Bıyl bilim berý mekemelerinde qazaq tilin oqytýǵa qatysty aýqymdy ózgeris engizilgeni halyqqa oń áser qaldyrǵany belgili. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bir suhbatynda «Mektepterdiń bastaýysh synyptarynda qazaq tiline basymdyq berilgeni durys» degen bolatyn. Osy oraıda Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov balanyń jastaıynan ana tilinde tárbıe alýyna múmkindik beretin joba bıyl mektep baǵdarlamasyna engizilgenin jetkizgen-di. Iаǵnı qazaq tildi mektepterde 1-synyp oqýshysy tek qazaq tilinde oqyp, orys tili pánin 2-synyptan, aǵylshyn tili pánin 3-synyptan bastap oqıtyn boldy. Árıne, mektep tabaldyryǵyn attaǵan oqýshyǵa osyǵan deıin qoldanylyp kelgen birden úsh tildi meńgerý baǵdarlamasy óte qıynǵa soqqan edi.
Mine, endi keshe ǵana mektep tabaldyryǵyn attaǵan balaqaılar «Álippesin» qolyna alyp, ana tilinde saýat ashyp jatqanyna aıǵa jýyq ýaqyt ótti. Elordadaǵy Aqseleý Seıdimbek atyndaǵy №54 mektep-lıseıinde bıylǵy oqý jylynda 1-synypqa 239 bala qabyldanyp, 9-synyp boıynsha ár synypta 26-29 oqýshydan bilim alýda. Atalǵan oqý oshaǵyna baryp, bilim berý baǵdarlamasyna engizilgen ózgerister boıynsha muǵalimder men ata-analar qaýymymen pikirlesip qaıtqan edik. 1-synyp muǵalimi Baqytkúl Ysqaqova ustazdar qaýymy shákirtteriniń ana tilinde oqyp, bilim alyp júrgenine óte qýanyshty ekenin jetkizdi.
«Elý jylda – el jańa» deıdi atalarymyz. Ozyq tehnologııany meńgergen jańashyl ustazdar aldynda otyrǵan shákirtteriniń eńbekqor, tárbıeli, ınabatty bolyp ósýi jolynda eńbek etedi. Bizge artylǵan basty júk – rýhanı tulǵany, týǵan eliniń tili men mádenıetin, ádebıetin biletin, eń bastysy, ulttyq qundylyqtardy ulyqtaı otyryp, ana tilimizdiń ıgiligin arttyrý jolynda máńgilik eldiń azamaty bolýǵa laıyqty urpaq tárbıeleý», deıdi B.Ysqaqova.
Al 1 «a» synybynda oqıtyn oqýshynyń ata-anasy Janar Baıtýǵanova qazaq tilindegi mektep baǵdarlamasynyń búginde tilge jeńil tımeıtindigin aıtady.
– Qazaq tilindegi mektep baǵdarlamasy kúrdeli. Sebebi kitaptaǵy berilgen tapsyrmalardy túsindirý barysynda sózderdiń ishinara úılesim tappaýy kóp kezdesedi. Oqýlyq ońaı tilmen jeńil ári mıǵa qonymdy etip jazylýy kerek. Aýyzeki tilde áreń sóılep júrgen ata-anaǵa bul úlken qıyndyq týdyrady. Álbette, synyqqa syltaý izdegen qoǵamnyń kóńilinen shyǵý ońaı emes. Dese de, jumyla kótergen júktiń salmaǵy shań-tozańyndaı bolary sózsiz. Aldaǵy on jylda qazaq tilinde emin-erkin oılap, ashyq sóıleı alatyn jas býyn qataryn kún sanap kóbeıte berý qajet. Bul úshin ultym, tilim, deıtin árbir jan áýeli óziniń ishki jan dúnıesine úńilip, tilge degen qurmetti ózinen bastaǵany durys.
Mektep-lıseıiniń 1 «ǵ» synybynyń ata-anasy Aıaýly Oshanbaıqyzy bıylǵy oqý jyly mektep tabaldyryǵyn jańadan attaǵan baldyrǵandar úshin erekshelikke toly bolǵanyn, ana tilinde bilim alyp jatqan balalarǵa da, ózine de unaǵanyn, buǵan deıin aǵylshyn tili men orys tili alǵash mektepke barǵan oqýshylarǵa aýyr tıip kelgenin jetkizdi.
Al 1 «a» synybynyń ata-anasy Gúlim Tólen qyzyn mektepke bererde qaı tilde oqytý týraly kóp oılanǵanyn aıtty.
«Úıdegi qazaqy tárbıemiz bólek, kıeli shańyraq – mekteptiń tálim-tárbıesi óz aldyna bir bólek qoı. Ulymdy orys mektebine bergenimdi eskere kele, qyzymdy qazaq mektebinde oqytýdy jón sanadym. Sebebi balanyń jarty kúni mektepte ótedi, qazaqsha oqýmen qatar qazaqy tálim-tárbıe de alady. Qyz balaǵa keleshek ana dep qaraıtyn bolsaq, boıyna osy bilimmen qatar ulttyq tárbıeni de sińirý keregin qaladym. Al aǵylshyn tili men orys tiliniń 1-synypqa qosylmaǵany balaǵa kóp jeńildik boldy. Balaǵa áýeli ana tilin tolyq úıretý Oqý-aǵartý mınıstrligi tarapynan jasalǵan úlken bastama dep túsinemin», deıdi ol.
Bilimniń ońaı jolmen kelmesi anyq. Jas urpaq bilim ǵasyrynda tek bilim alýy qajet. «Álippeniń» ár árpin oqyp, jadyna toqyp jatqan jas órender ana tiliniń bar boıaýyn sińirip ósse, elge, ultqa rııasyz qyzmet etetin kóshbasshylar osy ortadan shyǵatyny kámil.
