Álem • 29 Sáýir, 2022

Beıbit kúnniń baǵasy artqan kez

47 ret kórsetildi

Sońǵy aılary Eýrazııa aımaǵyndaǵy geosaıası ahýal kúrdelenip, tarıhy tereń elderdiń yntymaǵyna syzat tústi. Ýkraınada soǵys órti tutanyp, qaqtyǵys toqtaǵan joq.

Álem elderiniń úndeýine qa­ramastan, Reseı áskeri Ýk­raınaǵa shabýylyn toqtatar emes. Urys áli de Ýkraınanyń shyǵysynda, qorshaýda qalǵan Marıýpol, Marınka, Popas­naıa, Severodonesk, Izıým, Rý­bej­noe, Dneprorýdnoe, Melı­topol aýmaqtarynda júrip jatyr.

Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın Ýkraınadaǵy jaǵdaıǵa aralasqysy keletin kez kelgen elge áskerı jaýaby daıyn ekenin málimdedi. Bul – Ba­tys elderi sońǵy kúnderi Ýkraı­nany qoldaýdy kúsheıtkennen keıin bolǵan oqıǵa. V.Pýtın­niń baspasóz hatshysy Dmıt­rıı Peskov ózge elderge qarý-jaraq jetkizýi qurlyqtyń qaýipsizdigine qaýip tóndirip qana qoımaı, turaqsyzdyq­ty týdyratyn áreket ekenin aıtqan.

Ýkraınaǵa qarý-jaraq berý máselesinde Batys elderi birden kelisimge kele qoıǵan joq. Germanııa soǵys bastalmas buryn qarý-jaraqtan basqa kez kelgen kómekti beretinin málimdegen edi. Alaıda jaqyn­da Ýkraınaǵa aýyr qarý-jaraq jiberý týraly máse­lede nemis parlamentinde ótken otyrys­ta Býndestag ókilderiniń 586-sy kelisim berip, 100-i qarsy shyqqan, 7 adam qalys qaldy. Bul Germanııanyń Reseı-Ýkraı­na qaqtyǵysyndaǵy bastap­qy ustanymynyń ózgergenin bildiredi.

Reseı óz kezeginde Eýropa elderine jiberetin resýrstaryna rýblmen tóleýdi talap etip, eki eldi gazdan ajyratyp tastady. Jaqynda Reseıdiń memlekettik energetıkalyq kom­panııasy «Gazprom» Pol­sha men Bolgarııa rýblmen tó­leýden bas tartqannan ke­ıin olarǵa ónim jetkizýdi toq­tatty. Bul qadamdy saıası kósh­basshylar, sonyń ishinde Ýk­raı­na prezıdenti Volodımır Zelenskıı bopsalaýǵa teńedi, alaıda  Kreml bul málimdemege kelispedi. Dmıtrıı Peskov keıbir Eýropa elderi Reseıge qyr kórsetip, gaz úshin rýblmen tóleýden bas tartyp, óz ekonomıkasyna zııan keltirip otyrǵanyn aıtty. Osylaısha, Batys elderiniń basshylary Reseı energetıka salasy men saýda arqyly qoqan-loqqy kórsetýge tyrysyp jatqanyn aıtyp otyr. Eýropalyq komıs­sııanyń prezıdenti Ýrsýla von der Laıen bul jaǵdaı Reseı­diń gaz jetkizýshi retin­de senimsiz ekenin taǵy bir kór­­setti dep atap ótti. Osy­laı­sha, energetıka salasynda Eý­ropa-Reseı teketiresi jú­rip jatyr. Degenmen EO qura­­myn­daǵy Majarstannyń Re­seı gazyn rýblmen saýda­laýǵa keliskenin bilemiz. Osy­laısha, gaz máselesi Eýropa oda­ǵy­nyń ishki ustanymdary men qaǵı­dalaryna qatysty suraqtar kótergeni anyq.

