Ulttyq eksporttyq strategııaǵa sáıkes 2022 jylǵa taman shıkizattyq emes eksport 31,8 mlrd dollardy qurap, onyń 22,5 mlrd dollary – óńdelgen taýarlarǵa, 9,3 mlrd dollary qyzmetterge tıesili bolýy kerek edi. 2025 jylǵa qaraıǵy maqsatty ındıkator – 41 mlrd dollarǵa jetkizý. KazakhExport eksporttyq saqtandyrý kompanııasy, QazIndustry ındýstrııa jáne eksport ortalyǵy, sondaı-aq QazTrade saýda saıasatyn damytý ortalyǵy otandyq eksporttaýshylarǵa qoldaý kórsetýge mindetti.
Shıkizattyq emes eksport sanatyna – ósimdik sharýashylyǵy (astyq, kókónis, jemis), hımıkat, tyńaıtqysh, óńdelgen tas, shoıyn men bolat, tústi jáne qymbat metaldar kiredi. Sondaı-aq mashına qurastyrý ónimderin, farmasevtıkalyq taýarlardy, un, jarma, ósimdik maıy sekildi daıyn ónimderdi, turmystyq hımııa men kıim-keshekti de osy qatarǵa jatqyza alamyz.
Energyprom resýrsynyń jazýynsha, byltyr shıkizattyq emes eksporttyń negizgi kólemi – mys jáne mys katodtary (3,3 mlrd dollar), ferroqorytpa (2,3 mlrd dollar) jáne ýran (1,7 mlrd dollar) esebinen quralǵan. Eksport qurylymynda transporttyq qyzmet (4 mlrd dollar), saıahat (535,3 mln dollar) jáne memlekettik qyzmetterdiń de (204,8 mln dollar) úlesi basym.
«Taýarlardyń shıkizattyq emes eksportynyń qurylymynda ónerkásip taýarlary basym, onyń úlesi 2021 jyly 18,4 mlrd dollardy qurap, bir jylmen salystyrǵanda 30,5 paıyzǵa ósti. Aýylsharýashylyq taýarlarynyń úlesi 1,4 mlrd dollar bolyp, bir jylda 3,5 paıyzǵa kóbeıdi. Bıyl qańtar-aqpanda óńdelgen taýarlar eksportynyń kólemi 3,5 mlrd dollardy qurady. О́ńdelgen taýarlar eksportynyń eń kóp kólemi Qytaı, Reseı jáne О́zbekstanǵa baǵyttaldy», delingen Energyprom zertteýinde.
2021 jyldyń sońynda shıkizat taýarlarynyń eksporty 19,9 mlrd dollardy quraǵan kezde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanov muny rekordtyq kórsetkish dep baǵalaıtynyn aıtqan edi. Mınıstrdiń aıtýynsha, memleket tarapynan eksporttaýshylarǵa saqtandyrý qoldaýyn kórsetý osyndaı mejege jetýge kómegin tıgizdi.
KazakhExport ulttyq eksporttyq-saqtandyrý kompanııasy byltyr 200 mlrd teńgeden astam soma kóleminde qazaqstandyq kásipkerlerge saqtandyrý qoldaýyn jasaǵan. Atalǵan kompanııa basshysynyń orynbasary Qýanysh Muqajanovtyń aıtýynsha, kompanııa qyzmetin tutynýshylar ishinde – iri bıznes te, shaǵyn kásiporyn da bar.
«Bıyl joǵary tehnologııalar jáne ıntellektýaldyq qyzmetter eksportyn jasaýshy kompanııalar arasynda belsendilik bar ekenin baıqadyq. «О́nerkásip saıasaty týraly» zańda kórsetilgendeı eksporttyq zaımdar boıynsha syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý deıtin jańa mehanızmniń iske qosylýy bul baǵytty qosymsha yntalandyryp otyr. Sonymen qatar shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri de ózderiniń eksporttyq operasııalaryn jıi saqtandyra bastady. Portfelimizde Semeıdegi «Qazpolıgraf», Batys Qazaqstan oblysyndaǵy «№1 Nan-sút kombınaty», Almatydaǵy «Arıon Sıstema», Qaraǵandydaǵy KazMetis JShS-lar bar», deıdi Q.Muqajanov.
