Sýretshiniń Almatydaǵy alǵashqy «Úmit» atty kórmesiniń astaryna úńilsek, elde bolyp jatqan ózgeristerge, dálirek aıtsaq, ózgeriske degen úmit dáýirine ári sýretshiniń ájesi Úmitke de arnalady. Ol kisi 93 jyl jasaǵan, eki dúnıejúzilik soǵysty, Qazan tóńkerisin, asharshylyq pen qýǵyn-súrginge kýá bolǵan adam. Sondyqtan kelýshilerdiń nazaryn kórmege kireberistegi aq, qyzyl keselerden quralǵan «Júzjyldyq» monýmentaldy ınstallıasııasy qarsy alsa, bul jumys ulttyń bastan ótkergen – osynaý tarıhı oqıǵalardy meńzeıdi.
Aıtqandaı, sýretshi jastyq shaǵynda sıýrrealızmen shuǵyldanǵanymen, 2000 jyldardyń basynda osy baǵyttaǵy jumystaryn órtep jiberip, bárin basynan bastaý úshin elordaǵa kóshedi. Sýretshi sońǵy 20 jylda bas qalada keskindeme, grafıka, beıne, fotosýret, ınstallıasııa tehnıkalary arqyly kóptegen jobany ázirlep, Bozjyra shatqaly men Taldykóldi qorǵaýda, qańtardaǵy oqıǵalardan keıin de óz shyǵarmashylyq ustanymynan aýytqymaǵan.
Kórme tórt taqyryptan turady. Baıqaǵan adam sýretshiniń óz jumystarynda qazaqtyń kıeli qara qazanyn kóp qoldanatynyn baıqaıdy. Birinshi zaldaǵy qazandardan quralǵan jańa ınstallıasııa bir-birine soǵylyp, kórmege kelýshilerge ýaqyttyń únin estirtse, «Sabyr» ınstallıasııasy quqyq qorǵaý qyzmetkerleriniń «Tynyshtalyńyz, úndemeńiz» degendi bildiretin eń jıi aıtatyn sózin sóıletpek bolady. Installıasııa mysqyly – avtordyń úndemeý múmkin emestiginde – kórmege ótý úshin tóbege ilingen qazandardyń arasynan qysylyp-qymtyrylyp ótý qajettigine qurylǵan. О́ıtkeni qazandar bir-birine soǵysyp, metaldyń shyldyry búkil kórmege taraıdy. Dala mádenıetinde tóńkerilgen qazan – qasiret, buzylǵan shańyraq, oıran bolǵan oshaqtyń belgisi.
Kórmege kelýshilerdi taǵy bir eleń etkizgen sát – avtordyń 2022 jyly túsirilgen jańa «Ile» beınebaıanynyń tusaýkeseri boldy. Munda avtor Balqash jaǵalaýyndaǵy Orta Deresin aýylynyń tirshiligi jaıynda jáne aýyl turǵyndary bir kezderi tasyǵan ózen jaǵaǵa shyǵaryp tastaǵan úlken aǵash dińgeginiń janynda qalaı kezdesetinin poetıkalyq tilmen baıandaıdy.
Úshinshi zaldan 2021 jylǵy qurǵaq boıaý jaqqyshpen jáne oqdárimen salynǵan saıası reńktegi «Tórtburyshty kún» sýretter serııasyn kórýge bolady.
Ashat qazirgi zamannyń tanymal sýretshileri – áıgili «Qyzyl traktor» art-tobynyń negizin qalaǵan Vıtalıı Sımakov pen Moldaqul Narymbetovten dáris alǵan.
ALMATY
