Aımaqtar • 13 Naýryz, 2022

Rektor – kúdikti, ustazdar – úmitti

2390 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Taıaýda Tobyl óńirinde ótken Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalardyń basy-qasynan ult ustazynyń atyn ıelenip otyrǵan Qostanaı ýnıversıtetiniń basshysyn kóre almadyq. Alma Dosjanova mereıtoı kúni ózi basqaryp otyrǵan bilim ordasynda ótken dóńgelek ústel otyrysynda da boı kórsetpedi. Artynsha, ýnıversıtet basshysynyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres qyzmetiniń kúdigine iligip, isti bolǵany týraly jaısyz habar tarady.

Rektor – kúdikti, ustazdar – úmitti

Oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qar­sy is-qımyl departamentiniń má­li­­metinshe, ýnıversıtet rektoryna qa­tysty Qylmystyq kodekstiń 189-ba­by­nyń 3-bólimi boıynsha qyl­mys­­tyq is tirkelgen. Atalǵan bap bo­ıynsha ózine senip tapsyrylǵan bóten mú­likti ıem­de­nip alǵan nemese ta­lan-tarajǵa salyp, jymqyrǵan jaýapty memlekettik la­ýazym atqaratyn adamnyń dúnıe-múlki tárkilenip, eki jyl­dan jeti jylǵa de­ıin­gi merzimge bas bos­­tandyǵyn shekteý, ne sol merzimge bas bostandyǵynan aıyrý ja­zasyna kesi­lýi múmkin eken.

Antıkor qyzmeti, ázirge rektordyń ne jymqyrǵanyny týraly naqty aqparat bergen joq. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń oblystaǵy de­partament basshysynyń orynbasary Rınat Iýsýpovtyń aıtýynsha, QR QPK-niń 201-babyna sáıkes, sotqa deıingi tergep-tekserý derekteri jarııa etilmeýge tıis. Iske qatysty qandaı da bir aqparat eger tergeý múddesine qaıshy kelmese jáne ózge adamdardyń quqyqtary men zań­dy múd­delerine nuqsan keltirmeıtin bolsa, tek pro­kýrordyń ruqsatymen bel­­g­ili bir kólem­de ǵana jarııa etilýi múm­kin.

Alma Dosjanova Ahań atyndaǵy Qos­tanaı óńirlik ýnıversıtetin 2019 jy­l­dyń 25 qańtarynan beri basqa­ryp kelgen. Máseleniń mán-jaıyn ish­t­en bilmekke atalǵan ýnıversıtet­ke qarasty muǵalimder daıarlaıtyn ıns­tı­týt­tyń ustazdarymen sóılesip kór­dik. Pedagogıka ınstıtýtynyń ujy­my buǵan deıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń atyna jáne oblystyq Antıkor qyzmetine 57 adam qol qoıǵan ashyq hat joldapty. Ǵalym-us­tazdar: «Bálkim, janaıqaıymyz Pre­zı­dent­ke deıin jetken bolar. Endi bizdiń de talap-tilegimiz oryndalyp, ádildik or­nap qalar», dep úmittenip otyr.

– О́tken jyldyń qyrkúıek aıynan bastap JOO oqytýshylarynyń jalaqysyn kóterý týraly Prezıdent tapsyrmasy bizdiń ýnıversıtette tolyq oryndalǵan joq. Qazir ǵylym kan­dı­dat­ta­rynyń kesimdi jalaqysy – 170 068 teńge. Eń soraqysy sol, byltyrdan beri eńbekaqy mólsherin belgileýde bizdiń kópjyldyq eńbek ótilimiz eskerilmeı qaldy. Buryn jeke ınstıtýt bolyp turǵanda jylyna 5-6 syıaqy alatynbyz. A.Baıtursynuly atyndaǵy QО́Ý-ge qosylǵaly, mundaı materıaldyq qoldaýdyń bárinen aıyryldyq. Jańa basshylyq jalaqymyzdy qysqartýdyń neshe túrli tásilin oılap shyǵaryp, adal eńbekpen tapqan aılyǵymyzdyń ózin tolyq tólemeı otyr. Mysaly, oqý júk­temesi bólingende stýdent sany 8-den az toptar tıimsiz top dep tanylyp, oqytýshyǵa eńbekaqynyń 50-aq pa­ıyzy tólenedi. Al oqytýshylar, stýdent sanynyń az-kóptigine qaramastan, jumys baǵdarlamasynda josparlanǵan dárister men tájirıbelik sabaqtardy tolyq ótkizedi. Sheshimin tappaı kele jatqan ózge máseleler de tolyp jatyr. Buǵan deıin osy máselelerdiń bárin tizip jazyp, rektordyń ózine qanshama ret ótinish bildirip, talap-tilegimizdi jet­kizdik. О́kinishke qaraı, sonyń bári es­ke­rýsiz qaldy, – dedi ustazdar.

2020 jyly A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti men О́.Sultanǵazın atyndaǵy pedagogıka ınstıtýty birigip, sál keıinirek Qos­ta­naı óńirlik ýnıversıteti bolyp qaıta qurylǵan. Instıtýt ustazdarynyń aıtýyn­sha, sol kezde ýnıversıtet bas­shylyǵy ınstıtýtty bankrottyq jaǵ­daı­da qosyp alǵany týraly má­lim­deme jasapty.

– Al is júzinde ýnıversıtet bas­shy­lyǵy ınstıtýt ǵımaratynan kóp­tegen monoblokty, kompıýterler men noýtbýkterdi, jańa jıhazdardy shy­­ǵaryp alyp ketti. Qazir onyń qaıda tur­ǵanyn da bilmeımiz. Burynǵy ınstıtýt rektory minip júrgen avtokólikti de óńir­lik ýnıversıtettiń basshylyǵy minip júr. Ákimshilik-basqarý korpýsy sheksiz keńeıdi. Mán-maǵynasyz, jumysy mazmunsyz ınstıtýttar men ortalyqtar ashyldy. Tolyp jatqan keńesshiler men kó­mekshiler, qosalqy qyzmetkerler qap­tap ketti. Olar qatardaǵy oqytýshy­lar men dosent-professorlardan 2-3 ese joǵary jalaqy alady. 2019 jyly stýdentter jataqhanasynyń qurylysy qarjy daýymen bastaldy. Biraq sol kezdegi rektor, prorektor, esepshi sııaqty jaýapty adamdar qazir elimizdiń basqa JOO-larynda jumys istep júr. Olar nege zań aldynda jaýapqa tartylmaıdy? Jalaqyny arttyrý, syıaqy taǵaıyndaý máselesin kótergen saıyn únemi «sender ýnıversıtetke boryshker bolyp qo­sylǵansyńdar» degen jaýap alamyz, – deıdi bir top ǵalym-ustaz.

A.Dosjanovaǵa deıin Abaı dańǵy­ly­nyń boıyndaǵy aýdany 4,5 myń sharshy metr bolatyn qos qabatty eńseli ǵı­­maratta ýnıversıtettiń «Bilim orta­ly­­ǵy» dep atalatyn 693 myń kitap qory bar baı ǵylymı kitaphanasy bo­la­­tyn. Birinshi qabatynda abonement bó­limi, ekinshi qabatynda oqý zaly ju­mys istep turǵan bilim orta­ly­ǵy respýblıka bo­ıynsha JOO-ǵa ar­nalǵan kitaphanalardyń eń úzdik bes­ti­giniń qataryna engen. Ýnıversıtet basshylyǵy aýysqan soń, jańa basshy osy kitaphananyń oqý zalyndaǵy kitaptar qoryn basqa jaqqa kóshirip, onyń ornyna óńirlik Smart-ortalyq ashqan. Ortalyq startap jobalar ázirlep, ony tájirıbege engizýdi kózdeıdi. Alaıda kitap­hana meńgerýshisi Jámıla Erja­no­va bul reformanyń stýdentterge qo­laı­­ly ǵy­ly­mı kitaphananyń toz-tozyn shy­ǵar­ǵa­nnan basqa paıdasy bolmady dep sanaıdy.

– Jańa basshysy ýnıversıtetke kitap­­hananyń qajeti joq, ınternette bári bar degen qaǵıdany qalyptastyrdy. Bizden ekinshi qabatty tartyp alyp, oqý zalyn burynǵydan áldeqaıda tar ári yńǵaısyz 2-korpýsqa kóshirdi. Aqyr aıaǵynda bizdi 5 korpýsqa bólip, ydyra­typ jiberdi. Sońǵy úsh jyl bo­ıy biz­diń materıaldyq-tehnıkalyq ta­lap­­­tarymyzǵa eshkim qulaq asqan joq. B­iri­n­shi kýrs stýdentterin oqý ornymen alǵash tanystyrý aptalyǵyna kitaphana kirmegeli eki jyldan asty. Qazirgi 1-2 kýrs stýdentteri bizde kitaphana bar eke­nin de bilmeıdi. Basshylyqqa ki­tap­­hana emes, jalǵa berýge qolaıly keń ǵımarat qana kerek. Saldarynan bi­lik­ti degen 6 kitaphanashy jumystan ketip qaldy. Rektor kitaphana múddesin qorǵamaq bolǵan meni de qýdalap, ýnıversıtet rektoraty men ǵylymı keńesiniń músheliginen shyǵartty. Qazir kitaphana balansynda turǵan 39 kompıýterdiń 13-i ǵana jumys isteıdi. 2006, 2009 jyly shyqqan bul kompıýterlerdiń ózi eskirip, áreń jumys istep tur. Al sońǵy úlgidegi 40 monoblokty «Smart-ortalyqqa» berdi. Bul ortalyqta anda-sanda bir ret alaý­latyp-jalaýlatyp pıar-sharalar ǵana ótetini bolmasa, bosqa tur. Oqý ornynyń kitaphanasyn saqtap qalý jolynda júıkemdi juqartqan kúres júrgizip kele jatqanyma úsh jyldan asty. Biraq ókinishke qaraı, odan esh nátıje shyǵara alar emespin, – dedi 30 jyl boıy kitaphana salasynda qyzmet etip kele jatqan meńgerýshi.

Istiń aq-qarasyn zań oryndary anyq­taı jatar. Al bilim ordasyndaǵy ustaz­dar qaýymy úlken ózgeristen úmitti. Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı óńir­lik ýnıversıteti rektorynyń min­de­tin qazir osy oqý ornynyń prorektory Erbol Isaqaev atqarýda.

Qostanaı oblysy