Damırge dańǵyl jol tileımiz

Damır Ismaǵulov 1991 jyl­dyń 3 aqpanynda Reseıdiń Oryn­bor oblysyndaǵy Pervomaı aýda­nynyń Ýdarnyı aýylynda týyp-ósti. Tek 20 jastan asqan shaǵynda aralas jekpe-jekke den qoıǵan ol óziniń dara talanty, eńbekqorlyǵy jáne tabandylyǵynyń arqasynda qysqa ǵana merzimde bıik be­les­terdi baǵyndyrdy. Áli esimizde, 2016 jyldyń jeltoqsan aıynda el Táý­elsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı Al­matyda dúbirli jarys uıym­dastyryldy. 70 keli sal­maqta saıysqa túsken reseı­lik qan­dasymyz Temirlan Aısá­di­lov, Aıbek Nurseıit jáne Mu­rat Baqtyorazov sekildi saıyp­qy­randardy san soqtyryp, bas júl­dege tigilgen «temir tulpardy» tizgindedi. Ol kezde Damır áli kópshilikke keńinen tanyla qoı­maǵan edi. Sol jarysta biz Oryn­borda osyndaı myqty sport­shynyń baryn alǵash ret bildik. 

2017 jyldyń aqpan aıynda Sankt-Peterbýrgtegi «Iýbı­leı­nyı» sport kesheninde uıym­dastyrylǵan «M-1 Challenge 74» dep atalatyn halyqaralyq týrnır de esimizde. Neva jaǵalaýynda Damır Ismaǵulov Fransııanyń saqa sportshysy Morgan He­roýdty úshinshi raýndta uryp jyq­ty. Báseke aıaqtalǵan bette mık­rofondy alǵan ol «Osy múm­kindikti paıdalana otyryp, «M-1» uıymynyń basshylaryna óz ótinishimdi bildirgim keledi. Reıtıngtik básekelermen meni ábden «toıdyrdyńyzdar»!  Rahmet! Endi chempıondyq táj úshin talasqym keledi. Maǵan sondaı múmkindik berińizder! Bul sátti búkil Orynbordyń tur­ǵyn­dary taǵatsyzdana kútýde! Ol az deseńiz, Reseı men Qazaqstanda da jankúıerlerimniń qatary mol. Olar da meniń jarqyn je­ńi­simdi kórýge qushtar!» dep batyl sóılegen edi. Sóz kezegi qaı­ta júrgizýshige tıgende ol «Qo­lymnan mıkrofondy tartyp alǵanyńyzǵa qaraǵanda, kózdegen maqsatyńyzǵa qol jetkizý úshin eshteńeden taısalmaıtyn batyl adam sekildisiz...», dep ázildegeni sol edi, qazaqtyń uly birden: «Bú­gin men sizdiń qolyńyzdan mıkrofondy tartyp alsam, erteń ózgeniń qolynan altyn belbeýdi julyp áketemin. Oǵan esh kúmándaryńyz bol­masyn!» dep áńgimeni short kesti.  

Atalǵan uıym basshylary Da­mırdiń bul ýájine qulaq as­ty. Sol jyldyń mamyrynda Sankt-Peterbýrgten kelgen Mak­­sım Dıvnıchti aýyr soqqynyń astyna alyp, 70 kılo salmaq dárejesi boıynsha «M-1» uıymynyń chempıondyq belbeýin ıelendi. Sodan keıin brazılııalyq Rodjerıý Matıas de Konseısan, grý­zııalyq Raýl Tataraýlı jáne belorýssııalyq Artem Damkov­skııdi utyp, chempıondyq ataǵyn úsh márte sátti qorǵady.

2018 jyldyń jeltoqsan aıyn­da Ismaǵulov UFC-degi tusaý­keser kezdesýin ótkizdi. Ol Aýs­tralııanyń Adelaıda qala­synda jergilikti sportshy Aleks Gor­djesten basym tústi. Odan keıin Pr­a­gada ıspanııalyq Hoel Al­vares, Shenchjen men Las-Vegasta Brazılııanyń qos myqtysy – Tıago Moızes pen Rafael Alvesten aılasyn asyrdy. Bıylǵy 18 maýsymda Ostınde Shvesııanyń namysyn qorǵaǵan grýzın jigiti Gýram Kýtateladzeni qapy qaldyrdy. Osy jeńisteriniń arqasynda Damır álemdegi eń beldi promoýshendegi TOP-15 sportshynyń sanatyna qosyldy.

