap, olardyń problemalaryn shuǵyl sheshýmen dál osy ákimdikter aınalysady. Biraq árdaıym osylaı bolyp jatqan joq. Joǵary basshylyqtyń óńirlerde qabyldanǵan sheshimderdi túzetýine, tipti keıde solardyń ornyna sheshim qabyldaýyna týra keledi», dedi Prezıdent halyqqa Joldaýynda. Bıyl eldiń nazaryn aýdarǵan keıbir óńirlik máselelerdiń Prezıdenttiń pikir bildirip, tapsyrma bergeninen keıin ǵana sheshilýi bul máseleniń ózekti ekenin jáne sheshimin bir jylda tabý múmkin emes ekenin kórsetkendeı. Sol sebepti óńirlik saıasatty jetildirý boıynsha mańyzdy qadamdar kelesi jyly da jalǵasyn tabýy zańdy. Memleket basshysynyń «Túrli deńgeıdegi ákimderdiń batyl ári derbes qadam jasaýǵa qabileti jetpeı jatady. Olar ortalyqqa jaltaqtap jumys isteıdi», deýi jergilikti bılik ókilderine qatysty aıtylǵan mańyzdy syndarynyń biri boldy.
Saıasattaǵy sabaqtastyq
Eldegi aıtýly saıası oqıǵalardyń biri Nur Otan partııasynyń tóraǵalyǵyna qatysty boldy. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev Nur Otan partııasy tóraǵasy ókilettigin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevqa berý týraly sheshim qabyldaǵanyn jarııalady. Partııanyń negizin qalap, 30 jyl boıy tóraǵalyq etken Elbasynyń bul sheshimi qoǵamda jaqsy qabyldandy.
«Nursultan Nazarbaev aldaǵy 30 jyldyń ishinde kóptegen jetistikke qol jetkize alatyndyǵymyzǵa senim bildirdi. Sol jetistiktermen qatar eldegi beıbitshilik pen turaqtylyq ta qatar damýǵa tıis. Elbasy atap ótken basty tezısterdi júzege asyrýdyń qadamy retinde saıası bılik tranzıtiniń beıbit túrde ótýine kýə bolyp otyrmyz. Onyń dəleli Elbasy Nur Otan partııasynyń tóraǵalyǵyn Prezıdentke berip otyr. Partııa tizginin Prezıdenttiń alýy – el bıleý saıasatynyń birizdilikpen jalǵasýynyń belgisi», dep atap ótti Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty Áleýmettik-saıası zertteýler bóliminiń basshysy Indıra Rystına.
Qazaqstan ustanǵan saıası jańǵyrý baǵyty boıynsha bıyl atqarylǵan jumystyń birqataryn atap óttik. Elimizdiń saıası qurylymyn jetildirý boıynsha jumys kelesi jyly da jalǵasatynyn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa Joldaýynda naqty aıtty. Bul baǵyttaǵy jumystardyń bir bóligi Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi sheńberinde júrgiziletini belgili. Bıylǵy jańashyldyqtar demokratııa qundylyqtaryn nyǵaıtýdy kózdeıtin jasampaz memlekettiń, saıası júıeniń aıqyn baǵyt-baǵdaryn kórsetkendeı.
