Shıkizat sektory óte mańyzdy bolyp tabylatyn Qazaqstandy bizdiń munaı men gaz, tústi metall sııaqty ónimderimizge syrtqy suranystyń azaıǵany bir qınasa, olardyń baǵasy kúrt túsip ketkendigi taǵy qınady. Osyndaı jaǵdaıda halqy, Otany el úshin týǵan erim dep erekshe senip, sońynan erip, eki tizgin, bir shylbyrdy qolǵa berip otyrǵan Elbasymyz, Ult kóshbasshysy dep ardaqtalyp jatqan Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ekonomıkany ártaraptandyrý, shıkizatqa táýeldilikten qutylý, básekege qabilettiligimizdi arttyrý jónindegi alystan oılastyrǵan saıasatynyń qandaılyq sara saıasat ekendigine kýá bolýdamyz. “Egemen Qazaqstandaǵy” ótken jylǵy bir maqalamyz “Shynyǵyp, shırap shyǵamyz” dep atalǵan edi. Álemdik qarjy daǵdarysynyń qyspaǵynan qutylýǵa qol jetkizgen elderdiń qatarynda aty atala bastaǵan Qazaqstannyń qazirgi hal-ahýaly “Táýbe, táýbe. Til-aýzymyz tasqa” degizgendeı. Biz daǵdarystan shynynda da shynyǵyp, shırap shyǵýǵa aınaldyq. Keshe keshke qaraı Ekonomıkalyq damý jáne saýda mınıstri Janar Aıtjanovamen habarlasyp, mynandaı sandyq derekterdi aldyrtyp edik. Qarańyz.
Qańtar men naýryzdyń arasynda Qazaqstannyń ishki jalpy óniminiń ósýi 7,1 paıyzdy quraǵan.
Osy kezeńde ónerkásip óndirisiniń kólemi 2681,6 mlrd. teńge boldy, bul ótken jyldyń osy aılaryndaǵydan 11,5 paıyz artyq. Munaı óndirý kólemi, gaz kondensatymen qosqanda, 19 744,0 myń tonna boldy, bul ótken jyldyń osy aılaryndaǵydan 8,8 paıyz artyq. Kómir óndirý 12,4 paıyzǵa artty (27 404,7 myń tonna), tabıǵı gaz óndirý 11,5 paıyz (9 653,7 mln. tekshe metr) ósti. О́ńdeý ónerkásibinde 18,7 paıyz ósimge qol jetti. Bólshek saýda aınalymynyń kólemi 10,5 paıyzǵa, kóterme saýda aınalymynyń kólemi 11,9 paıyzǵa artqan. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa kólemi 2009 jylǵy alǵashqy úsh aımen salystyrǵanda 7,3 paıyz ósip, 621,8 mlrd. teńgege jetken. Ár saladan-aq osylaı jalǵastyra berýge bolady.
Úkimettiń 11 mamyr kúni Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen selektorlyq keńes rejiminde ótken otyrysynda bıylǵy jyldyń alǵashqy tórt aıynyń qorytyndysy boıynsha elimizde ishki jalpy ónimniń ósýi 7,6 paıyzdy qurady degen málimet aıtylǵan. Bul derek kúni keshe “Nur Otan” partııasy Saıası keńesi bıýrosynyń otyrysynda qýattaldy. Aıtýly belesterge tartý-taralǵymen barý, ardaqty azamattarǵa laıyqty syı-syıapat kórsetý – halqymyzdyń baǵzydan kele jatqan jaqsy dástúri. Jaqynda jotaly bıikke kóteriletin Elbasymyzǵa da osyndaı iltıpat tanytýǵa tıistiligimiz talas týdyrmaıdy. Nursultan Nazarbaevtyń adamzat tarıhynan oıyp turyp oryn alatyn tulǵalar tobynan tabylatyny búginde aıdaı álemge aıqyn – jıyrma jylǵa da jetpeıtin ýaqyt ishinde qırandydan, qulandydan memleket qurý, qoǵamdy bir formasııadan ekinshi formasııaǵa aýystyrý, ótpeli kezeńdegi qıynshylyqtardan eseńgireı jazdaǵan halyqty tar jol, taıǵaq keshýden aman-esen alyp ótý, eldiń eńsesin kóterý, aıaǵynan tik turǵyzý, alys ta, jaqyn da, Batys ta, Shyǵys ta moıyndaıtyn, sanasatyn, qurmetteıtin elge aınaldyrý, san túrli sebepterge baılanysty birneshe ǵasyr boıynda dúnıejúzilik órkenıetten shettetilip qalǵan eldi jer-jahanǵa tanytý, tipti EQYU tarıhynda tuńǵysh ret azııalyq memleket, tuńǵysh ret TMD memleketi, tuńǵysh ret halqynyń negizgi bóligi musylman dinin ustanatyn memleket, tuńǵysh ret túrki tildes ult uıystyryp otyrǵan memleket Eýropaǵa tóbe bı bolatyndaı jaǵdaıǵa jetkizý tek shynaıy reformatordyń, ulttyń uly perzentiniń ǵana qolynan keledi. Muny dáleldeýdiń ózi artyq. Keshe Parlament qabyldaǵan sheshim, ıýrısprýdensııa tilimen aıtsaq, de-fakto jaǵdaıdy de-ıýre jaǵdaıyna aýystyrý ǵana, aıdan anyq nárseni zań júzinde aıǵaqtaý ǵana. Ol mártebe Nursultan Nazarbaevtyń jeke ózine kerek emes, ol mártebe bizge kerek, bizdiń eldigimizge, bizdiń bolashaǵymyzǵa kerek. “Súıer ulyń bolsa sen súı, súıinerge jarar ol” degen Abaı atamyz.
Asyldy taný da, azamatty ardaqtaý da qaı zamanda bolsyn eldiń ózine qoıylatyn syn. Sonda ol búkilhalyqtyq iltıpatymyz qandaı bolýy kerek? Munyń da jaýabyn Prezıdenttiń ózi berdi. Elimizdiń ındýstrııalyq damý máselesin talqylaǵan Aqordadaǵy alqaly jıynda Nursultan Ábishuly mereıtoıǵa qatystyryp: “Negizgi mindet – oıǵa alyp otyrǵan asqaraly jumystardy júzege asyrý” dep basalqaly pikir aıtty. Mine, alǵashqy toqsannyń túpkilikti anyqtalǵan qorytyndylary, alǵashqy tórt aıdyń el boıynsha shyǵarylyp otyrǵan kórsetkishteri bizdiń osy sózge naqty ispen jaýap berýge bet alǵanymyzdy tamasha tanytady. Elbasyna iltıpat kórsetkimiz kelse – elimizge eńbek eteıik. Elbasyna syı-syıapat jasaǵymyz kelse – árqaısymyz óz ornymyzda, óz shama-sharqymyzsha jaqsy jumys isteıik. Elimizge tartýymyz – Elbasyna tartýymyz. Elim degen, jerim degen, halqynyń qamyn jegen erge sol eliniń óskenin, órkendegenin kórgennen, jurtynyń júrekjardy nıetin sezingennen artyq baq ta, baqyt ta bolmaq emes.
Saýytbek ABDRAHMANOV.
