Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Inflıasııany tejeýdegi biz qaıta-qaıta paıdalanyp otyrǵan qural – bazalyq stavkany kótere túsý. Ulttyq banktiń aqsha-nesıe saıasatyn júrgizý komıteti naýryzda bazalyq mólsherlemeni 13,5 paıyz deńgeıinde qaldyrǵan edi. Ári qaraı kótere berý de tıimsiz. О́ıtkeni bazalyq mólsherlemeni arttyra berý bank nesıeleriniń de paıyzyn kóteredi. Bul óz kezeginde qarapaıym halyqtyń nesıe júktemesin aýyrlatady, ótelmeı jatqan bereshek kólemin kóbeıtip jiberýi yqtımal.
Telegramdaǵy FINANCEkaz sarapshylary ekonomıkany joǵaltyp almas úshin ınflıasııanyń 12 paıyzdan asyp ketpeýine jol bermeý qajet dep sanaıdy.
Tengenomika sarapshylary S&P agenttiginiń Qazaqstannyń táýelsiz reıtıngin oń baǵalaýyn ınflıasııa deńgeıimen baılanystyra pikir bildiredi. Atalǵan halyqaralyq agenttik Qazaqstannyń táýelsiz nesıe reıtıngin «VVV», ıaǵnı «Turaqty» dep rastaǵan bolatyn.
«Agenttiktiń kútýinshe jaqyn eki jylda kúshti fıskaldy jáne syrtqy balans, sondaı-aq munaı men altynnyń joǵary baǵasy Qazaqstan ekonomıkasyna áser eter syrtqy kúızelisterge toıtarys berýge tıis. Sonyń ishinde, Reseıdegi resessııaǵa da qarsy turar faktorlar osy bolmaq. Sonymen qatar Reseıdegi resessııanyń taralý áserleri Qazaqstannyń ekonomıkalyq ósimine qysym jasaıdy, bıýdjettik konsolıdasııa qarqynyn báseńdetedi jáne makroekonomıkalyq turaqtylyqqa qysymdy kúsheıtedi. Osy negizde agenttik Qazaqstan IJО́-siniń realdy ósim boljamyn aldyńǵy 3,6-dan osy jyly 2 paıyzǵa deıin tómendetip otyr. О́ıtkeni eksport qysqarýda, al ekonomıkalyq belsendilik báseńdep jatyr. Sebebi Qazaqstannyń negizgi saýda seriktesi Reseıdiń IJО́-si 6,2 paıyzǵa deıin qysqarady dep boljanýda. Alaıda 2023 jyly bizdegi IJО́-niń realdy ósimi 3,5 paıyzdy quraýy múmkin. Bul rette S&P 2022 jyly tutynýshylyq ınflıasııa deńgeıi 9,5 paıyzdy quraıdy dep boljaıdy. Sosyn ári qaraı birtindep tómendeı bermek. Biraq naýryz aıynda qalyptasqan 12 paıyzdyq ınflıasııany eskerer bolsaq, agenttiktiń boljamyn áldeqaıda optımıstik dep baǵalaýǵa bolady», deıdi sarapshy.
Bir qyzyǵy, birer aı buryn CFO Summit 2022 sharasynda Centras Securities basqarma tóraǵasy Murat Akınov 2022 jyly ınflıasııa 14-16 paıyzdy quraıdy, al bazalyq stavka 7 paıyzǵa deıin tómendeıdi dep boljam aıtqan edi.
«Ulttyq bank targeti bıyl ınflıasııa boıynsha 4-6 paıyzdy quraıdy. Biraq biz shyn máninde ol 14-16 paıyzǵa jetedi dep oılaımyz. Ulttyq valıýta devalvasııasy da ınflıasııa deńgeıine áser etedi. Al bazalyq stavkanyń ósýi ekonomıkaǵa keri áser etedi. Sondyqtan stavka 7-9 paıyzǵa deıin tómendeıdi dep kútemiz. Taldaýshylardyń aıtýynsha, ekonomıkany qoldaý úshin mundaı qymbat stavkany uzaq merzim ustap turý múmkin emes. Sonymen qatar mundaı joǵary deńgeı jaǵdaıynda aqsha naryǵy belsendi bola túsip, bankter nesıeleýdiń ornyna sol naryqqa bet bura bastaıdy. Al otandyq óndirýshiler úshin jaqyn arada nesıeleý stavkasy tómendetiledi dep oılaımyz. Sondaı-aq korporatıvti sektorda defolt táýekelin azaıtý úshin úlken jumys júrgiziledi», dedi M.Akınov.
