О́risten qaıtqan enesin izdegen qozy-laq mańyrap, sıyr móńirep, saýynnan bosaǵan bıeler qulyndarymen shurqyrap azan-qazan bolady. Azdan soń búıirden qyzaryp kún batady. Sóıtip, keshki sharýanyń bári yńǵaılanǵannan keıin dalada otyryp tamaq ishemiz. Dalada ishken as qandaı sińimdi, tez toıamyz. Sosyn ájem «baıaǵyda...» dep ǵajaıypqa toly áńgimesin bastaıdy. Bala kezimnen kóńilimde qalyp qoıǵan osy kórkem kórinis jaqynda taǵy esime tústi. Oǵan sebep bolǵan kórnekti keskindemeshi, Qazaqstannyń halyq sýretshisi Sabyr Mámbeevtiń «El esinde» atty eńbegi.
Bul kartınada avtor qaımaǵy buzylmaǵan qazaqy aýyldy ǵana emes, ondaǵy adamdardyń beınesi arqyly ulttyq bolmysymyzdy aıshyqty bederlegen. Kók maısasy jaıqalǵan jaılaý, arǵy jaǵynan zańǵar taýlardyń sulbasy aǵarańdaıdy. At ústindegi otaǵasynyń aldynda kishkentaı balasy otyr, oǵan kelinshegi óz atynyń noqtasyn ustatyp jatqan sekildi. Jerde tóselgen kilemshede aq kımeshek kıgen áje urshyq ıirip otyrsa, onyń qasynan aq qalpaq kıip, qolyna kese ustap sýsyn iship, moldasoqynyp otyrǵan jetkinshekti kóresiz. Segiz qanat kıiz úı men shelek kótergen jas qyz balanyń beınesi de kózińizge jyly ushyraıdy. Sýretke qarap otyryp, quddy ózińiz osy aýyldan keshe kelgendeı tamasha sezimdi bastan keshesiz. Bul týyndy ótken ǵasyrda jaryqqa shyqsa da, túrli zaman talqysynan ótken halqymyzdyń boıynda saqtalyp qalǵan qazaqy minez, bekzat bolmys, kisilik pen kishilik sekildi asyl qasıetterimizdi boıaý tilimen ásem sóılete bilgen sýretshiniń sheberligine tánti bolasyz.
Jalpy, aıtýly qylqalam sheberiniń shyǵarmashylyǵynda aýyl ómiri men onyń sulý tabıǵaty ár qyrynan jarasymdy kórinis tapqan. Ásirese avtor tabıǵatty beıneleýge sheber, peızajdary óte kórkem. Máselen, 1965 jyly salǵan «Kóktem» atty jumysy da joǵaryda aıtyp ótken kartınamen uqsas. Aspanmen tiresken bıik taýlar, onyń etegindegi bir shoq aǵashtyń túbinde áńgimelesip otyrǵan er men áıel...onyń bergi jaǵyndaǵy úsh jylqy tur qańtarylyp, onyń bireýi – qulyndy bıe. Kishkentaı qulyn enesin emip, rahatqa batyp tur... Osy kórinistiń ózi adamdy áserli sezimge bólep, búginde alys qalǵan aýylyńdy saǵyndyrady.
Sabyr aǵamyzdyń tabıǵaty syrshyl, ony «Suhbat» (1954), «M.Áýezov» (1957), «Taýda» (1957), «Qonys aýdarý» (1959), «Meniń qalamda» (1959), «Tereze aldyndaǵy qyz» (1961), «Kóktem» (1965), «Jastar» (1968) jáne taǵy basqa peızajdary men portretterinen baıqaımyz. Bulardy beıneleý ónerimizdiń qazynasyna qosylǵan súbeli dúnıeler dep aıtýǵa bolady.
Qylqalam sheberiniń qoltańbasyn daralaǵan eńbekteriniń biri –«Taýda» men «Kıiz úı» kartınasy. Ol kezinde odaq kóleminde joǵary baǵalanyp, «Iýnost» jýrnalynda jarııalanǵan. Belgili sýretshi Sergeı Gerasımov avtordyń osy týyndylary týraly 1958 jyly Máskeýde ótken qazaq óneriniń onkúndiginde: «S.Mámbeevtiń polotnolary týǵan halqynyń bolmysynyń qýanyshyna toly. Beıneleý máneri ózgeshe atmosferaǵa toly sándi, olar jaryqpen, kúnmen, ashyq tústermen tolyqtyrylǵan... Ulttyq boıaýymen qatar óziniń emosıonaldyq keıpimen zamanaýı bolyp keledi» dep aıtypty.
Sabyr Mámbeev − Almatydaǵy Gogol atyndaǵy kórkem sýret ýchılıshesin aıaqtaǵasyn qazirgi Sankt-Peterbýrgtegi I.Repın atyndaǵy keskindeme, músin jáne sáýlet óneri ınstıtýtyna túsip, bilikti mamandardan dáris aldy. Ol kisiniń taǵy bir qyry – qoǵamdyq qyzmeti. Talantty azamat 28 jasynda Qazaq KSR Sýretshiler odaǵynyń tóraǵasy bolyp saılanyp, osy qyzmetti uzaq jyldar atqaryp, onyń uıytqy bolýymen oblys ortalyqtarynda sýretshiler men músinshilerge arnalǵan sheberhanalar, mýzeıler men kórme zaldary ashyldy. Elimizdiń alty qalasynda sýretshiler úıi salyndy.
Kórnekti tulǵanyń eńbekteri elimizge ǵana emes shet memleketterge de jaqsy tanymal. Onyń «Taýda» atty kartınasy Máskeýdegi Shyǵys halyqtarynyń óner murajaıynda tursa, «Kıiz úı» týyndysy Tretıakov galereıasynyń jeke jınaǵyna engen. Birqatar týyndylary Ábilhan Qasteev atyndaǵy memlekettik óner mýzeıinde saqtalǵan.
