Tyń tehnologııanyń múmkindikteri
Medısınalyq uıymnyń iske qosylý prosesi 3 kezeńnen turdy. 1-kezeńinde «OFEKT-KT» (bir fotondy emıssııalyq kompıýterlik tomografııa) dıagnostıkasynyń jumysy jolǵa qoıyldy. Bul tyń tehnologııa arqyly adam aǵzasynyń qurylymy men anatomııasy zertteledi. Anatomııalyq ózgerister bolsa, atalǵan apparat búırektiń qalaı jumys isteıtinin anyqtaıdy. Iаdrolyq medısına jáne onkologııa ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy Tatıana Belıhınanyń aıtýynsha, bul – óte sapaly dıagnostıkalyq ádis. Qazir osy ádis kóptegen elde keń taraǵan úrdiske aınalypty.
Taıaý perspektıvada ortalyqtyń tek qursaq qýysyn, baýyrdy jáne búırekti zertteýmen ǵana shektelip qalatyn oıy joq. Qazir osy apparattardyń kómegimen qalqansha bez ben súıektiń qyzmetin jáne álemdik medısınadaǵy trendterdiń birine nemese «altyn» standartqa aınalǵan mıokard perfýzııasyn baǵalaý, ıaǵnı júrektiń jumysyn zertteý qolǵa alyndy.
Radıonýklıdti terapııanyń artyqshylyǵy
«Ortalyq qyzmetin jolǵa qoıýdyń kelesi kezeńi radıonýklıdti terapııanyń ashylýymen baılanysty. Bul elimiz úshin kópten kútken oqıǵa bolary daýsyz. О́ıtkeni emdeýdiń mundaı tásili Qazaqstannyń ózge óńirlerinde júrgizilmeıdi. Osy arqyly qalqansha beziniń qaterli isigin radıoaktıvti ıodpen emdeý kózdelgen. Papıllıarly qaterli isik aýrýynyń 85%-yn alyp qarasaq, onyń barlyǵy birdeı emdele bermeıdi. Al biz naýqastyń tolyǵymen aıyǵýyn aıtyp otyrmyz. Sonymen qatar atalǵan emdeý ádisiniń balamasy joq. Osy arqyly naýqas kúndelikti dári-dármekterdi qabyldaýdan qutylady. Tıreotoksıkoz aýrýyn emdeý de ázirge stasıonarly rejimde júrgizilip keledi. Sondaı-aq taıaý bolashaqta bul dertti de ambýlatorlyq negizde emdeý kózdelip otyr. Iаǵnı pasıentter emdeý ortalyqtaryna ıodty qabyldaý úshin ǵana kelip, úılerine oralady. Alaıda ázirge bizdiń radıasııalyq qaýipsizdik normalarymyz bul emdi júrgizýge múmkindik bermeı tur», dedi T.Belıhına.
Iаdrolyq ortalyq jumysynyń taǵy bir kezeńi Pozıtrondy-emıssııalyq tomografııa (PET) dıagnostıkasyna qatysty. Onyń qaterli isik aýrýyn erte anyqtaýda paıdasy zor. Dárigerler bul dıagnostıkalyq ádisti qoldanýdan kóp úmit kútedi. Nege deseńiz, qaterli isiktiń 80%-ǵa jýyǵy – onkologııalyq aýrý. Mamandar osy ádistiń isiktiń damýyn baǵalaýǵa múmkindik beretinin aıtady. Sonymen qatar PET dıagnostıkasy nevrologııalyq baǵytta jáne basqa da aýrýlardy zerttep, em-dom sharalaryn taǵaıyndaýda septigi mol.
«Qazir munda onkologııalyq aýrýlarǵa basymdyq berilip keledi. Sebebi Iаdrolyq ortalyq Semeıdegi onkologııalyq ortalyqtyń bazasynda jumys istep, halyqqa qyzmet kórsetýde. Taıaýda osyndaǵy dárigerler natrıı ftorıdin de qoldanýdy tájirıbege engizbek nıette. О́ıtkeni onyń kómegimen ımmýndyq aýrýlardy metastazalyq isikten ajyratýǵa bolady. Bul naýqastar úshin óte mańyzdy», deıdi ıadrolyq medısına mamandary.
