Nege osy perzenthanada barlyq náresteler arnaıy zertteýlerden ótedi? Bul týraly Almaty qalasynyń Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Elena Plýjnıkova egjeı-tegjeı baıandap berdi. Ortalyq jyl saıyn táýekel tobyna jatatyn, ıaǵnı aýyr ekstragenıtaldy jáne akýsherlik patologııasy bar 8 myńnan astam áıeldi bosandyryp alady. 2011 jyly qurylǵannan beri 75 myń sábı dúnıege kelgen, onyń 20 myńnan astamy kesar tiligi arqyly, 9 myńǵa jýyǵy shala týylǵan náresteler, onyń ishinde 1 myńnan astamy óte tómen, 1 myń gramnan az salmaqpen týǵan.
E.Plýjnıkovanyń aıtýynsha, ortalyqta dúnıege kelgen nárestelerdiń barlyǵy arnaıy prosedýradan – skrınıngten ótedi. 2021 jyly ortalyqta 9 384 sábı dúnıege kelgen. Jańa týǵan nárestelerge barlyǵy úsh túrli skrınıng júrgizilse, sol tekserilýlerdiń ekeýinen, ıaǵnı estý jáne týa bitken zat almasý buzylystary skrınınginen jańa týǵan nárestelerdiń barlyǵy ótedi. Úshinshisi – shala týylǵan nárestelerdiń retınopatııaǵa skrınıngi. Alǵashqy eki jaǵdaıda skrınıngtik tekserý ortalyqta týǵan nárestelerdiń barlyǵyna júrgizilse, úshinshi retınopatııa boıynsha júktiliktiń 32 aptasyna deıin shala týǵan nárestelerge ǵana jasalady. Estý skrınıngi – bala ómirge kelgen kúnderinen bastap estý qabiletiniń joǵalýyna kúdiktenýge jáne qajet bolǵan jaǵdaıda tolyq tekserýge múmkindik beretin jyldam jáne aýyrtpaı tekserý. Estý skrınıngi otoakýstıkalyq emıssııa arqyly júzege asyrylady. Byltyr barlyq 9 384 jańa týǵan náresteniń ekeýinde estý qabileti joq ekeni anyqtaldy.
Sondaı-aq barlyq sábı týa bitken zattyń buzylýyna tekserildi. Qýanyshqa oraı, sońǵy bir jylda sábılerden mundaı keselder tabylmaǵan. Osy arada erekshe toqtala ketetin másele, sheshesiniń júktilik merzimi 32 aptadan, tipti odan da erte merzimde barlyq shala týǵan sharanalar náresteler retınopatııasy skrınınginen ótýge tıis.
«Aıta ketetin jaıt, erte bosanatyn áıelderdiń barlyǵy Almatydaǵy júkti áıelderge dárigerlik járdem beretin eki mekemege keledi – Qalalyq perınataldyq ortalyqqa jáne bizge. Osyǵan sáıkes, qala boıynsha atalǵan uıymdarda retınopatııaǵa skrınıng júrgiziledi. 2021 jyly eki aýrýhanada 2 049 shala týǵan náreste dúnıege kelse, onyń ishinde 1 200 bala retınopatııaǵa skrınıngten ótti. Atalǵan aýrý 1 200 jańa týǵan náresteniń 409-ynda bar ekeni anyqtaldy, 103 balaǵa ota jasaldy», deıdi E.Plýjnıkova.
Sondaı-aq Perınatologııalyq ortalyqta uryqtyń týa bitti júrek kináratyna skrınıng júrgiziledi, ıaǵnı bul turǵylyqty jeri boıynsha birinshi skrınıngten ótken kezde qursaqtaǵy sharanada júrek keseline kúdigi bar kórsetilimdermen jiberilgen júkti áıelderge jasalady.
– Barlyq áıel júktilik kezinde tirkelgen emhanasynda úsh skrınıngten ótedi. Alǵashqy skrınıng kezinde júktide týa bitken júrek aqaýyna qandaı da bir kúdik anyqtalsa, emhana ony ortalyqtaǵy konsýltatıvtik-dıagnostıkalyq ortalyqqa jiberedi. Júkti áıel ekinshi skrınıngti de bizden ótedi. Eger dıagnozy shynymen rastalsa, ol qaıda turatynyna qaramastan osy ortalyqta bosanady, óıtkeni bizde kardıohırýrgııa bólimshesi bar, – deıdi E.Plýjnıkova.
Ortalyqta júkti áıelder men bosanatyn áıelderge medısınalyq kómek kórsetýmen qatar, balalarǵa da kardıohırýrgııalyq operasııalar jasalady. Bul rette jeke kardıohırýrgııalyq reanımasııasy bar kardıohırýrgııalyq bólimshe jumys isteıdi. Pasıentterdiń jasyna kelsek, munda dúnıege shyr etip kelgen sharanadan bastap, 17 jasqa deıingi, ıaǵnı salmaǵy 1,1 kılodan 69 kıloǵa deıingi balalar emdeledi. Jyl ótken saıyn kardıohırýrgııalyq operasııalar sany artyp kele jatqanyn da atap ótken jón.
Sonymen medısınalyq zertteýler men onyń qural-jabdyqtary úzdiksiz jetildirilip jatqan qazirgi ýaqytta Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵynda ınnovasııalyq tehnologııalardyń kómegimen qandaı operasııalar jasalyp jatyr? Ortalyqta, onyń ishinde kardıohırýrgııada ókpe kóktamyrlarynyń tutas anomaldy drenajyn tolyq qalpyna keltirý, Fonten operasııasy (kóktamyrdyń tómengi qýysy men ókpe arterııasynyń tarmaǵy arasyna anastomoz qoıý), tindik ımplantty qoldaný arqyly qolqa qalpaqshasyn aýystyrý (Ross, Ross-Kon operasııasy), magıstraldi tamyrlardyń transpozısııasyn tolyq qalpyna keltirý (Jatane operasııasy), qolqany anastomozben alyp rezeksııalaý (qolqa doǵasynyń úzilýi, qolqa doǵasynyń gıpoplazııasy) operasııalary jasalady. Munyń barlyǵy adam taǵdyry, bala men ana densaýlyǵy, ult keleshegi. Áńgime ásirese, júrektiń týa bitken aqaýlaryna qatysty bolsa, qazir kez kelgen salanyń damýyn joǵary tehnologııalarsyz elestetý múmkin emes. О́ıtkeni kóbinese adam ómirin saqtap qalý men uzartýdyń jalǵyz múmkindigi de osy. Ortalyqta kúrdelilik deńgeıi jaǵynan júrekti transplantasııalaýdan basqa da barlyq operasııa túri jasalady. Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵy ashylǵaly beri júrekke 1 myńnan astam ashyq operasııa jasaldy. Bul týa bitken júrek derti bar balalardyń ólim-jitimin azaıtýǵa septesip otyr.
Ortalyqtyń kardıohırýrgııa bólimshesinde jyl saıyn 150-den astam operasııa jasalsa, onyń 30-dan astamy ınnovasııalyq tehnologııalardy qoldaný arqyly iske asady.
ALMATY
