Aımaqtar • 10 Naýryz, 2022

Onkologııa salasynyń negizin qalaǵan Sáken Nuǵmanovtyń esimi jańǵyrdy

510 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Búgin S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıteti áıgili dárigerler men oqytýshylardyń esimderin este qaldyrý dástúrin jalǵastyrdy. Osylaısha Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtyndaǵy QazUMÝ onkologııa kafedrasyna otandyq onkologııalyq qyzmettiń negizin qalaǵan Sáken Nuǵmanovtyń esimi berildi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Onkologııa salasynyń negizin qalaǵan Sáken Nuǵmanovtyń esimi jańǵyrdy

«Búgin onkologtar men radıologtar úshin mańyzdy kún. Onkologııalyq qyzmette talaı maqsattarǵa qol jetkizilgenimen, birqatar máseleler ózektiligin joǵaltqan joq. Qazirgi ýaqytta professor Sáken Nuǵmanuly bastaǵan isti onyń shákirtteri jalǵastyryp jatyr. Onkologııa kafedrasy onkologııalyq kómek kórsetetin barlyq uıymdarda jumys isteıtin mamandardy oqytady. Endigi jerde Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń negizin qalaýshy, professor Sáken Nuǵmanuly Nuǵmanovtyń esimi urpaqtar jadynda máńgi saqtalatyn ǵalymdar, dárigerler men oqytýshylar qatarynan laıyqty oryn aldy», dedi QazOjRǴZI Basqarma Tóraıymy, Qazaqstannyń bas onkology Dılıara Qaıdarova.

Medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Sáken Nuǵmanuly Nuǵmanov Qazaq KSR eńbek sińirgen dárigeri, Búkilodaqtyq onkologtar men akýsher-gınekologtar qoǵamynyń Basqarma múshesi, Qazaqstan onkologtary ǵylymı-medısınalyq qoǵamynyń tóraǵasy, kishi medısınalyq ensıklopedııa redkollegııa keńesiniń múshesi, KSRO HǴA Prezıdıýmy janyndaǵy qaterli isik jónindegi Ǵylymı keńestiń múshesi, Qazaq Keńes ensıklopedııasy redkollegııa keńesiniń múshesi, Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas onkology boldy. 1962 jyly KSRO Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Almaty dárigerler bilimin jetildirý ınstıtýtynyń onkologııa kafedrasyn uıymdastyryp, ony basqardy. 1971 jyly Almaty memlekettik medısına ınstıtýtynyń onkologııa kafedrasynyń negizin qalap, ómiriniń sońyna deıin basqardy.

«Soǵystan keıingi qıyn-qystaý kezeńde bolashaq urpaq úshin bárin jasaǵan, jańa ortalyqtar ashyp, irgeli zertteýler júrgizip, álemdik jáne otandyq densaýlyq saqtaýdyń damýyna zor úles qosqan kórnekti professorlarǵa qurmet kórsetý úshin bıyl biz ýnıversıtette osyndaı arnaıy jobany iske qostyq. Men onkologııa ınstıtýty men onkologııa kafedrasynyń ashylý tarıhyn zerttegende, barlyq respýblıkalarda osyndaı birinshi sanattaǵy onkologııalyq ǴZI ashylǵan kezde tek Máskeý qalasynda ǵana ınstıtýttarmen birge Qazaq onkologııa jáne radıologııa ınstıtýty bolǵany tań qalarlyq jaǵdaı boldy. Olar bizdiń mamandarymyzdyń 25 somnan kóp alatyndyǵymen erekshelendi. Munda biregeı zerthanalar ashyldy, men ózim farmakolog bolǵandyqtan, bul biregeı farmakologııa zerthanasy dep tolyq aıta alamyn. Qazir onkologııany emdeýde qoldanylatyn kóptegen dári-dármekter, olardyń negizderi osy jerde jasaldy. Búgin maǵan Sáken Nuǵmanuly Nuǵmanov atyndaǵy QazUMÝ onkologııa jáne radıologııa kafedrasyna beriletin sertıfıkatty tabystaýǵa ruqsat etińizder. Bul sheshimdi ýnıversıtet Senaty qabyldady. Senat atynan, ýnıversıtet atynan jáne jeke óz atyńyzdan osy sertıfıkatty kafedra meńgerýshisi Dılıara Radıkqyzy Kaıdarovaǵa tabystaýǵa ruqsat etińizder», dedi QazUMÝ rektory Talǵat Nurǵojın.

Uly professordyń esimin berýdiń saltanatty is-sharasyna Sáken Nuǵmanovtyń stýdentteri qatysyp, onyń eńbeksúıgishtigi men dárigerlik, sondaı-aq pedagogıkalyq qasıetterin eske aldy.

S.N.Nuǵmanov ǵylymı, uıymdastyrýshylyq jáne qoǵamdyq qyzmetterimen bárge únemi dárigerlik mindet maıdanynda júrdi. Onyń qatysýynsyz nemese keńesinsiz birde-bir kúrdeli operasııa ótpedi. Ol naýqastardyń senimine ıe bolǵan dáriger jáne Qazaq SSR-niń eńbek sińirgen dárigeri ataǵyna shyn máninde laıyqty tulǵa edi.

«Qurmetti áriptester, men óz sózimdi «Áıteýir» sózimen bastaǵym kelip otyr. Barshańyzdy osy aıtýly kúnmen, bizdiń kafedraǵa uly ustaz Sáken Nuǵmanuly Nuǵmanovtyń esimin berý merekesimen quttyqtaǵym keledi. 1975 jyly hırýrgııa dárigerlerin jetildirý ınstıtýtynyń operasııalyq bóliminde tańerteń operasııa bólmesine kelgenimiz esimde. Operasııalyq ústelde 2 hırýrg tur edi. Sáken Nuǵmanuly operasııa jasap jatty, bul meniń ómir boıy esimde qalǵan kórinis – qazaqstandyq medısınadaǵy eki uly hırýrgtyń bir operasııalyq ústelde meıirbıkege operasııa jasaǵan kezi bolatyn»,  dedi QazUMÝ onkologııa jáne radıologııa kafedrasynyń burynǵy meńgerýshisi Bahyt Qaıdarov.

Bahyt Qaıdarov kafedraǵa Sáken Nuǵmanovtyń esimin berý týraly usynys birneshe ret, aldymen 80 jyldary, sodan keıin 2000 jyldary shyǵarylǵanyn, biraq ýnıversıtet basshylyǵy sol kúnderi bul isti aıaqtamaǵanyn eske saldy.  

Sáken Nuǵmanovtyń qyzy, professor Jámılá Sákenqyzy Nuǵmanova: «Onkologııa kafedrasyna ákemniń atyn berýde men jeke ózimdi baılanystyrýshy jip dep baǵalaımyn. Bul jip úzilmeıdi, urpaqtar sabaqtastyǵy bizdiń medısınalyq mamandyǵymyzdyń negizgi tiregi bolyp jalǵasa bersin» dep rızashylyǵyn bildirdi.