Qoǵam • 30 Naýryz, 2022

Áıel qýaty

640 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Qoǵamnyń túrli salasynda erekshe tabystarǵa qol jetkizgen jáne Qazaqstannyń atyn asqaqtatqan analar óte kóp. Olardyń ómir joldary talaıǵa úlgi-ónege.

Áıel qýaty

Naryqtyń talaby qatty. Barlyq salada zamanǵa saı túbe­geıli ózgerister men jańa baǵyt­tar tańdaldy. Buryn shetel­dikterge ǵana tán bolyp kelgen ómir súrý daǵdylary, qyzmet kórsetý jáne tutyný te­tik­teri basqasha sıpatqa ıe boldy.

О́zgeris lebi medısına salasyn da qaǵys qaldyrǵan joq. Ortada básekelestik paıda bolyp, emdelýshige sapaly jáne tıimdi qyzmet kórsetýde shyn júırikter, isti tıimdi uıymdastyra alǵandar ǵana tańdalatyn kezeń keldi. Zaman baǵytyn aldymen ańǵarǵan revmatolog, reabılıtolog dáriger Sara Shajaıqyzy Dúsipova óz baǵytyn erterek tańdady.

Aqtóbe memlekettik medısına ınstıtýty «Emdeý isi» fakýl­tetiniń 1992 jylǵy túlegi Sara Shajaıqyzy ózi alǵash eńbek jolyn bastaǵan Aqtaý qala­syn­daǵy №1 emhanada 20 jylǵa jýyq eńbek ete júrip, shet­eldik medı­sınanyń damýy men otan­dyq medısınanyń betalysyn baqy­lap, salystyrýdy esten shy­ǵarǵan joq. Nátıjesinde, 2012 jyly «Aqerke» ataýymen jeke emdeý ortalyǵyn ashyp, óz betin­she medısınalyq qyzmetti bastady.

– Bul qadamǵa bir jaǵy turmys­tyq qajettilikten barǵanymdy jasyrmaımyn. Otaǵasym marqum bolǵan soń maǵan nebári 25 myń teńge zeınetaqy taǵaıyndaldy. Bul qarajatqa bes balany baǵyp-qaǵyp, oqytýdyń qıyn ekendigi aıtpasam da túsinikti. Keıin qaıta eseptetkenimizde 97 myń teńge tıisti boldy. Biraq munyń ózi bizdiń otbasynyń qajetin tolyq ótemeıtin edi, – dep eske alady S.Dúsipova.

Aldymen sapaly qyzmet kórsetýdi, aýrý janǵa qamqor bolýdy oılaǵan ol tóńiregine saýatty, tanymal, bilikti-bilimdi mamandardy toptastyra bastady. Arada 6 jyl ótkende «Damý» qorynyń qoldaýymen záýlim ǵımaratty tolyq satyp alyp, emhananyń qyzmet kórsetý aýqymyn keńeıte tústi. Buryn shaǵyn ǵımaratta ornalasqan klınıka endi óz aldyna zamanaýı ǵımaratqa ıe bolýmen qatar turǵyndarǵa jan-jaqty jáne sapaly qyzmet kórsetýdi basty orynǵa qoıdy, osylaısha, «Erkemed» kópsalaly medı­sınalyq ortalyǵy nyǵaıa tústi. Kelesi jyly memlekettik konkýrsqa qatysyp, emhana qyz­metin kórsetýge arnaıy ruqsatqa qol jetkizdi.

Qazirgi tańda Aqtaýda «Aqerke» men «Erkemed» jeke emhanalaryn bilmeıtin adam joq. 50% joǵary sanatty dárigerler, jalpy 200-ge jýyq adam qyzmet kórsetetin klınıka zamanaýı apparattarmen jabdyqtalǵan.

– Dárigerlerimiz arasynda tájirıbeli mamandar da, bolashaǵynan úmit kúttiretin jastar da joq emes. Joǵary sanattaǵy dáriger, Reseı, Latvııa elderinde bilimin jetildirgen gastroenterolog, allergolog, pedıatr Bıbigúl Jaıylǵanova, ońaltý ortalyǵynyń bas mamany, joǵary sanatty reabılıtolog-dáriger Salamat Nurmaqov, jas ta bolsa bas maman, óz isiniń sheberi, áıelderge ota jasaǵanda jáne bedeýliktiń aldyn alýda izdenispen jumys isteıtin gınekolog Juldyz Jetkerbaıqyzy, lor jáne joǵary sanattaǵy jalpy emdeý dárigeri Larısa Allabergenova, «Erkemed» emhanasynyń bas dárigeri, óz isiniń sheberi, myqty strateg magıstr Serik Qasym Tórehanuly men bas dárigerdiń emdeý isi boıynsha orynbasary Botagóz Qýanyshqyzy – emhananyń da, eldiń de beldi, bedeldi dári­gerleri. Dárigerlerimizdiń bili­min, tájirıbesin arttyryp, zamanaýı  apparattarmen jumys isteı alatyn maman bolýy úshin qoldaý kórsetýdi umytpaımyz, – deıdi S.Dúsipova.