Jalpy, Damır oktagonǵa 25 ret shyǵyp, sol básekelerdiń tek bireýinde ǵana utyldy. Osydan jeti jyl buryn Ingýshetııanyń Naz­ran qalasynda ótken jarysta ol daǵystandyq Ramazan Esenbaevqa upaı sanymen ese jiberdi. Sodan keıin 18 jekpe-jekti óz paıdasyna sheshti. Endi taǵy eki-úsh jekpe-jekte jeńiske jetse, Damır Ismaǵulovtyń UFC-diń chempıondyq táji úshin talasýyna múmkindik týyndaıdy. Sol sebepti de dál qazir reıtıngte onyń aldynda turǵan faıterler jaıynda da biraz derekke qanyq bolǵanymyz jón.

Qazirgi kezde jeńil salmaqtyń chempıony joq. О́ıtkeni bıylǵy 7 mamyrda Fınıkste amerıkalyq Djastın Geıdjıge qarsy jekpe-jekke shyqqan brazılııalyq Charlz Olıveıra artyq salmaqtan aryla almady. Desek te ol aıqas alańyna shyǵyp, qarsylasyn birinshi raýndta qylqyndyryp tastady. Olıveıra jeńiske jet­kenimen, oǵan altyn belbeý be­rilmedi. Qalaı desek te, ázirge osy salmaqtyń úzdigi Olıveıra ekeni daýsyz. 32 jastaǵy brazılııalyq djıý-djıtsýdyń has sheberi, 42 kezdesýdiń 33-inde jeńiske jetip, 30 qarsylasyn esinen tandyrdy. Bir keremeti, ol sońǵy 11 básekeniń barlyǵynda basymdyq tanytty. 10 ret aıqyn utsa, tek bir ret qana tóreshilerdiń sheshimine júgindi. Sońǵy tórt jyl aralyǵynda Olıveıra ár jyldary osy salmaqtyń kókjaldary sanalǵan Djım Mıller, Nık Lens, Kevın Lı, Tonı Fergıýson, Maıkl Chendler syndy sańlaqtardyń barlyǵyn ońdyrmaı sabady.

Jalpy, Charlzdyń júrip ótken joly keıingi jastarǵa úlgi. Olaı deýge negiz brazılııalyq sportshy alǵashqy 21 kezdesýiniń segizinde jeńilistiń kermek dámin tatty. Sol kezde kópshilik onyń keleshegine kúmánmen qarady. Alaıda bul jaǵdaı Olıveıranyń jigerin jasyta alǵan joq. Bıik belesterdi baǵyndyrý úshin jankeshti jigit kóp eńbektendi, tyrysty, talpyn­dy. UFC-diń altyn belbeýine ta­lasý úshin 31 ret oktagonǵa shy­ǵýyna týra keldi. Onyń 27-sin ol álem­degi eń beldi promoýshende ótkizdi. Sol bıikke jetý úshin 11 jylyn sarp etti. Burynǵy jáne qazirgi chempıondardyń birde-bireýi dál osyndaı súzgiden, aýyr synaqtan ótken emes. Esesine 2021 jyldyń mamyr aıynda Maıkl Chendlerdiń tas-talqanyn shyǵaryp, kózdegen maqsatyna qol jetkizgen edi.

Ońtústik Amerıkanyń oǵ­la­nyna kóptegen rekord tıe­sili. Ol UFC-de 19 ret aıqyn jeńiske qol jetkizip, 16 ret sam­bmıshn ádisterin sátti qoldandy. Tórttaǵanda da, tik turǵan kezde de Charlz úshin qarsylasyn qylqyndyryp tastaý esh qıyndyq týǵyzbaıdy. Sondaı-aq ol
aýyrtý ádisin de jetik meńgergen. Keı kezderi tize jáne shyntaqpen uryp ta qulatady. Bir sózben aıtsaq, Olıveıra – naǵyz ámbebap sportshy. Ol 12 ret «Jarystyń eń úzdik jekpe-jegi» atalymy bo­ıynsha arnaıy bonýsqa ıe boldy. Osy oraıda ár bonýs retinde 50 myń AQSh dollary tólenetinin de eskerte keteıik. UFC-degi birde-bir sportshy osyndaı kórsetkishimen maqtana almaıdy. Mine, qarapaıym otbasynan shyqqan aralas jekpe-jektiń jarqyn juldyzynyń júrip ótken joly osyndaı.

