Smartfondaǵy memlekettik qyzmetter kóbeıdi

Qujattardy sıfrly formatqa kó­shi­rý – memlekettiń basty baǵyt­ta­ry­nyń biri. Qaǵazbastylyqtan ary­lyp, neǵurlym onlaın qyzmetterdi kóbeıtý – álemdik aqparattyq tehnologııa kóshine ilesýdiń bir joly. Sonyń bir kórinisi – Elektrondy úkimettiń mobıldik qosymshasy.

Búginde qosymshada 400-ge jýyq mem­lekettik onlaın qyzmet pen eGov.kz jáne E-lisence portal servısteri en­gi­zilgen. Endi 2022 jyldyń sońyna de­ıin memlekettik qyzmetterdiń 80%-yn «smartfondaý» josparlanyp otyr. 2025 jylǵa qaraı Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha bul kórsetkish 100% mejege jetkizilmek.

«Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Araı Ýrazovanyń aıtýynsha, jurtshylyqtyń ıgiligine aınalǵan EGov mobile mobıldi qosymshasy qoldanysqa engizilgeli birneshe ret jetildirilgen. О́tken jyldyń naýryz aıynda eGov mobile jańartylǵan nusqasy iske qo­syl­ǵan. Al qazir qosymshadaǵy 400-ge jýyq memleket usynatyn qyzmettiń 150-i – eGov.kz portalyndaǵy nusqa bolsa, 250 qyzmeti – e-license portalynda  jeke tulǵalarǵa kórsetiletin qyzmet. Bul jalpy memleket kórsetetin qyzmettiń 72%-yn quraıdy.

«EGov mobile iske qosylǵan sátten bastap, búginge deıin  29 092 402 qyzmet túri kórsetildi. Belsendi paıdalanýshylar sany edáýir artty. Eger 2019 jyly shamamen 510 myń paıdalanýshy bolsa, 2020 jyly – 3,3 mln, 2021 jyly – 6,6 mln, 2022 jylǵy maýsymda 12,5 mln azamat mobıldi qosymshany paıdalanady», deıdi A.Ýrazova.

Qosymshada birneshe úlken bólim bar. Olardyń kómegimen qajetti qujatty neme­se kórsetiletin qyzmetti ońaı ta­býǵa bolady. Aıtalyq, «Sıfrly qujat­tar», «О́mirlik jaǵdaılar», «Kór­seti­letin qyzmetter» (eGov.kz jáne e-License qyzmetterdiń jeke katalogy), «Habar­lamalar» jáne t.b.

Mundaǵy «Sıfrly qujattar» servısiniń ózi 18 qujattan turady. Mysaly, jeke kýálik, júrgizýshi kýáli­gi, vaksınalaý pasporty, PTR test jáne týý týraly kýálik jáne basqa da qujattar osy bólimge toptastyrylǵan.  «Paıdalanýshylarǵa yńǵaıly bolýy úshin belgili bir taqyryp boıynsha paıdaly aqparat jıyntyǵynan turatyn «О́mirlik jaǵdaılar» jańa bólimin iske qostyq. Bul servıs azamattarǵa qajetti memlekettik qyzmet túrlerin alýǵa óti­nim berýge jáne aqparatty izdeý kezinde ýa­qyt únemdeýge arnalǵan», deıdi maman. Jurtshylyq arasynda eń tanymaly bolǵan bul servıs túrin ınternetsiz-aq paı­dalanýǵa bolatynyn esterińizge salamyz.

Buǵan qosa, qosymshany qoldanýshy­lar sıfrly qujattardan qandaı da bir qateni baıqasa, ony tıisti mekemege habarlaı alady. Ol úshin «qate týraly habarlaý» batyrmasyn basyp, e-Otinish platformasy arqyly tıisti memlekettik organǵa ótinish joldaıdy.

Sondaı-aq AHAT (burynǵy AHAJ) júıe­sinde qatelerdi de qosymshadan tú­zeýge bolady. Máselen, týý týraly kýálik, neke qııý jáne buzý, bala asy­rap alý, ákesi ekenin anyqtaý, aty-jónin ózgertý, qaıtys bolý týraly má­limetterdi jóndeý kerek bolsa, qosym­sha arqyly oǵan da qol jetkizýge bolady.