Bıyl naýryz aıy bastalysymen 4 dáriger demalyssyz jumys isteıtin «Chekap» eksperttik endoskopııa ortalyǵy ashyldy. Pasıentti 5-7 mınýtqa uıyqtatyp, óńesh, tik ishekti qaraıtyn, óńeshti keńeıtip ballon qoıatyn, qaterli isikti aldyn ala anyqtaıtyn, tynys alý joldaryna túsken bógde nárselerdi alatyn, kisi aǵzasyn tolyq tekserýden ótkizetin mundaı apparat ázirge Aqtaýda joq. Al gınekologııalyq, plastıkalyq baǵytta kespeı ota jasaıtyn laparoskop bıyl sáýir aıynan bastap qoldanyla bas­tady. Ozonmen, lazermen emdeý arqyly qandy suıyltyp, ınfarkt, ınsýlt aýrýlarynyń aldyn alýǵa qoldanylatyn apparat ta oblys boıynsha tek «Aq­erke» emhanasynyń enshi­sinde. Emhananyń arnaıy appa­rattar­men jan-jaqty aller­gııalyq testter jasap, gastro­ente­rologııa, kardıologııa boıynsha tolyq tekserýden ótki­zýge múmkindigi bar. Búginde Mań­ǵystaý oblysy boıynsha 15 myń­nan astam adam tirkelgen emhananyń Atyraý, Oral, Aqtó­be qalalarynda dárigerlik tekseristen ótkizetin bólimsheleri bar. Aqtaýda bólimshelerin ashqan emhana basshylyǵynyń aldyna qoıǵan arman-josparlary az emes. Solardyń biri – Mańǵystaý oblysynyń Beıneý, Túpqaraǵan jáne Mańǵystaý aýdandarynan óz bólimshelerin ashý.

«Erkemed» – Mańǵystaý ob­lysy boıynsha Qazaqstan respýb­­lıkasynda medısına­lyq-sanıtarlyq alǵashqy kómekti damytý jónindegi 2019-2020 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyn bekitý týraly buıryqqa sáıkes ashylǵan alǵashqy emhana. «Erkemedte» memlekettik tapsyrys negizinde qyzmet kór­setiledi. Medısınadaǵy qar­qyndy damý úrdisine ilesý úshin bilim jetildirý, biliktilik arttyrý is-sharalarynan ózi de, dárigerleri de qalys qalmaıtyn Sara Shajaıqyzy kitaptarǵa enip, Memleket basshysynyń, oblys ákiminiń alǵyshattaryna ıe bolǵan dáriger. Ulttyq qun­dylyqtardy qasterlep, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna ólsheýsiz úlesin qosyp júrgen Sara eldik is-sharalardan tys qalmaıdy.

Otaǵasy Dosan Eshmanovty Mańǵystaýda bilmeıtin adam kemde-kem. Tájirıbeli munaıshy bilim salasyna kelip Aqtaý qalasyndaǵy polıtehnıkalyq kolledjdi abyroıly basqaryp, birneshe júzdegen jas mamannyń saýatty tehnıkalyq mamandyq alýyna sebepshi boldy. Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary bolyp qyzmet atqaryp júrip aıaqastynan áp-sátte o dúnıege attanyp kete bardy. Sońynda qalǵan úl­per­shekteı bes qyzyn Sara ja­byr­qatpaı ósirip, qalaǵan mamandyqtaryna qol jetkizýine kúsh saldy. Tuńǵyshy ınjener jáne qarjyger mamandyqtaryn ıgergen Qarakóz – «Erkemed» emhanasynyń quryltaıshy dırektory, ári qarjy salasy bo­ıyn­sha basqarýshy, Móldir – Sankt-Peterbýrg medısınalyq ýnıversıtetiniń 5-kýrs stýdenti, bolashaq plastıkalyq hırýrg, Ińkár Qazaq-orys medısına ýnıversıtetiniń 2-kýrsynda oqysa, Merýert pen Aqerke – mektep oqýshylary.

Adal eńbekpen, aqyl-bilim­men elge qyzmet etken jáne jurt yqy­lasyna bólengen Sara Shajaı­qyzy bastaǵan ujymnyń aldyna qoıǵan mindetteri aıqyn ári aýyr. Bul mindetterdiń júzege asýy halyq úshin mańyzdy.

 

Mańǵystaý oblysy