Komıtet buǵan deıin taýarlardyń jekelegen túrlerin ótkizýdi esepke alý jóninde qanatqaqty joba ázirlep jatqanyn habarlaǵan bolatyn. Bul jobanyń maqsaty – shekteýler engizetin taýarlardyń ımporty men eksportyna monıtorıng júrgizý. Jańa joba negizinen Reseı Federasııasyna, sondaı-aq Belarýs Respýblıkasyna ótkiziletin taýarlarǵa monıtorıng júrgizýdi kózdeıdi eken.
«Jalpy, qanatqaqty jobalardy engizý tujyrymdamasy eń aldymen, salyqtyq ákimshilendirýdi jaqsartýdan jáne bıznes júrgizýdi ońaılatýdan turady. Mysaly, tabysty júzege asyrylǵan jobalarǵa sholý jasasaq, onda elektrondy shot-faktýralar, salyq mindettemeleriniń oryndalýy boıynsha azamattyq baqylaý, shaǵyn bıznes pen jeke tulǵalarǵa arnalǵan mobıldi qosymsha, temeki ónimderin tańbalaý jáne t.b. boıynsha normalar engizilgenin kórýge bolady. Sondyqtan qanatqaqty jobadan kúterimiz kóp. Tutastaı alǵanda, taýarlardy ótkizý monıtorıngi bizge EAEO elderimen transshekaralyq saýda sheńberinde taýarlardy, onyń ishinde ýaqytsha shekteýler qoldanylatyn taýarlar boıynsha baqylaý júrgizýdi qamtamasyz etedi», deıdi Memlekettik kirister komıteti basqarma basshysynyń orynbasary Aınur Sartaeva.
Álem elderinde óz aýmaǵynan belgili bir taýarlardy áketýge shekteýler engizý burynnan bar. Mysaly, qazirgi tańda Reseı qant, astyq jáne basqa da taýarlardy eksporttaýǵa tyıym saldy. Qazaqstanda munaı ónimderin, astyqty, qara jáne tústi metall synyqtaryn jáne keıbir taýar pozısııalary elden áketý boıynsha ýaqytsha shekteýler bar. Bul sharalardyń barlyǵy memleketterdiń ekonomıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jáne olardy EAEO elderi derbes qabyldaıdy, deıdi A.Sartaeva.
Sondaı-aq elimizde Dúnıejúzilik saýda uıymynyń tizbesindegi taýarlardy qadaǵalaý tetigi jumys isteıdi, sonyń sheńberinde EAEO elderine taýarlardy eksporttaý kezinde olardy mindetti túrde elektrondy shot-faktýralarmen kýálandyrý kózdelgen. Bul tetik óziniń tıimdiligin áldeqashan dáleldegen eken.
Al taýarlardyń jekelegen túrlerin ótkizýdi esepke alý jónindegi qanatqaqty joba ázirshe talqylaný ústinde. Osyǵan qatysty bıznes ókilderiniń eskertýleri men usynystary da qaperge alynbaq. Buǵan qosa, qanatqaqty jobanyń qanshalyqty tıimdi ekeni jan-jaqty qarastyrylyp, barlyq memlekettik organnyń talqysynan ótpek.
Jalpy, keıbir taýarlarǵa jasalǵan shekteýlerge qarap, elder arasyndaǵy saýda-sattyq, alys-beris azaıady degen oı týmaý kerek. Aıtalyq, qazir kóp talqylaýǵa túsip jatqan Reseı Federasııasymen aradaǵy taýar aınalymy kemimegen. Byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda saýda-sattyq salasynda da kóp ózgeris joq, taýar aınalymy da sol kórsetkish deńgeıinde tur. «Bul rette tabıǵı ýran, bolattan jasalǵan tutas taptamaly dóńgelekter jáne dızel otyny sııaqty jekelegen taýar pozısııalary boıynsha ıaǵnı eksport úshin dástúrli bolyp tabylatyn qazaqstandyq óndiristiń taýarlary Reseıge eksporttyń ósýi baıqalady. Osyǵan qaramastan Reseıge eksporttaýǵa shekteýler engizgen taýarlardy Qazaqstan arqyly keri eksporttaý faktileri baıqalǵan joq», deıdi komıtet mamany.