«Biz qosymshany únemi jetildirip otyramyz. Jaqynda álemdik tájirıbeni eskere otyryp, qosymshaǵa bıometrııa kómegimen kirýdi engizdik. Onyń artyq­shy­lyǵy kóp. Atap aıtqanda, qosym­shaǵa  Face ID, saýsaq izi nemese qysqa kod arqyly kirýge bolady. Sony­men qatar push habarlama alý, ESQ kilt­te­rin shyǵarý, e-otinish platformasy arqyly ótinishter jiberý múmkindigi bar. Avtorızasııadan ótý  týraly tolyq beıne­nusqaýlyqpen https://www.youtube.com/watch?v=EBRnNfJlBJA&feature=youtu.be siltemeden tanysýǵa bolady», deıdi «UAT» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary.

Aıtpaqshy, ESQ kiltin de osy mo­bıl­di qosymshadan alýǵa bolady. Ol úshin Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyq­ta­ryna barýdyń qajeti joq. Eń bastysy, qosymshada beıne sáıkestendirýden ótip, suraqtarǵa jaýap berý kerek. Pro­sess qarapaıym ári ońaı.

Álbette, ınternette jeke derektermen jumys isteý bir jaǵynan paıdaly bolsa, ekinshi jaǵynan qaýipti. Sebebi jeke málimetter abaısyzda jarııa etilip, keıbir pysyqtar ony jeke múddesine paıdalanyp ketýi múmkin. Biraq «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ mamandary eGov mobile qosymshasy qaýipsizdik jaǵynan senimdi qorǵalǵan dep otyr. «Bul jerde paıdalanýshylar úshin basty qaýip – ESQ kiltin salyqtardy tóleý, azamattardy tirkeý jáne shyǵarý, ártúrli anyqtama men qujat alý, aıyppuldy tóleý, t.b úshin úshinshi tulǵaǵa berý. Jeke sıfrly qoltańbany eshkimge bermeý kerek. Tipti ESQ jabyq kiltin basqalarǵa bergeni úshin aıyppuldar da qarastyrylǵan: jeke tulǵalarǵa – 10 AEK, laýazymdy tulǵalarǵa, shaǵyn kásipkerlik sýbek­tilerine nemese kommersııalyq emes uıymdarǵa – 15 AEK, orta kásipkerlik sýbek­tilerine – 30 AEK, iri kásipkerlik sýbek­tilerine 150 AEK kóleminde aıyp­pul salynady», deıdi A.Ýrazova.

Mamandar jeke derekterdi qorǵaý úshin myna qaǵıdattardy este ustaý­ǵa sha­qyrady: ESQ kiltin úshinshi tulǵa­lar­ǵa bermeý; uıymdaǵy qyzmetkerlerde paıdalanýshylardyń  ESQ-sy bolady, ol jumystan shyqqan jaǵdaıda ESQ-ny  keri qaıtaryp alýdy  qadaǵalaý qajet; resmı qaǵazdarǵa qol qoıýǵa ja­ýapty qyzmetkerlerge jeke ESQ berý; ESQ bar fleshka joǵalǵan jaǵ­daıda birden jańa elektrondyq qol­tańba ashý; Halyqqa qyzmet kórsetý orta­lyq­tarynda alynǵan ESQ parolin jeke tulǵa ózi aýystyryp alýy kerek, sebebi, onda kóbine qyzmetti jyldam kórsetý úshin ońaı ári jyldam teriletin ýaqytsha parolder paıdalanylady jáne ESQ alý úshin beıtanys adamdardyń kómegine júginbeý qajet.

Joǵaryda atalyp ótkendeı, mobıl­dik qosymshadaǵy sıfrlyq qujattardy alý úshin bıometrııa jáne ESQ kómegimen tir­keýden ótý qajet. Qujattardy kór­set­ken kezde qysqa kod jáne QR kod paı­dalanylady, bul kod az ýaqytqa ǵana jaramdy ekenin eskerý qajet, deıdi mamandar.

Aıta keterligi, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktile­rine ınnovasııalardy yntalandyrý, sıfrlandyrýdy damytý jáne aq­parattyq qaýipsizdik máseleleri bo­ıyn­sha ózgerister men tolyqtyrýlar en­gizý týraly» zańǵa qol qoıdy. Bul el azamattaryna sıfrly qujattardy kóp­tegen ómirlik jaǵdaıda kedergisiz paıdalanýǵa jáne olardyń qoldaný aıasyn ulǵaıtýǵa múmkindik beredi, deıdi mamandar. 

EGov Mobile top-10 kórsetiletin qyzmet túri, 2022 jyl