Kelesi kezeńi – tutastaı ıadrolyq medısınaǵa tán teranostıka. Ol metastazanyń damýyn báseńdetý úshin qaterli isik jasýshalaryn bir ýaqytta dıagnostıkalaýǵa jáne olarǵa áser etýge múmkindik beretin agentterdi qurýdy qamtıdy.
«Shartty túrde qalqansha bezin emdeýge bizge naýqas keldi delik. Aldyn ala oǵan dıagnostıkalyq ssıntıgrafııany júrgizip, ıodqa tarap jatqan jasýshalardy baıqaımyz. Osy sátte biz ıodtyń emdik dozasyn beremiz. Sodan keıin úshinshi kúni ssıntıgrafııadan isiktiń qalaı jınalǵanyn, emdeýdiń áseri bar-joǵyn qaraımyz. Mine, teranostıka degenimiz – osy. Demek, neni kóremiz sony emdeımiz. Iаdrolyq medısınany damytýdyń ulttyq jobasy sheńberinde jańa radıofarm dári-dármekterdiń óndirisin jolǵa qoıyp, arnaıy jol kartasyn daıyndaý josparlanyp otyr. О́kinishke qaraı, qazaqstandyq naryq shaǵyn jáne shekteýli. Áıtse de elimizde Iаdrolyq fızıka ınstıtýty jumys isteıtini qýantady. Nege deseńiz, ár eldiń óz arsenalynda ǵylymı redaktory men Iаdrolyq fızıka ınstıtýty bola bermeıdi», dedi medısınalyq ortalyqtyń basshysy.
Keminde 3 tehnologııa daıyndalady
T.Belıhına súıek metastazasyn emdeý ortalyq úshin basym baǵyttardyń biri ekenin aıtty. Sebebi bul – birinshi kezekte naýqas adamdy jappaı aýyrsyný azabynan qutqarý ári ómir súrý sapasyn jaqsartý. Sondyqtan samarıı terapııasy naýqastyń jaǵdaıyn jeńildetip qana qoımaı, osteoblastıkalyq metastazadan qutqarýǵa septesedi. Súıekterdegi metastaza – naýqas adam úshin bitpeıtin aýyrsyný men azapqa toly ýaqyt. Sol sebepti Iаdrolyq medısına ortalyǵy elordadaǵy medısınalyq ortalyq pen Iаdrolyq fızıka ınstıtýty, sondaı-aq Semeıdegi medısına ýnıversıtetimen birlesip, arnaıy ǵylymı jobanyń aıasynda 2025 jylǵa deıin ıadrolyq medısınaǵa arnalǵan kem degende 3 tehnologııany daıyndap shyǵýdy mejelep otyr.
«Jyl saıyn osyndaǵy radıonýklıdti terapııa bóliminde Qazaqstannyń ár túkpirinen 500-den artyq adam emdelip shyǵady. Iаdrolyq ortalyqtyń qajetti mamandarmen qamtylýy – 100% deńgeıde. О́ıtkeni medısınalyq uıym ashylmaı turyp, 10 jyl kóleminde tıisti mamandardy daıyndaý jumystary júrgizilipti. Buǵan qosa olardyń kóbi álemniń úzdik medısınalyq ortalyqtarynda biliktiligin arttyrǵan jáne kásibı bilimdi shyńdaýǵa ortalyq tarapynan udaıy kóńil bólinip keledi», dedi Iаdrolyq medısına jáne onkologııa ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy.
Ortalyq tutastaı alǵandaı 600 myńnan asa adamǵa qyzmet kórsetýge qaýqarly. Keıingi jyldary 80 qyzmetker álemniń 20 elinde (Aýstralııa, Polsha, Italııa, Koreıa, Shveısarııa, Estonııa, Horvatııa, Portýgalııa, Danııa, Japonııa, Reseı jáne t.b.), onyń ishinde MAGATE jobalary sheńberinde taǵylymdamadan ótýge múmkindik alypty.
Iаdrolyq medısına jáne onkologııa ortalyǵynda táýlik boıy stasıonarlyq emge shaqtalǵan 155 oryn, onyń ishinde: 86 onkologııalyq, 9 hırýrgııalyq, 53 radıologııalyq beıindegi oryn (onyń ishinde:15 RNT), 7 pallıatıvtik kómek jáne 40 kúndizgi stasıonar orny qarastyrylǵan.
Abaı oblysy
