Ol – sanaly ǵumyryn qarapaıym halyqtyń kózin ashýǵa umtylǵan jan, qazaqtan shyqqan ataqty aǵartýshy. О́ziniń ótkir tildi óleńderi, jyr-jınaqtary arqyly halqynyń qulaǵyna masa bolyp yzyńdap, uıyqtap jatqan halyqty oıatýǵa talpynyp, bolashaqqa zer salýdy nasıhattady.
Ult ustazy sondaı-aq arab jazýy negizinde jasalǵan tuńǵysh álipbıdiń dúnıege kelýine de sebepshi boldy. Ol álipbı áli kúnge deıin óziniń mańyzyn joımaı, qundy dúnıe retinde baǵalanyp otyr. Al «Til – qural» – izashar oqýlyq. Onda tek jazylý, oqylý emlesi ǵana kórsetilip qoımaı, naqty dáleldermen anyqtamalar, grammatıkalyq erejeler, termınder keńinen qarastyrylǵan. Mysaly, zat esim, syn esim, etistik, esimdik, odaǵaı, ústeý, bastaýysh, baıandaýysh, pysyqtaýysh, shylaý, sóz taptary, sóılem, qurmalas sóılem, qaratpa sózder, t.b. naqty anyqtamalar berilip, osynyń bári saýat ashýǵa negiz qalaǵan.
Talaı jannyń ómirine shýaq bolyp shashylyp, talaı jannyń shamshyraǵyn jaǵýǵa yqpal etken azamat tek bilim salasynda ǵana orasan ter tógip qoımaı, baspa isiniń damýyna da úlken kómegin tıgizdi. Tuńǵysh jalpyulttyq «Qazaq» gazetiniń jaryqqa shyǵýyna túrtki bolǵan da dál osy Ahmet Baıtursynuly edi. Saıasattan habar-oshar taratyp, halyqpen tikeleı baılanys ornatqan basylym adamdardy únemi bilimge de úgittep otyrdy.
Sonymen qatar ol qazaq halqynyń HH ǵasyrdyń basyndaǵy ult-azattyq qozǵalysy jetekshileriniń biri retinde tarıhta qaldy. Tipti otarshylyqtyń otty lebi onyń otbasyna da óz kesirin tıgizip, qazaqtyń tekti ulyna jala da jabyldy. Árıne, ulttyń uranyn ulyqtaǵan jandy patsha ókimetiniń asa jaqtyra qoımaǵany anyq. Alaıda ult ustazy naq qazaq úshin qashanda bıik tuǵyrda turatyny talassyz.
Pestıfal BOLAT,
qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi
Aqmola oblysy,
Selınograd aýdany,
Qoıandy aýyly
