Qoǵam • 29 Sáýir, 2022

Aýyldyń altyn qazyǵy

390 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Olar – úlken ortanyń, bıik minberdiń, mádenıettiń, saıasattyń, ekonomıkanyń adamy emes shyǵar, biraq eldiń azamaty. Eń úlken ataý da osy sııaqty, tipti. Úlken orta, mekemeniń basshysy, bálen-túgen degennen góri el irgesin, bútindigin ustap turǵan, qajet jerinde qoıdan jýas, qajet jerinde aýyldyń aıbar-sesine aınalatyn aýyldyń, eldiń azamattarynan artyq emes sııaqty maǵan.

Aýyldyń altyn qazyǵy

Ol – birde Esenqul Jaqypbektiń óle­ńin­degi «Bizdiń eldiń jigitteri», birde Esenǵalı Raýshanovtyń «Muratbergeni». Esenquldyń aıtqany – 1989-1990 jyldardaǵy almaǵaıyp zamanda eldi basynyp, bılep-tóstegisi kelgenderge ses kórsetip, eldiń, jerdiń ıesi kim ekenin tanytqan qazaqtyń batyr uldary. Ulttyq sanasy joǵary atqaminer azamattar. Qandaı jolmen bolsa da óz ultynyń jel jaǵynan pana bola alǵan qazaq jigitteri. Qaı zamannan solaı bolǵan. Aspaǵan, taspaǵan, bireýdiń ala jibin baspaǵan. Syrttan kelgendermen de syılasa bilgen. Bastysy, syılasa bilgen. Biraq basyndyrmaǵan. Keıin kele-kele úzilińkirep bara jatqandaı sol úrdis. Biraq álgindeı azamattardyń zamanynda erlik kórsetkenderi týraly kóp aıtyla bermeıdi. О́kinishtisi de sol. Olar týraly aıtýdyń zamany endi keletin sııaqty. О́tkende qarasam, osy «Bizdiń eldiń jigitteri» ániniń týýyna sebepker bolǵan azamattardyń aty atalypty. Eldiń irgesi sógilmeýi jolynda erlik kórsetkenderdiń esimi atalmaı ketse ne bolǵany? 

Aýyldy ustap qalǵan, jalpy, qazaqty ustap qalǵan osy jigitter, negizi. Qazaqty ustap qalǵan degenim sol qazaqylyq, myń­daǵan jyldar boıy qalyptasqan ult­tyń bolmys-bitimi, tól qasıetteri de. Ondaı qa­sıet­ter ólgen kúni ne bolatynyn oı­laý­dyń ózi qıyn.

Aýyldaǵy qara qazaqty (negizgi qazaq) saqtap turǵan ekinshi túrli jigitter – Esen­ǵalı Raýshanovtyń keıipkeri Murat­bergen ekeni taǵy ras. Ol týraly kezinde belgili pýblısıst Baýyrjan Omarov jerine jetkizip jazǵan-dy. «О́z jumysyn biletin, óz jónimen júretin, elteń-selteńmen onsha sharýasy joq, kóp sózge úıirsektigi de shamaly mundaı keıipker kez kelgen aýyldan tabylatyn. Áli kúnge deıin Muratbergender qazaq aýylynyń dińgegin ustap tur. Sol Muratbergender ý-shýy kóp qalaǵa múlde kóndige almaı júr. Ol – qaımana qazaq. Ol – aýyldyń altyn qazyǵy. Ol – dalanyń dańǵaıyr dıhany. Ol syldyrap aqqan aryqtyń da, arqyrap aqqan sarqyramanyń da mehnatyn talaıdan tartyp kele jatqan shaǵyn bólimsheniń shıraq muraby», deıdi Baýyrjan aǵamyz.

Iá, qaı aýyldy bolsyn ustap otyrǵan osyndaı eldiń azamattary, sol topyraqqa kindiginen baılanǵan jerdiń azamattary turǵanda, qazaq ta jasaı beredi degen oıdamyz.