Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»
Endi sol zańǵa sáıkes engizilgen ózgeristerge toqtalsaq. Biz bas basylymda byltyr «Bilimdini qoldaý – bolashaqty oılaý» taqyrybynda maqala jazdyq. Onda bilimimen shetelderdegi qatarlastarynan oq boıy ozyq shyqqan olımpıadashy balalar men olardy daıarlaıtyn muǵalimderdiń saıystarǵa óz qarajatymen baryp júrgenin, naqty qoldaýdyń keregin jetkizgenbiz. Osy másele zańnamamen sheshildi. Budan bylaı halyqaralyq olımpıadalardyń jeńimpazdary men júldegerleri jáne olardyń tálimgerleri úshin birjolǵy aqshalaı tólemder qarastyrylady. Al halyqaralyq pándik olımpıadalardyń, sondaı-aq halyqaralyq oryndaýshylar konkýrstary, sporttyq jarystardyń jeńimpazdary men júldegerlerine joǵary oqý oryndarynda tegin bilim alýǵa granttar beriledi.
Ekinshi ózgeristiń engizilýine pandemııadan alǵan sabaqtar sebep bolǵan syńaıly. Endigi jerde joǵary bilim berý júıesine jańa onlaın oqytý formasy engiziledi. Soǵan sáıkes JOO-lar oqytýdyń onlaın túrinde belgili bir oqytý baǵyttary boıynsha kadrlardy daıarlaı alady.
Osy jáne ózge de ózgerister jaıly Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov óziniń Facebook-tegi resmı paraqshasynda: «Onlaın oqytý formaty – zaman talaby. Bul rette biliktilik talaptaryna saı oqytýdyń belgili bir baǵyty boıynsha (proktorıng, aqparattyq júıe, sıfrly kontent, kadrlar jáne t.b.) jeke lısenzııa alý mindetteledi. Kelesi ózgeris mektep oqýlyqtaryna qatysty. Qazaqstan tarıhy men Dúnıejúzi tarıhy oqýlyqtary endi elimizdiń barlyq mektebi úshin biryńǵaı jáne bazalyq bolady. Iаǵnı bir oqý baǵdarlamasy jáne bir negizgi oqýlyq. Sonymen birge 2016 jylǵa deıin bolǵandaı, basqa pánder boıynsha oqýlyqtardyń balama nusqalary bolady. Endi stıpendııalar stýdentterdiń shottaryna tikeleı tólenedi dep josparlanyp otyr. Osyǵan deıingi JOO-ǵa aýdaratyn júıe bolmaıdy. Ýáde bergenimizdeı joǵary oqý oryndarynyń granttary úshin qarjylandyrý da stýdentterge tikeleı joldama retinde beriledi. Al keıin qarjyny stýdentterdiń ózderi joǵary oqý oryndaryna tóleıdi», dep jazdy.
Mınıstrdiń málimdeýinshe, zańǵa engizilgen ózgeristerge sáıkes joǵary bilim deńgeıi boıynsha jańadan beriletin lısenzııalar úshin 5 jyl merzim belgilenedi. Buǵan deıin onyń naqty merzimi kórsetilmegen edi. Máselen, 1992 jyly alynǵan lısenzııa barlyq ózgeris pen jańa sharttarǵa qaramastan jaramdylyq kúshin saqtap keldi. Búginge deıin memleket lısenzııa merzimine qatysty talap qoımaǵan. Tolyq lısenzııasynan aıyrylyp jabylǵan joǵary oqý oryndarynyń stýdentterin jáne olardyń jeke isterin basqa ýnıversıtetterge aýystyrý, oqýyn aıaqtamaǵan nemese qorytyndy attestattaýdan ótpegen tulǵalardyń jeke isterin, sondaı-aq osyǵan deıin bilim berý uıymynda oqýdy aıaqtaǵan tulǵalardyń jeke isteri men bilimi týraly qujattarynyń kóshirmelerin memlekettik muraǵatqa ýaqtyly tapsyrý úshin jaýapkershilik engiziledi.
«Kolledjderge akademııalyq erkindik beriledi. Birneshe jyl buryn biz bul reformany joǵary bilim deńgeıinde júrgizdik. Endi kolledjderdiń bilim berý baǵdarlamalary jalpy bilim beretin pánderiniń sıklin qospaǵanda, mınıstrlik bekitken tıptik josparlar men baǵdarlamalar emes, kásiptik standarttar men jumys berýshilerdiń talaptary negizinde qurylady. Muǵalimderdiń mindetti biliktilik arttyrý kýrstarynan ótý merzimi de ózgerip jatyr. Qazir 5 jylda 1 ret, 3 jylda keminde 1 ret ótý usynylady. Búginde bári jyldam ózgeredi, sondyqtan muǵalimderdiń de óz biliktilikterin jıi arttyrǵany abzal», dedi mınıstr A.Aımaǵambetov.