Reseı-Ýkraına daǵda­ry­syna Birikken Ulttar Uıymy men basshysy Antonıý Gýter­rısh jeke aralasa bastady. Jaqynda ol Reseıge saparlap, Vladımır Pýtınmen kezdesse, odan keıin Ýkraınaǵa attandy. Máskeýde BUU basshysy gýmanıtarlyq kómek pen beıbit turǵyndardy qaqtyǵys aımaǵynan evakýa­sııa­laý máse­lesine, atap aıtqanda, Ma­rıý­poldaǵy myńdaǵan tur­ǵyn men «Azovstal» metal­lýr­gııalyq zaýytynda qalǵan Ýkraına áskerine qatysty másele kóterilgenin málimdedi. Reseı Marıýpol qalasyndaǵy azamattardy evakýasııalaýǵa BUU-nyń qatysýyna keliskeni belgili boldy, alaıda ol áskerge qatysy bar-joǵy naqty emes. Reseıge Antonıý Gýterrısh atysty toqtatýǵa shaqyrǵan Ankara arqyly ushyp bardy. Ýkraınada BUU basshysy Reseı áskeri basyp alǵan Býchada bolyp, jaǵdaıdy óz kó­zimen kórip qaıtty. Bul oqı­ǵada BUU sheshýshi ról at­qar­masa da, halyqaralyq qaýym­dastyq onyń urys júrip jat­qan aýmaqtardan halyqty kóshi­rip, gýmanıtarlyq dálizderdi ornatyp berýin kútip otyr. О́ıtkeni osyǵan deıin kelisken gýmanıtarlyq is-sharalar jú­zege aspaı qaldy.

Atysty toqtatyp, beıbit­shi­lik ornatýǵa tyrysqan Túr­kııa basshylyǵy taraptardy kelissózge shaqyrýdy toqtat­pady. Osy apta  Túrkııa prezı­denti Rejep Taııp Erdoǵan Vladımır Pýtınmen tele­fonmen sóılesti. Germanııanyń Ramsh­taın áýe bazasynda ótken Batystyń Kıevke áskerı kómegi jónindegi konsýltasııalardyń nátıjeleri boıynsha Túr­kııanyń qorǵanys mı­nıstri Hýlýsı Akar aldaǵy kún­deri Reseı prezıdenti Vladı­mır Pý­tın men Ýkraına prezı­den­ti Volodımır Zelens­kıı­­diń kezdesýi bolady dep úmit­te­netinin habarlady. Osyǵan deıin Reseı basshysy kezdesý naqty usynystar men sheshimderge qol jetkende ǵana bolatynyn málimdegeni esi­mizde. Al V.Zelenskıı máseleni talqylaýǵa daıyn ekenin aıtyp,  jeke kezdesýge shaqyrǵan.

Birikken Ulttar Uıymynyń málimeti boıynsha Ýkraınada qaqtyǵys bastalǵannan beri 11 mıllıonnan astam adam úılerin tastap ketken. Kórshi elderge 5,3 mıllıon adam attansa, 6,5 mıllıon adam el ishinde qonys aýdarǵan. Osy­laısha, beıbit kúnde yntymaǵy jarasqan halyq áp-sátte tý­ǵan jerin, Otanyn, úıin tas­tap qashýǵa májbúr bolyp otyr. Búgingi oqıǵalar Jer betin­degi beıbitshilik, yntymaq pen kelisim túsinikteriniń ma­ǵy­nasy áldeqaıda aýqymdy eke­nin kórsetkendeı. Dúnıe júzi beıbit kúnniń baǵasy artqan kezde ómir súrip jatyr...   

 

Sońǵy jańalyqtar

Elordada áýe shary qulady

Oqıǵa • Búgin, 10:37

Qarjy mınıstriniń orynbasary taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 10:24

EQYU Bas hatshysy Qazaqstanǵa keledi

Parlament • Búgin, 09:31

Beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:00

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Keshe

Aqjaınaq astana

Elorda • Keshe

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar