Irgesi 2008 jyly qalanǵanymen, qarjy máselelerine baılanysty qurylysy on jylǵa sozylyp ketken zaýyt 2018 jyldyń jeltoqsanynda ǵana iske qosylǵan edi. Odan keıin eki jylǵa jeter-jetpes ýaqyt ishinde sharýasy tyǵyryqqa tirelip, jumysyn taǵy toqtatty. Araǵa eki jyl salyp qaıta jumys isteı bastaǵan kásiporyn qazir memlekettik standartqa sáıkes sementtiń 3 túrli markasyn shyǵara bastady.
Búginde zaýyttyń ortalyq basqarý pýnkti, ónimdi ólsheý, qaptaý, jóneltý jelileri toqtaýsyz jumys istep tur. Kásiporyn zerthanasynyń basshysy Vıktor Iаkımenkonyń aıtýynsha, mundaǵy ónimniń sapasy 27 túrli testileý sharalary arqyly tekseriledi. Sapasyna qaraı suryptalǵan sement odan keıin bıg-begter men 50 kılolyq qaptarǵa salynyp, oblystaǵy saýda oryndary men ózge de óńirlerge jóneltiledi. Ońtaılysy, taýar avtokólikpen de, temirjol arqyly da tasymaldanady.
– Qazirshe aıyna 42 myń tonna ónim shyǵaryp jatyrmyz. Jyl sońyna deıin 280 myń tonna sement shyǵarý kózdelip otyr. Kelesi jyly óndiris aýqymyn odan ári keńeıtip, aılyq ónim kólemin 45-47 myń tonnaǵa deıin jetkizýdi josparlap qoıdyq. Qazaqstan naryǵynda sońǵy jyldary óte qatań básekelestik beleń alyp tur. Budan, árıne, jasqanbaımyz, óıtkeni bizdiń ónimder ózge zaýyttardyń ónimderimen teń básekege túse alatynyna senimdimin. Elimizdiń ár aımaqtaryndaǵy zaýyttarymyzdy tutastaı alǵanda, biz jylyna 16 mln tonna sement shyǵara alamyz. Al naryqtaǵy suranystyń kólemi shamamen 9 mln tonnadaı ǵana bolady. Shıkizat – ózimizdiki. Shıkizattyń quramynda negizinen kalsıt túıirshikteri aralas áktas basym. Osy jerden 100 shaqyrym qashyqtaǵy kenishten ákelip jatyrmyz, – deıdi zaýyt dırektory Vasılıı Zaıarnyı.
О́ńirdegi qurylys jumystary báseńdemese, Rýdnyı sement zaýytynyń ónimderine de suranys joǵary bolatyny anyq. Bıyl Qostanaıda ǵana emes, Rýdnyı qalasy men Qashar kentinde de turǵyn úı qurylysy qarqyndy.
– Rýdnyıda 60 páterli, 5 qabatty bir úı salýǵa shamamen 100 tonna sement paıdalanylady. Jańa ashylyp jatqan jergilikti kásiporynǵa qoldaý kórsetý mańyzdy. Sondyqtan merdigerlerge qurylysqa jergilikti ónimdi jaratýǵa keńes berip, osy baǵytta jumys júrgizemiz, – deıdi Rýdnyı qalalyq qurylys bóliminiń bastyǵy Dáýren Jákenov.
«StroıElıtDom» qurylys kompanııasynyń tehnıkalyq dırektory Batyrbek Bıtasovtyń aıtýynsha, Rýdnyıda shyǵyp jatqan sementtiń sapasy joǵary. Atalǵan kompanııa zaýytpen kelisimshartqa otyryp, Qostanaıda jańadan irgesi qalanyp jatqan turǵyn úı keshenine jergilikti ónimdi paıdalanýdy jón kórip otyr.
Rýdnyı sement zaýytynyń jańa basshysy Vasılıı Zaıarnyı 30 jyldan beri sement ónerkásibinde jumys istep keledi. Buǵan deıin Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy salalas óndiris ornyna basshylyq etken tájirıbeli mamanǵa bir ret «ólip, tirilgen» zaýytty tehnıkalyq turǵydan qaıta ońaltý máselesi júktelip otyr.
– Bul kásiporyndaǵy óndiristik qural-jabdyqtar jaqsy jaǵdaıda saqtalǵan, tipti jańa dese de bolady. Zaýyt qytaı jobasy arqyly salynǵan. Peshi men negizgi toraptarynyń bári Qytaıda jasalǵan. Tek qaptaý mashınasy ǵana Italııaniki. Keıbir qurylǵylar men toraptardy qaıta jóndeýden ótkizýge týra keldi. Bul mindetterdi tolyq atqardyq. Biraq kadr máselesi sheshilmeı tur, jumysshylar jetispeıdi. Zaýyttyń jalpy shtaty 280 adamnan turady. Eger erteń 120 adam kelse, bárin de jumysqa alar edik. Eń tómengi jalaqy – 120 myń teńge. Qazir Sarybaı-Sokolov ken baıytý kombınatynda qandaı mamandar jumys istep jatyr, bizge de sondaı mamandar kerek. Aıyrmashylyǵy, mundaǵy kúıdiretin pesh aınalyp turady, oǵan salalyq mamandar qajet, – deıdi zaýyt basshysy.
Rýdnyı zaýyty byltyr jyl boıy múlde jumys istemeı turǵandyqtan, jumysshylarynyń eńbekaqysyn da tóleı almady. Kásiporyn aldaǵy ýaqytta altyjyldyqqa josparlanǵan qaıta ońalý kezeńin bastady. Al jumysshylardyń eńbekaqysy men birsypyra qordalanyp qalǵan ózge qaryzdar ónimniń ótýine qaraı kezeń-kezeńimen óteledi.
Qostanaı oblysy
