Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Teńizge tike shyǵa almaıtyn teńdessiz el
Baǵymyzǵa násip bolyp buıyrǵan baıtaq jerimiz ben baı dástúrimiz «Naǵyz qazaq osy, mine, tanyp qoı» dep aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tolaıym tabysymyzǵa arqaý boldy. Osy oraıda Gınness rekordtar kitabyndaǵy jetistikterimizdi jipke tizgendeı tarqatpas buryn aldymen Qazaqstannyń el retindegi óz rekordyn atap ótken jón.
Dúnıejúziniń kartasynan oıyp turyp oryn alǵan toǵyzynshy terrıtorııa – Qazaqstannyń ıen dalasy álemdegi eń bedeldi kitapqa da enýine sebep boldy. Bizdiń elimiz Gınnesste «teńizge tike shyǵar joly joq qurlyqtaǵy eń úlken memleket» bolyp tirkelgen.
Aıryqsha aerobıkalyq jattyǵý
Búgingi tańda álemniń túkpir-túkpirinde birneshe adam birkelki jasaıtyn túrli qımyl-qozǵalys fleshmob retinde trendke aınalyp tur. Osy úrdisti jıyrma jyldaı buryn bastaǵan bizdiń eldiń ulandary taǵy bir rekordty tirkegen eken.
2003 jyldyń 27-shi qyrkúıeginde Qazaqstanda salamatty ómir saltyn nasıhattaý úshin ótkizilgen aerobıkalyq jattyǵý rekordtar kitabyna endi. Eldiń barlyq óńirinde bir mezette 4 mln 845 myń 98 adam radıodan berilgen áýen arqyly qımyldaǵan shara «álemdegi eń kóp adam qatysqan aerobıkalyq jattyǵý» retinde tanyldy.
Eń iri shatyr
Alyp móldir shynydan jasalǵan «Han Shatyr» saýda oıyn-saýyq ortalyǵy álemdegi shatyrly eń bıik ǵımarat retinde Gınnestiń rekordtar kitabyna kirgen. 2010 jyly 6 shildede ashylǵan ǵımarattyń bıiktigi – 150 metr.
Bul sáýlet týyndysy – bir shatyrdyń astynda álem deńgeıindegi saýda, oıyn-saýyqty biriktirgen biregeı ortalyq. Nysan kún sáýlesin ótkizetin móldir shynydan jáne polımerli jabynmen bekitilgen bolat temir arqannan qurastyrylǵan. Arnaıy hımııalyq quram shatyrdyń keńistigin temperatýranyń aýytqýynan qorǵap, nysan ishindegi mıkroklımatty saqtap turady. Osy jáne ózge de tehnologııalardyń arqasynda «Han Shatyr» álemdegi on eko-ǵımarattyń qataryna endi.
Ońtústik polıýske eń tez jetken qazaqtar
Kóship-qonyp tirshilik etken shıraq halqymyzdyń bolmysy qandaı saparǵa bolsyn beıim keledi. Munyń bir dáleli – 2011 jyly jeltoqsanda Qazaq geografııalyq qoǵamy 108 saǵatta 2 308 shaqyrymdy eńserip, Ońtústik polıýske alǵashqy avtomobıl ekspedısııasyn uıymdastyrýy boldy.
Bir qyzyǵy, qazaqstandyqtar bul saparǵa ǵylymı zertteý úshin attanǵan eken. Bir jyldan keıin Gınness kitabynyń komıssary arnaıy sertıfıkat tapsyryp, oılamaǵan jerden bul saıahat rekord dep tanylypty. Osylaısha, «Ońtústik polıýske qurlyq arqyly jetken eń tez ortasha jyldamdyqtaǵy sapar» rekordy da – bizdiń, enshimizde.
«Qara jorǵa» da qara úzdi
2011 jyly 16 jeltoqsanda elimizdiń bir top jastary jappaı «Qara jorǵa» bıin bıledi. Qazaqstan táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan bul fleshmob keıin Gınnesstiń rekordtar kitabyna tirkeldi.
Osylaısha táýelsizdik ulandary egemen elimizdiń atyn ulttyq sıpatymyzdy kórsetetin taǵy bir ulttyq dúnıemizben shyǵardy. Astanadaǵy «Han Shatyr» ortalyǵynda ótken jappaı «Qara jorǵa» bıine 399 jas qatysqan.
Eń mol baýyrsaq
2014 jyly 7 qyrkúıekte Almaty qalasynda jalpy salmaǵy 856 kg bolatyn eń kóp baýyrsaq pisirildi. Baýyrsaqtardy pisirýge 650 kılo un, 650 lıtr ósimdik maıy, 450 lıtr sý, 15 kılo tuz, jáne 15 kılo qant jumsaldy.
Atalǵan rekordty tirkeý úshin Londonnan arnaıy kelgen Gınnesstiń resmı ókili Patelıa Pravına muqııat baqylaǵan.
«Astan úlken emes shyǵarsyń?!»
Qazaq – «astan úlken emes shyǵarsyń?» dep asty erekshe áspetteıtin halyq. Osy sózdi týra maǵynasynda da qabyldaýǵa bolatyndaı álemdegi eń úlken asymyz – «Han Shatyrdyń» eteginde pisirildi. Bul ózimizdiń et asýymyz edi. Atalǵan rekordqa deıin dál osy «Han Shatyrda» álemdegi eń úlken et asylǵan. Biraq Gınnestiń rekordtar kitabynyń resmı ókilderi jylqynyń soıylýyna qarsy bolyp, alǵashqy rekordty sanamaı qoıdy. Áıtse de bul maqsat túptiń túbinde oryndaldy.
2015 jyly 6 shildede elordanyń 17 jyldyǵyna oraı salmaǵy 736 keli tartatyn et asyldy. Bul joly kitaptyń resmı ókilderi jylqy soıýǵa ruqsat berdi. Tamaq úshin úlken taıqazan Túrkistannan arnaıy ákelindi. Onda 700 kılo et, 17 qap pııaz, 300 kılo
qamyr pisirildi. Álemdik rekordtar kitabynyń ókilderi rekordty «Memlekettiń basty ulttyq taǵamynyń daıyndalýy» degen ataýmen tirkedi.
10 myń lıtr qymyz
2019 jyly Qazaqstanda qymyz pisýden álemdik rekord ornatyldy. Aýqymdy is-sharany Qaraǵandy oblysynyń sharýalary Jańaarqa aýdanynyń 90 jyldyǵy jáne Sáken Seıfýllınniń 125 jyldyǵyna oraı uıymdastyrdy. Bul is-sharaǵa 12 aýyl jáne 2 kentten kelgen 1000 adam qatysty. Olar bir mezgilde 10 myń lıtr qymyzdy 1 myń kúbide daıyndady.
«Men osy rekordty jazyp alý úshin Kýbadan arnaıy keldim. Bul sýsynnyń daıyndalý kólemi, qatysýshylar sany jáne paıdalanylǵan ydys boıynsha sanalady. Bizde san alýan túrli rekordtar bar, alaıda mundaı rekordty alǵash kórýim. Biz barlyǵyn tekserip, ólshep aldyq. Bir aı ishinde nátıje resmı saıtymyzda jarııalanady», degen edi sol kezde Gınness rekordtar kitabynyń ókili Iýdelkıs Dıas.
Uzyndyǵy 100 metr qazy
Qazaqtyń ulttyq qundylyqtaryn Qazaqstannyń shekarasymen ólsheýge áste bolmaıdy. Salt-dástúrimizdiń qaımaǵyn buzbaı qaltqysyz saqtaǵan Qytaıdaǵy qazaqtarymyz da Gınness rekordtar kitaby arqyly ultymyzdyń ereksheligin kórsetti. Sonyń biri – erli-zaıypty kásipkerler Bolat Beıneluly men Gúlzat Azanbekqyzynyń uzyndyǵy 100 metr, salmaǵy 1 tonna qazy jasaǵany. Bul eńbek 2008 jyly Gınness rekordtar kitabyna endi.
Bolat Beıneluly bul rekordty Qytaı memleketiniń atynan tirketýge qarsy bolyp, aqyry qazaq halqynyń tól murasy retinde kýálik alǵan.
Kúı oryndaýdyń rekordy
Bir sátte jappaı kúı oryndaýdyń rekordy – Qytaıdaǵy qandastarymyzdyń enshisinde. 2010 jyly Shyńjań óńirindegi Toly aýdanynyń 10 myń dombyrashysy bir sátte qazaq halqynyń «Keńes» kúıin oryndap, Gınnesstiń rekordtar kitabyna tirkeldi.
Eń kishkentaı dombyra
Qytaıdaǵy taǵy bir qandasymyz Bolatbek Kárimhanulynyń 2012 jyly jasaǵan kishkentaı dombyrasy «Álemdegi eń kishkentaı aspap» retinde Gınnesstiń rekordtar kitabyna endi.
Dombyranyń uzyndyǵy – 45 mıllımetr, eni – 14 mıllımetr.