AQSh-tyń qos arlany – Dastın Pore men Djastın Geıdjı ekin­shi jáne úshinshi oryndardy óza­ra bólisýde. Dastın 36 kezde­sýiniń 28-inde jeńiske jetti. 21 qar­sylasyn esinen tandyrdy. Djastın 27 básekeniń 23-inde basymdyq tanytty. 22 básekeni merziminen buryn aıaqtady. Tórtinshi orynda turǵan Islam Mahachevtiń áleýeti asa joǵary baǵalanýda. 30 jas­taǵy Daǵystannyń darabozy 23 kezdesýdiń tek bireýinde ǵana utyldy. 14 básekede nokaýt tir­keldi. Sondaı-aq úzdik ondyqtyń qatarynda Maıkl Chendler (AQSh. 30 kezdesý, 23 jeńis, 18 nokaýt), Beneıl Darıýsh (Iran. 26 kezdesý, 21 jeńis, 13 nokaýt, 4 jeńilis, 1 báseke teń aıaqtaldy), Rafael Dos Anos (44 kezdesý, 31 jeńis, 15 nokaýt), Mateýsh Gamrot (Polsha. 32 kezdesý, 21 jeńis, 12 nokaýt), Tonı Fergıýson (AQSh. 33 kezdesý, 26 jeńis, 21 nokaýt) jáne Rafael Fızıev (Ázerbaıjan. 12 kezdesý, 11 jeńis, 8 nokaýt) syndy arlandar bar. Osylardyń arasynan bizge jaqyny Fızıev ekeni sózsiz. О́ıtkeni ol Qazaqstanǵa bóten emes. Rafael 1993 jyly Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda dúnıege keldi. Bozbala shaǵynda ata-atasymen birge Alataýdyń arǵy betine ótip, uzaq jyldar Qyrǵyzstanda turdy. Keıinnen Fızıev Ázerbaıjanǵa qonys aýdardy.

TOP-10 sportshydan bólek, taǵy tórt dúldúldiń Damır Isma­­ǵu­lovtan kóshi ilgeri. Olardyń barlyǵynyń da esimi jankúıer­lerge jaqsy tanys. Máselen, 11 orynda enshilegen Arman Sarý­kıan­nyń (21 kezdesý, 18 jeńis, 12 nokaýt) menedjeri – Saıat Abdrah­manov. Odan bólek, Petr Iаn, Ra­fael Fızıev, Shavqat Rahmonov, Movsar Evloev jáne Damır Ismaǵulov syndy dúldúlder dál osy qazaq jigitiniń qamqorlyǵyn kórýde. Arman – Grýzııada týǵan armıan jigiti. Bul kúnderi ol Reseıdiń týy astynda óner kórsetip júr. 

12-oryndaǵy Konor Makgre­gor (28 kezdesý, 22 jeńis, 20 nokaýt) jaıynda uzaq áńgimeleýge bolady. 14 shildede 34 jasqa tol­ǵaly otyrǵan ırlandııalyqtyń sport­tyń bul túrinde baǵyn­dyr­­maǵan belesi joq. Ol – jeńil já­ne jartylaı jeńil salmaqtaǵy álem­­niń eks-chempıony. Ol ár jek­pe-jegin shoýǵa aınaldyryp, san mıllıon kórermenniń qoshe­metine bólendi. Ara-arasynda janjal shyǵaryp, onyń arty tóbeleske ulasyp jatady. Sonyń arqasynda Makgregor baılyqqa belshesinen batty. 2017 jyly kásipqoı bokstyń erejesi boıynsha ol dańqy jer jarǵan Floıd Meıvezermen judyryqtasty. Bul básekede jeńilse de, 30 mıllıon AQSh dollaryn ıemdendi. Aralas jekpe-jekti serik etken sportshylar arasyndaǵy eń aýqattysy da dál osy Irlandııanyń ókili. Forbes jýrnalynyń málimetine sensek, qazirgi ýaqytta Makgregordyń esepshotynda 200 mıllıon dollar shamasynda qarjy bar. Sondaı-aq jańazelandııalyq Den Hýker  (33 kezdesý, 21 jeńis, 17 nokaýt) men amerıkalyq Djalın Tıorner  (18 kezdesý, 13  jeńis, 9 nokaýt) TOP-15 faıterdiń qatarynda.