Baspasóz konferensııasynda sóz alǵan Ǵylym komıtetiniń tóraıymy Janna Qurmanǵalıeva atalǵan ózgerister Memleket basshysynyń Joldaýda aıtylǵan tapsyrmalary negizinde iske asyrylǵanyn jetkizdi.
– «Ǵylym týraly» zańǵa jyldar boıy túıini tarqatylmaı kelgen máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan ózgerister engizildi. Ǵylymı uıymdardyń materıaldyq ahýaly kúrt tómendep ketken bolatyn, sol boıynsha aýqymdy sharalar qabyldanyp, zamanaýı zerthanalar, basqa qondyrǵylar satyp alyndy. Jalpy, elimizdiń ǵylymı qyzmetkerleriniń jaǵdaıy jaqsartyldy. Búkil osy ózgerister Prezıdenttiń tikeleı qoldaýymen, halyqqa arnalǵan Joldaý aıasynda júzege asyrylyp jatyr, – dedi J.Qurmanǵalıeva.
Onyń málimdeýinshe, qazirgi tańda jas ǵalymdarymyzdyń sany 1 myń adamǵa ósken. Búginde elimizde ǵylym salasynda 22 655 adam qyzmet etedi. Iаǵnı 1 mln halqymyzǵa 1 172 ǵalymnan keledi. Spıker óz sózinde ǵalymdar sanyna ǵana emes, olardyń jumys sapasyna da toqtaldy.
– Ǵylymda jetistikter de joq emes. Pandemııa kezinde otandyq QazVac vaksınasynyń paıda bolýy – eldegi ǵylymnyń basty jetistikteriniń biri. О́zimizdiń vaksınadan bastap qazirgi tańda 50-den astam úlken baǵdaralamalyq ǵylymı joba iske asty. Onyń nátıjesi halyqtyń ál-aýqatyna oń áser etedi dep senýge negiz bar, – dedi J.Qurmanǵalıeva.
Brıfıngke qatysqan Mıkrobıologııa jáne vırýsologııa ınstıtýtynyń bas dırektory, akademık Amankeldi Sadanov ǵylymı zertteýler nátıjesinde óndiriske engizilgen ónimder naryqta laıyqty oryn alý úshin úsh faktor kerek ekenin aıtady.
– Bizdiń aldymyzda mynadaı mindet tur: irgeli zertteýler – teorııalyq, ekinshi – tehnologııalardy ázirleý, sodan keıin – tıisti salaǵa engizý, tórtinshi – kommersııalandyrý. Iаǵnı óz ázirlemelerimizdi, tehnologııalarymyzdy iske asyrý jáne satý. Bizdiń Mıkrobıologııa jáne vırýsologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵy tek irgeli zertteýlermen aınalysatyn ǵylymı ınstıtýt qana emes, onda sýperzamanaýı jabdyqtarmen jabdyqtalǵan zaýyt jumys isteıdi. Medısına, aýyl sharýashylyǵy, tamaq ónerkásibi, ekologııaǵa arnalǵan 12 preparat óndiriledi, bizden ony satyp alatyndar da bar. Buryn bizde sheteldik analogter bolǵan, qazir biz olardy qazaqstandyq naryqtan yǵystyrdyq. Naryqta laıyqty oryn alý úshin úsh faktor bolýy kerek: ónim sapasy, qoljetimdi baǵa, ýaqtyly jetkizý. Sheteldik dári-dármekpen salystyrǵanda bizde sapa áldeqaıda joǵary. Bul týraly men emes, tutynýshy aıtyp otyr, – dedi akademık.
Onyń oıynsha, kez kelgen irgeli ǵylym erte me, kesh pe, óz jemisin berýi kerek. Iаǵnı memleket jumsaǵan aqsha aqtalýy qajet. Tehnologııalar, preparattar, ónimder túrinde nátıjeler bolýǵa tıis, tıisti salaǵa engizilýi kerek jáne sonyń esebinen elimizdiń ekonomıkasy kóterilýi kerek. Túptep kelgende, ǵylym bizdiń ekonomıkamyzdyń draıverine aınalýǵa tıis.
