Osydan on shaqty jyl buryn túrik áriptesterimiz Anadolydaǵy Ulydaǵty (Uludağ) aralatty. Qazirgi zamanmen, tehnologııamen úılesken oryndardan bólek túrik Ulytaýy ústinde eki meshit bar eken. Munyń bári eki dúnıeniń obal-saýabyn oılandyratynyn ańǵardyq.
Jaratqan ıe báriniń sátin keltiredi. Qazaq Ulytaýy jańǵyryp, qoǵam sanasynda qaıta túlep jatyr. Bul – asa zor qubylys. Eleýli rýhanı-taǵylymdy tabys.
Ulyq Ulys – Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyna oraı Joshy han kesenesi irgesinde turǵyzylǵan zamanaýı «Ulytaý» ulttyq tarıhı-mádenı keshenin memleketimizdiń zor maqtanyshy deýge tolyq negiz bar. Onyń ústine keshe ǵana Ulytaý oblysy eldiń jeke aýmaqtyq birligi retinde resmı jumysyn bastady.
«Jaqsy oı jaqsylyq shaqyrady» degen, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen qurylǵan Ulttyq quryltaıdyń birinshi jıyny Ulytaý basynda ótkizilgenin qalyń jurtshylyq, sonyń ishinde zııaly qaýym ıgi nyshanǵa balady.
Memleket basshysy Ulytaý bıiginen aıtqan sózinde Jańa Qazaqstan uǵymy men ustanymyna qatysty: «Jurtymyz jańasha ómir súrýge beıimdelýi qajet. Halqymyzdyń sana-sezimi, qundylyqtary túbegeıli jańarýy kerek. Sonda ulttyń jańa sapasy qalyptasady», dedi.
Al Ulttyq quryltaıdyń qyzmet baǵdary men qaǵıdatyn: «Biz ultty uıystyratyn parasatty, tyń ıdeıalar men usynystarǵa aıryqsha mán berýimiz qajet. Bul – Ulttyq quryltaıdyń eń basty mindeti», dep túıindedi. Mindettiń júıesi – jalpyulttyq birlikti nyǵaıtý, reformalardyń mán-mańyzyn halyqqa túsindirý, jańa tehnologııalar arqyly jurtshylyqty reformalarǵa qatystyrý. El basshysy muny «bılik pen qoǵam áriptestigi» dep aıqyndady.
Prezıdent baıandamasynyń ón boıyndaǵy memleketshildik ıdeıaǵa, tarıhqa, halyq múddesine, qazirgi eldiń san salaly qaýipsizdigi men damýy týraly paıymdar, oı qorytyndylar, tájirıbe talqysy Quryltaı múshelerin beıjaı qaldyrmady. Eldiń túkpir-túkpirinen kelgen qoǵam ókilderi ózekti pikirlerin, usynystaryn ortaǵa saldy.
Árıne, esepteýli ýaqytta jınalǵandar ishindegi aýzy dýaly, sózi ýáli tulǵalardyń bári de sóılep nemese oı tastap úlgermeıdi. Sondyqtan «pikir qorjynynyń» jańa formaty belgilendi.
«Ulttyq quryltaıdyń alǵashqy jıyny qandaı jol kórsetti jáne nesimen este qalady?» degen suraqqa 4-5 dáıek aıta alamyz:
1) Dástúrli ımandy jol. Jańa Qazaqstan eldiktiń jańashyl belesin memlekettiligimizdiń bastaýynda turǵan handardyń rýhyna taǵzym etýden bastady.
2) Qundylyqtardy halyqqa jaqyn etý joly. Egemendik pen táýelsizdik ulyqtalatyn Respýblıka kúni – 25 qazan, azattyq jolynda sheıit bolǵan qaharmandarǵa Taǵzym kúni – 16 jeltoqsan bolyp aıqyndalǵany da jaqsylyqtyń nyshany.
3) Eńbektiń qadir-qasıetin uǵyný joly. Eńbekqorlyq – qundylyqqa, ult sıpatynyń asyl qasıetine aınalý qajettiligi qadap aıtyldy. Muny da halyq úni, halyq múddesi deı alamyz.
4) Ádildikti túısiný men ómir saltyna aınaldyrý joly. Munyń Ulytaýda, ulttyń tórt taraptyń basyn qosqan tarıhı orynda aıtylýynyń salmaǵy da, jóni de erekshe.
5) Ǵylym-bilimdi ózektendirý men qýattandyrý joly. Qazaq tilin ǵylym, tehnıka, bıznes tiline aınaldyrý sóz boldy. Ana tilimizdi IOS tilder júıesine qosqan Apple kompanııasy sekildi álemdik ynta-yqylastyń máni pysyqtaldy.
Ulytaý joly – eldiktiń joly, parasattyń bıigi. Halqymyz «Jol muraty – jetý» dep beker aıtpaıdy. Álemdik, óńirlik syn-qaterler kúrdelengen tusta Qazaqstandy orazdy elderdiń qataryna aparatyn jol ashyq, is-áreket berekeli bolǵaı!
Dıhan QAMZABEKULY,
fılologııa ǵylymdarynyń doktory,
Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi
